1o Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο Αρχαίας Ιστορίας του Πόντου – Ο απολογισμός

Ο Πόντος ήταν το θεματικό επίκεντρο του 1ου Διεθνούς Επιστημονικού Συμποσίου Αρχαίας Ιστορίας που διοργανώθηκε από τις 5 ως τις 8 Μαΐου από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών (ΕΠΜ), αφιερωμένο στη μνήμη του σπουδαίου αρχαιολόγου Βίκτωρα Σαρηγιαννίδη, και ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία.

Είκοσι τέσσερις επιστήμονες-εισηγητές από την Ελλάδα αλλά και από τη Ρωσία, την Τουρκία, τη Γαλλία και τον Καναδά και από χώρες που βρέχονται από τη Μαύρη Θάλασσα έδωσαν το παρών στο σημαντικό αυτό γεγονός.

Η επιστημονική επιτροπή του Συμποσίου αποτελούνταν από τον καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας του Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών του Πρίνστον Άγγελο Χανιώτη, τον Επίκουρο Καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Ηλία Πετρόπουλο και τον Καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Έξετερ της Μ. Βρετανίας Ντέιβιντ Μπράουντ. Οι ομιλίες των εισηγητών ήταν κυρίως στην αγγλική γλώσσα.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον είχε ο απολογισμός του Συμποσίου από τον Άγγελο Χανιώτη, ο οποίος παρουσίασε τα συμπεράσματά του με μια ιδιαίτερη αφήγηση. Η αρχαία ιστορία είναι σαν παζλ, είπε ο καθηγητής. Αν κάποιος τοποθετήσει με λανθασμένο τρόπο έστω και ένα κομμάτι, τότε πρέπει να το ξαναρχίσει.

Ο καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας του Πρίνστον Άγγελος Χανιώτης συντονίζει τις εργασίες του Συμποσίου

«Το εύκολο σε ένα παζλ είναι όταν έχει πολλά χρώματα· το πιο δύσκολο είναι το μονόχρωμο κομμάτι του. Το δικό μας συμπόσιο είναι αφιερωμένο στη Μαύρη Θάλασσα. Το κέντρο του αποτελείται από ένα χρώμα, το μαύρο, όμως αυτό είναι το εύκολο μέρος.

»Στην περίπτωση μας το δύσκολο είναι να ενώσουμε τα κομμάτια που είναι πολύχρωμα, στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Παρατηρήσαμε πως τα λάθος τοποθετημένα κομμάτια του παζλ μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα. Επομένως, απαιτείται μεγάλη προσοχή», δήλωσε ο Άγγελος Χανιώτης.

Χάρτης του Εύξεινου Πόντου που παρουσίασε ο καθηγητής Άγγελος Χανιώτης

Η πληθώρα των πηγών και των οπτικών πλευρών μάς βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα την ιστορία. Η επαφή με τις διαφορετικές προσεγγίσεις και τις μεθόδους των διαφόρων χωρών συμβάλλουν στην καλύτερη και ορθότερη μελέτη της ιστορίας.

Η σημαντικότερη διάσταση του Συμποσίου ήταν η σημασία που δόθηκε στα ποτάμια του Πόντου ως μέσα επικοινωνίας, που οδηγούσαν τους αποίκους από τις ακτές προς τα ενδότερα.

Ο Εύξεινος Πόντος αποτελείται από πολλά ποτάμια. Επομένως η μελέτη του οδηγεί και στην περαιτέρω επιστημονική ενασχόληση με την ευρύτερη περιοχή του που βρέχεται από αυτά.

«Μια λέξη που χαρακτηρίζει το Συμπόσιο είναι η φιλία. Τα συμπόσια, σύμφωνα με την αρχική σημασία της λέξης, δεν προορίζονται μόνο για να πίνουν οι άνθρωποι μαζί. Ενώνουν ανθρώπους από διάφορες χώρες και προωθούν φιλικές, συχνά αντικρουόμενες απόψεις για επιστημονικά θέματα… Πιστεύω, ωστόσο, ότι αυτό το συμπόσιο ξεπέρασε τα εμπόδια που μπορεί να είχαν οι συμμετέχοντες» είπε στην ομιλία του ο Άγγελος Χανιώτης, αναφερόμενος στις ποικίλες ιστορικές προσεγγίσεις των διαφορετικών εθνικοτήτων καθηγητών που συμμετείχαν.

Η επιστημονική επιτροπή του Συμποσίου: Ηλίας Πετρόπουλος, Άγγελος Χανιώτης, Ντέιβιντ Μπράουντ

Ο καθηγητής του Πρίνστον έκλεισε το λόγο του με ένα πολωνικό ανέκδοτο. Ένας καθολικός ιερέας προσπαθεί να εξηγήσει σε έναν χωρικό τι είναι τα θαύματα. «Αν έπεφτα από την κορυφή της εκκλησίας και δεν πάθαινα τίποτα, πώς θα το ονόμαζες αυτό το γεγονός;». «Ατύχημα», απαντά ο χωρικός. «Και αν έπεφτα ξανά, και δεν πάθαινα τίποτα;», επιμένει ο ιερέας. «Άλλο ένα ατύχημα». «Κι αν το έκανα και τρίτη φορά;». Τότε ο χωρικός, σίγουρος για την απάντησή του, λέει: «Τότε είναι συνήθεια»!

Άγγελος Χανιώτης: «Το πρώτο Συμπόσιο που οργανώθηκε από την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών σίγουρα δεν ήταν ατύχημα, αλλά ελπίζω να γίνει συνήθεια».

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσίασαν, μεταξύ άλλων, οι εισηγήσεις των Τούρκων καθηγητών που παρουσίασαν ιστορικά στοιχεία για πόλεις του Εύξεινου Πόντου κατά την περίοδο της ρωμαϊκής κυριαρχίας.

Ο διευθυντής του Μουσείου Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Γεωργίας Λάσα Ασλανισβίλι ανακοίνωσε ότι έγινε δεκτή από την κυβέρνηση της χώρας του η πρότασή του για τη διοργάνωση συμποσίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βατούμ, ως συνέχεια αυτού της ΕΠΜ.

Ο πρόεδρος της ΕΠΜ Χρήστος Γαλανίδης κηρύσσει την έναρξη των εργασιών του Συμποσίου

Ο πρόεδρος της ΕΠΜ Χρήστος Γαλανίδης ευχαρίστησε όλους τους καθηγητές για τη συμμετοχή τους στο Συμπόσιο. Τους πρόσφερε ως αναμνηστικό δώρο μετάλλιο με τον μονοκέφαλο αετό (που αποτελεί και το λογότυπο της ΕΠΜ), βιβλία από το αρχείο της Επιτροπής και έναν δίσκο με τραγούδια στην ποντιακή διάλεκτο.

«Υ’είαν και ευλοΐαν» ευχήθηκε σε όλους ο Χ. Γαλανίδης και κήρυξε τη λήξη των εργασιών του Συμποσίου.

Φωτογραφίες: Κώστας Τσενκελίδης

• Τα πρακτικά του Συμποσίου θα εκδοθούν σε ειδικό τόμο του περιοδικού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών Αρχείον Πόντου στην αγγλική γλώσσα, και μεταφρασμένα στην ελληνική στις αρχές του επόμενου έτους.