Το δημοψήφισμα ήταν ένα ρίσκο. Το πήρε και το έχασε. Έτσι ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Ντέιβιντ Κάμερον δεν είχε ουσιαστικά άλλη επιλογή από το να ακούσει και στην πράξη το μήνυμα που του έστειλαν οι Βρετανοί ψηφοφόροι: Θέλουμε να αποχωρήσουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μαζί, άκουσε και τους πανηγυρισμούς του ηγέτη του Κόμματος Ανεξαρτησίας Νάιτζελ Φάρατζ, που κάνοντας λόγο για την «Ημέρα της ανεξαρτησίας» στη Βρετανία, πρώτος τον κάλεσε να παραιτηθεί.
Στο δημοψήφισμα του Ηνωμένου Βασιλείου το Brexit έλαβε 51,9% των ψήφων και το Bremain 48,1%. Ο επόμενος πρωθυπουργός θα κληθεί τώρα να υλοποιήσει την ετυμηγορία.
Ανακοινώνοντας ότι θα έχει παραιτηθεί έως τον Οκτώβριο, κάτι που έκανε με τον… παραδοσιακό τρόπο, έχοντας πλάι του τη σύζυγό του Σαμάνθα έξω από τον αριθμό 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, ο Κάμερον, που ενημέρωσε σχετικά τη βασίλισσα Ελισάβετ, δήλωσε ότι θα προσπαθήσει να «κρατήσει το πλοίο σταθερό» το αμέσως επόμενο διάστημα. Ένα διάστημα που θα έχει τρομερές αναταράξεις.
(Φωτ.: EPA / Facundo Arrizabalaga)
Τον Οκτώβριο θα γίνει το συνέδριο των Συντηρητικών, και ο νέος πρωθυπουργός θα αναλάβει τις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ επικαλούμενος το άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας.
Εάν όλα πάνε σύμφωνα με αυτόν τον πρώτο προγραμματισμό, μένει να το δούμε.
Η Ευρώπη και ο κόσμος «στο πόδι»
Με σχόλια που συνοδεύονταν από τις λέξεις σοκ, δραματικό κτλ. αντέδρασαν πολιτικοί ηγέτες, τεχνοκράτες, οικονομολόγοι και άλλα στελέχη στην είδηση της επικράτησης του «όχι στην παραμονή εντός ΕΕ». Περίεργο, υπό μία έννοια, δεδομένου ότι μέχρι και την τελευταία στιγμή η νηφάλια εξέταση των δεδομένων έδειχνε ότι το «ναι» και το «όχι» στην παραμονή της γηραιάς Αλβιόνας στην ΕΕ είχαν ίσες πιθανότητες. Ήταν όμως ίσως η ελπίδα ή η πεποίθηση πως θα ήταν παρανοϊκό να αποχωρήσει η Βρετανία που έκαναν τους πολλούς να θεωρούν βέβαιο ότι το Βrexit δεν θα περάσει…
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαγιερ μίλησε για «πραγματικά ζοφερά νέα» για την Ευρώπη και τη Βρετανία, ενώ χαρακτηριστική ήταν και η ατάκα «Ανάθεμα, μια κακή μέρα για την Ευρώπη!», που έγραψε στο Twitter ο αντικαγκελάριος Ζίγκμαρ Γκάμπριελ. Ο ρόλος της Γερμανίας θα είναι για μια ακόμα φορά καθοριστικός στην επίλυση αυτής της κρίσης, της σοβαρότερης πολιτικά στην ΕΕ από ιδρύσεώς της. Η καγκελάριος Μέρκελ είναι σε πυρετώδεις τηλεφωνικές διαβουλεύσεις.
Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, ηγέτες χωρών και διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί βρίσκονται σε διαρκή διαβούλευση, για κάθε δυνατή παρέμβαση, δεδομένου και ότι στερλίνα και χρηματιστήρια παγκοσμίως έκαναν «βουτιά» στο κενό.
(Φωτ.: EPA / How Hwee Young)
Το πρωί της ερχόμενης Τρίτης θα πραγματοποιηθεί έκτακτη Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αυτό ανακοίνωσε ο πρόεδρος του σώματος Μάρτιν Σουλτς, μετά την έκτακτη διάσκεψη των προέδρων των πολιτικών ομάδων που έγινε σήμερα το πρωί. «Λυπούμαστε πολύ για την απόφαση των Βρετανών ψηφοφόρων αλλά ήταν μια κυρίαρχη έκφραση της βούλησης των Βρετανών να φύγουν από την ΕΕ» υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι θα είναι μια δύσκολη στιγμή και για τις δύο πλευρές. Η δε παραίτηση Κάμερον, είπε, θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής.
Σε διαρκή συνεδρίαση βρίσκονται και τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να λάβει μέτρα, σε έκτακτη σύνοδό της, με στόχο να καθησυχάσουν οι αγορές και οι οικονομικοί παράγοντες.
Μια πρώτη επίσημη συνεδρίαση των «27», χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο, αναμένεται να πραγματοποιηθεί επίσης σήμερα στο Λουξεμβούργο, όπου συνεδριάζουν ανώτατα στελέχη υπουργείων Εξωτερικών της ΕΕ.
(Φωτ.: EPA / Hannah MacKay)
Επίσης, εντός των προσεχών ημερών αναμένεται να συναντηθούν στη Γερμανία οι υπουργοί Εξωτερικών των έξι κρατών μελών που ίδρυσαν την ΕΟΚ. Στους διπλωματικούς κύκλους κυκλοφορεί η πληροφορία ότι γαλλογερμανικός άξονας αναμένεται να αναλάβει πρωτοβουλίες για τη δημιουργία νέων προοπτικών στην ενωμένη Ευρώπη. Υπέρ αυτής της ιδέας τάσσεται πρωτίστως η Γαλλία.
Όπως σημειώνουν οι New York Times, η απώλεια της Βρετανίας συνιστά τεράστιο πλήγμα στην αξιοπιστία μιας κοινότητας που δέχεται πίεση εξαιτίας της χαμηλής ανάπτυξης, της υψηλής ανεργίας, της κρίσης μετανάστευσης, των προβλημάτων από το χρέος της Ελλάδα και τη διαμάχη στην Ουκρανία.
Η Βρετανία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ μετά τη Γερμανία.
Ειδικοί, όπως ο Τιερί ντε Μοντμπριάλ του Γαλλικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, προβλέπουν «μαζική αναταραχή εντός του συστήματος της ΕΕ την επόμενη διετία. Τα κόστη της πολιτικής μετάβασης θα είναι τεράστια για τον τρόπο εξόδου της Βρετανίας, ενώ υπάρχει και κίνδυνος για επιπτώσεις ντόμινο ή φυγή τραπεζών προς άλλες χώρες».
(Φωτ.: EPA / Christian Bruna)
Οι ενδείξεις «μαζικής αναταραχής» είναι ήδη εδώ. Ο ένας μετά τον άλλον οι ηγέτες κομμάτων της Ευρώπης που αρνούνται την ΕΕ καλούν δημοσίως τους πρωθυπουργούς τους να κάνουν δημοψήφισμα και για τη δική τους έξοδο.
Κόστος μπορεί να υπάρξει και για την Ελλάδα. Τι θα γίνει με το θέμα του ελληνικού χρέους;
Οι πρώτες εκτιμήσεις λένε ότι ουδείς θα είναι πρόθυμος να το αντιμετωπίσει με την ΕΕ σε ταραγμένα νερά λόγω της έκβασης του δημοψηφίσματος στη Βρετανία.
