Τόπος προσκυνήματος για τους απανταχού Σανταίους είναι το Μνημείο του Ολοκαυτώματος, στην Παναγία Σουμελά. Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες οι απανταχού Σανταίοι τιμούν και μνημονεύουν τα θύματα από το ολοκαύτωμα στη Σάντα του Πόντου. Την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου λοιπόν στους χώρους της Παναγίας Σουμελά στην Καστανιά Βερμίου τελέστηκε μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των θυμάτων της ηρωικής Σάντας, στο Μνημείο Σανταίων μπροστά στον ξενώνα «Τη Σαντάς τ’ οσπίτ’».
Μαύρη κατάρα το ξερίζωμα απ’ τις πατρίδας τις φωτιές· της προσφυγιάς ο δρόμος τραγικός κι αβάσταγος ο θρήνος κι ο καημός
Σίμος Λιανίδης
Στον ξενώνα «Της Σάντας τ’ οσπίτι», έγινε σύμφωνα με το έθιμο η ετοιμασία του κανόνα και το στόλισμα των κολλύβων, το απόγευμα του Σαββάτου. Ακολούθησε τρισάγιο και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο των Αγωνιστών και Μαρτύρων του Πόντου.
Η Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου ξεκίνησε με την Πανηγυρική Θεία Λειτουργία και την τέλεση επιμνημόσυνης δέησης στο μνημείο των Σανταίων ενώ μοιράστηκε σε όλους τους προσκυνητές ο πατροπαράδοτος ποντιακός σιορβάς. Οι εκδηλώσεις μνήμης ολοκληρώθηκαν με την δεξίωση που παρέθεσε στους επισήμους ο Σύλλογος Σανταίων «Η Επτάκωμος Σάντα» στον ξενώνα των Σανταίων «Τη Σαντάς τ’ οσπίτ’», με παραδοσιακά ποντιακά εδέσματα.
Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν με τη συμμετοχή και συνεργασία των αδελφών σωματείων των Σανταίων: Σύλλογος Ποντίων Νέας Σάντας Κιλκίς, Σύλλογος Γυναικών Νέας Σάντας Κιλκίς, Σύλλογος Φίλων Προστασίας του Περιβάλλοντος Νέας Σάντας Κιλκίς, Αθλητικός Ποδοσφαιρικός Σύλλογος «Ποντιακός» Νέας Σάντας Κιλκίς, Σύλλογος Φιλαρμονικής Νέας Σάντας Κιλκίς, Σύλλογος Γυναικών Παντελεήμονα Κιλκίς, Τουριστικός Όμιλος Καστανιάς Ημαθίας, Πολιτιστικός Σύλλογος Μικρής Σάντας Ημαθίας, Πολιτιστικός Σύλλογος Ράχης Ημαθίας, Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Παλατιτσίων Ημαθίας, Σύλλογος Αμαραντιωτών Θεσσαλονίκης, Πολιτιστικός Σύλλογος «Ρίζες» Πεύκων Αλεξανδρούπολης και Πολιτιστικός Σύλλογος «Σάντα» Αετοχωρίου Αλεξανδρούπολης.
