Το ημερολόγιο γράφει 1896 και η φτωχή τότε Ελλάδα καταφέρνει να συγκεντρώσει πάνω της όλη τη δημοσιότητα: 241 αθλητές από 41 χώρες παίρνουν μέρος στους πρώτους Σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες (6-15 Απριλίου με το νέο ημερολόγιο, 25 Μαρτίου – 3 Απριλίου με το παλιό). Χάρις στην οικονομική συνεισφορά του Γεωργίου Αβέρωφ, και με επίκεντρο το Παναθηναϊκό Στάδιο, η Αθήνα καταφέρνει να διοργανώσει τη μεγαλύτερη αθλητική διοργάνωση που είχε γίνει μέχρι τότε.
Όμως πόσες… μικρές λεπτομέρειες γνωρίζουμε για εκείνη τη διοργάνωση;
- Η ιδέα για την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων ανήκει στον βαρόνο Πιερ ντε Κουμπερτέν, Γάλλο παιδαγωγό και ιστορικό. Αφορμή θεωρείται η ήττα των Γάλλων στον γαλλοπρωσικό πόλεμο και η πεποίθηση του βαρόνου ότι στη Γαλλία δεν υπήρχε αρκετή αθλητική παιδεία, για την οποία πίστευε ότι σημαντική για την ανάπτυξη της προσωπικότητας. Ακόμα, ήθελε να ενώσει τις εθνότητες και να βοηθήσει στην πορεία προς την ειρήνη.
- Η πρόταση του Πιερ ντε Κουμπερτέν παρουσιάστηκε επίσημα το 1894 στο πλαίσιο συνεδρίου στο πανεπιστήμιο της Σορβόνης στο Παρίσι. Την τελευταία ημέρα του συνεδρίου αποφασίστηκε οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες να γίνουν στην Αθήνα. Έτσι, γεννήθηκε η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή, η οποία ανέλαβε τη διοργάνωση. Πρώτος πρόεδρός της ήταν ο Μακεδόνας Δημήτριος Βικέλας, γενικός γραμματέας ο Πιερ ντε Κουμπερτέν.
- Η έναρξη των αγώνων πραγματοποιήθηκε στις 6 Απριλίου (25 Μαρτίου με το παλιό ημερολόγιο), που συνέπιπτε με τη Δευτέρα του Πάσχα για τους ορθοδόξους και τους καθολικούς, αλλά και με την επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
- Στο Παναθηναϊκό Στάδιο έγιναν τα αγωνίσματα του στίβου, η γυμναστική, η άρση βαρών και η πάλη, η τελετή έναρξης και λήξης των Αγώνων, καθώς και ο τερματισμός του Μαραθωνίου.
- Στη διοργάνωση της Αθήνας ακούστηκε για πρώτη φορά ο Ολυμπιακός Ύμνος, σε ποίηση Κωστή Παλαμά και μουσική Σπύρου Σαμάρα.
- Μορφή των αγώνων αναδείχθηκε ο 23χρονος νερουλάς Σπύρος Λούης. Ήταν ένας από τους 17 αθλητές που ξεκίνησαν από τη γέφυρα του Μαραθώνα με προορισμό το Καλλιμάρμαρο. Στο στάδιο βρίσκονταν 100.000 άτομα, και ο Σπύρος Λούης έκοψε το νήμα μέσα σε γενικό παραλήρημα. Ο χρόνος του ήταν 2:58:50, ο καλύτερος που είχε σημειωθεί σε αυτή την απόσταση.
- Στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες δεν επετράπη η συμμετοχή των γυναικών. Σε ένδειξη διαμαρτυρίας η 30χρονη Αθηναία Σταμάτα Ρεβύθη έτρεξε μόνη της, την επομένη του θριάμβου του Σπύρου Λούη. Τερμάτισε σε 5 ώρες και 30 λεπτά.
- Η Ελλάδα με 49 μετάλλια αναδείχθηκε πρώτη δύναμη. Ρεκόρ έκανε και ο Αυστραλός λογιστής Έντουιν Φλακ, καθώς κατάφερε να κερδίσει τα χρυσά μετάλλια στα 800μ. και στα 1.500μ., κάτι που ελάχιστοι έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα.
- Αν και οι αθλητές που πήραν μέρος ήταν λίγοι, οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες γνώρισαν μεγάλη επιτυχία. Οι Έλληνες αξιωματούχοι, αλλά και το κοινό, ενθουσιασμένοι ζήτησαν η διοργάνωση να γίνεται μόνιμα στην Ελλάδα. Η ΔΟΕ, ωστόσο, αποφάσισε διαφορετικά και έτσι οι δεύτεροι Ολυμπιακοί Αγώνες πραγματοποιήθηκαν το 1900 στο Παρίσι.
