Δυνατό συμβολισμό είχε το συνέδριο για το Ποντιακό στην Άγκυρα, καθώς για πρώτη φορά Έλληνες και Τούρκοι διανοούμενοι το έθεσαν επί τάπητος και συζήτησαν γι’ αυτό στην Τουρκία. Ένας επιστημονικός και γόνιμος διάλογος έλαβε χώρα στις 9 Απριλίου, όμως δεν έλειψαν η συγκίνηση και η συναισθηματική φόρτιση καθώς βασικό θέμα της συζήτησης ήταν η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής για τα θύματα των Γενοκτονιών της Ανατολής.
«Κάποιες γροθιές ήταν σηκωμένες στην αίθουσα· ίσως μια υπόσχεση για τη συνέχεια του αγώνα τους. Η συγκίνηση ήταν μεγάλη» μετέφερε το κλίμα του συνεδρίου στο pontos-news.gr ο Στέργιος Θεοδωρίδης, ο οποίος ήταν ένας από τους εισηγητές. «Η εξαφάνιση αυτού του πληθυσμού δεν έγινε από τον… αέρα. Μια τέτοιας έκτασης μεγάλη καταστροφή απαιτεί κάποιους που την σκέφτηκαν, κάποιους που την σχεδίασαν και κάποιους που εκτέλεσαν αυτό το σχέδιο.
Ο Στέργιος Θεοδωρίδης κατά τη διάρκεια της ομιλίας του
»Η συμβολή των ανθρώπων αυτών εκεί [στην Τουρκία] θα μας βοηθήσει να ξεμπερδέψουμε με τους ακραίους εθνικιστές και τους αναθεωρητές της ιστορίας τύπου Φίλη. Οι άνθρωποι εκεί δείχνουν να νιώθουν πιο φτωχοί που φύγαμε από εκεί. Κάποιοι άλλοι ίσως να το θεωρούν ως ένα βάρος πάνω τους και μέσα από αυτήν τους την αποκάλυψη της αλήθειας ίσως να απελευθερωθεί η συνείδησή τους».
Μία από τις ιδιαίτερες στιγμές του συνεδρίου ήταν η ζωντανή σύνδεση μέσω διαδικτύου με την αίθουσα διαλέξεων της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, όπου παρουσίαζε το βιβλίο του ο Βλάσης Αγτζίδης.
«Ήταν αυθόρμητο, δεν ήταν προγραμματισμένο να συνδεθώ μέσω διαδικτύου με το συνέδριο» δήλωσε στο pontos-news.gr ο ιστορικός.
Η σημασία του συνεδρίου και η μελλοντική πορεία του ποντιακού ζητήματος
«Το εντυπωσιακό είναι ότι έγινε μια τέτοια εκδήλωση στην Άγκυρα, αντίστοιχη της οποίας δεν έχει γίνει στην Αθήνα ποτέ από μη ποντιακούς φορείς. Αυτό είναι πολύ σημαντικό και δείχνει πόσο προβληματική είναι η κατάσταση στην Ελλάδα και πόσο δρόμο πρέπει να διανύσουμε και πόσο σοβαροί πρέπει να είμαστε εδώ μπας και μας πάρουν σοβαρά.
Ο Βλάσης Αγτζίδης κατά τη διάρκεια της σύνδεσής του με το συνέδριο μέσω διαδικτύου
»Ελπίζω ότι θα συνεχιστεί. Οι άνθρωποι εκεί είναι πολύ αποφασισμένοι. Αυτός είναι ο χώρος που μπορεί να πάρει το θέμα και να το κάνει κίνημα, χωρίς κραυγές αλλά με σοβαρή μελέτη του ιστορικού φαινομένου και με μια καταγγελία, τελικά, όλων των ενόχων. Πλέον στήνονται δίκτυα. Και αν γίνει κατορθωτό, θα έχουμε πολύ σύντομα μεταφρασμένες τις εισηγήσεις και θα εκδοθούν στα ελληνικά· θα έχουμε τον τόμο αυτού του πολύ σημαντικού πρώτου συνεδρίου» είπε ο Βλ. Αγτζίδης.
Την άποψή του για το συνέδριο εξέφρασε και ο δρ Κοινωνικών Επιστημών και μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών Θεοφάνης Μαλκίδης. «Είναι μια ιστορική στιγμή για το ζήτημα της Γενοκτονίας. Ο κύκλος άνοιξε πριν από 15 χρόνια στη Νέα Υόρκη με την πρώτη αναγνώριση. Συνεχίστηκε στη Στοκχόλμη το 2010 και στο Ερεβάν το 2015, και κλείνει με το ιστορικής σημασίας συνέδριο στην Άγκυρα που πραγματοποιήθηκε από συναγωνιστές και φίλους που αγωνίζονται για την Αναγνώριση της Γενοκτονίας.
»Ανοίγει τώρα ένας νέος κύκλος που θα σηματοδοτήσει ουσιαστικά και νέες αναγνωρίσεις, αλλά κυρίως παραδοχή από την τουρκική κοινωνία για το έγκλημα».
Τα θέματα των εισηγήσεων του Τούρκων διανοουμένων
Την ημερίδα χαιρέτησαν ο Σινάν Τσιφτγιουρέκ εκ μέρους της εφημερίδας Newroz και ο διανοούμενος Φικρέτ Μπασκαγιά, ο οποίος τόνισε ότι «ο δρόμος που επιβάλλει η επίσημη ιστορία οδηγεί την κοινωνία στη συλλογική απώλεια της μνήμης, τη διαγραφή αυτής και την κυριαρχία της εκδοχής εκείνης που συμφέρει τις κυρίαρχες τάξεις».
Οι σύνεδροι
Ανάμεσα στους διακεκριμένους ομιλητές ήταν και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου Αχμέτ Ντεμιρέλ, που παρουσίασε σημαντικά στοιχεία σχετικά με την εμπλοκή της κυβέρνησης και του στρατού στην εκκαθάριση των Ελλήνων του Πόντου κυρίως για την περίοδο 1919-22. Ο πανεπιστημιακός Μπασκίν Οράν επίσης μίλησε για εκρίζωση των Ρωμιών της Ανατολής που ολοκληρώθηκε το 1964 με το διωγμό των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, θεωρώντας ότι είναι τα απόνερα της ίδιας μεγάλης τρικυμίας.
- Η ημερίδα «Ο νομός Τραπεζούντας και το Ποντιακό Ζήτημα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά» διοργανώθηκε από την Πρωτοβουλία για την Ελευθερία Σκέψης της Άγκυρας (Ankara Düşünceye Özgürlük Girişimi) και την εφημερίδα Newroz.
