Κολόνες που φέρουν στις πλευρές τους σημάδια από το πέρασμα δύο χιλιετιών, κρυπτή στοά στην οποία βαδίζουν με αίσθημα δέους οι επισκέπτες, ένα 350 θέσεων ωδείο όπου και σήμερα γίνονται κάποιες συναυλίες, το νομισματοκοπείο, το αρχείο εγγράφων και διάφορα άλλα απομεινάρια των ρωμαϊκών χρόνων αποτελούν σήμερα το σωζόμενο τμήμα της Αρχαίας Αγοράς της Θεσσαλονίκης.
Βρίσκεται σε ένα παραλληλόγραμμο οικόπεδο στο βόρειο τμήμα του κέντρου της πόλης, μεταξύ των οδών Φιλίππου και Ολύμπου, στη νοητή προέκταση της οδού Αριστοτέλους.
Πολλοί τουρίστες –Έλληνες και ξένοι– επισκέπτονται καθημερινά τον αρχαιολογικό χώρο που είναι ανοιχτός για το κοινό από Πέμπτη έως Κυριακή, από τις 8:00 π.μ. έως τις 3:00 μ.μ., ή απολαμβάνουν τον καφέ τους με θέα τα αρχαιολογικά ευρήματα στα καφέ που βρίσκονται γύρω από την Αρχαία Αγορά.
Η περιοχή εξακολουθεί να διατηρεί τον εμπορικό της χαρακτήρα, αφού γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο, και κυρίως στον στρωμένο με κυβόλιθο πεζόδρομο της Αγνώστου Στρατιώτη, υπάρχουν πολλά μικρά καταστήματα εμπορικού χαρακτήρα. Άλλωστε, εκεί βρίσκεται και το κτήριο του Εμποροϋπαλληλικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.
Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του υπουργείου Πολιτισμού, η Αρχαία Αγορά άρχισε να κατασκευάζεται στο τέλος του 2ου αιώνα μ.Χ. Εκεί βρίσκονταν δημόσια κτήρια και άλλοι χώροι που διαμορφώθηκαν με ενιαία αρχιτεκτονική αντίληψη σε δύο κλιμακωτά επίπεδα. Το συγκρότημα αποτελούσε τον οικονομικό και εμπορικό πυρήνα της πόλης· είχε διοικητικό αλλά και ψυχαγωγικό χαρακτήρα.
Από τα κτήρια της Αρχαίας Αγοράς Θεσσαλονίκης η κρυπτή στοά έχει αναστηλωθεί και από το 1966 έχει δοθεί σε χρήση για εκθέσεις και συνέδρια. Πολύ αργότερα, το 1997 δόθηκε για χρήση μετά την αναστήλωσή του και το ωδείο.
Η πλατεία χώρος συγκεντρώσεων
Κάτω από την Αρχαία Αγορά, και μέχρι την Εγνατία οδό, εκτείνεται μια μεγάλη πλατεία με λευκές μαρμάρινες πλάκες στο δάπεδό της, ψηλά πεύκα, χώρους ξεκούρασης και περιπάτου, και μια παιδική χαρά.
Στην αρχή της πλατείας, στη συμβολή της με την Εγνατία, ορθώνεται το λευκό άγαλμα του Ελευθερίου Βενιζέλου. Τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε σύμβολο των εργατικών κινητοποιήσεων, αφού κατά κανόνα εκεί πραγματοποιούν τις συγκεντρώσεις τους τα εργατικά συνδικάτα και ξεκινούν πορείες διαμαρτυρίας σε κεντρικούς δρόμους της πόλης.
Στις δύο πλευρές της πλατείας υψώνονται το Μπέη Χαμάμ, κτήριο της Οθωμανικής περιόδου (κατασκευάστηκε το 1444), που λειτουργούσε ως χαμάμ μέχρι το 1960 και σήμερα αποτελεί χώρο για πολιτιστικές εκδηλώσεις, και η πανέμορφη βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας Χαλκέων.
Αυτή χτίστηκε τον 11ο αιώνα μ.Χ. και πήρε το όνομά της από τη Χαλκευτική Στοά που βρισκόταν στην περιοχή. Ακόμα και σήμερα συναντά κανείς στο σημείο εργαστήρια χαλκωματάδων.
Μια εικόνα από μια άλλη πόλη, ηλικίας κοντά 2.000 ετών…
Κείμενο, φωτογραφίες: Ρωμανός Κοντογιαννίδης
