«Μόνο στο χωριό μου και στην Ελλάδα αισθάνομαι ότι βρίσκομαι σε δικό μου μέρος. Αν με ρωτούσαν να περιγράψω πώς αισθανόμαστε για την Ελλάδα εγώ και τα υπόλοιπα μέλη της φυλής μου, θα τους απαντούσα ότι είμαστε περήφανοι που καταγόμαστε από αυτήν». Ξεχειλίζει από το βλέμμα του και… ζωγραφίζεται στον τόνο της φωνής του αυτή η περηφάνια για την Ελλάδα, για την οποία κάνει λόγο φουσκώνοντας το στήθος του ο 27χρονος Σικαντάρ Χαν, με πακιστανική υπηκοότητα αλλά ελληνική καταγωγή –όπως και ο ίδιος υποστηρίζει–, αφού ανήκει στη φυλή των Καλάς.
Από μικρό παιδί, όταν μεγάλωνε στο χωριό της κοιλάδας Μουμουρέτ, τη μεγαλύτερη από τις τρεις κοιλάδες όπου ζουν οι Καλάς (οι άλλες δύο είναι η Ρουκμού και η Μπιριού), σε κάποιο σημείο της οροσειράς των Ιμαλαΐων, άκουγε συνέχεια από τους γονείς του και τους παππούδες του για μια μακρινή χώρα, την Ελλάδα, από την οποία έλκουν οι Καλάς την καταγωγή τους, αλλά και για τον μεγάλο βασιλιά, τον Μέγα Αλέξανδρο, που πέρασε πριν από περίπου δύο χιλιάδες χρόνια από εκεί και άφησε ως φύλακες στρατιώτες του, τους δικούς του προγόνους.
Αυτή η διήγηση, που μεταφέρεται από την αρχαιότητα από στόμα σε στόμα –αφού η συντριπτική πλειοψηφία των Καλάς δεν γνωρίζει γραφή– και από γενιά σε γενιά, θρέφει στους νεαρούς Καλάς, που ξέρουν λίγα γράμματα, το όνειρο κάποια στιγμή να επισκεφθούν αυτήν τη μακρινή χώρα, τη χώρα των προγόνων τους.
Ο Αλέξανδρος –όπως τον φωνάζουν οι φίλοι του και οι γνωστοί του στη Θεσσαλονίκη, αφού Σικαντάρ σημαίνει στη γλώσσα του Αλέξανδρος– κατάφερε να το πραγματοποιήσει. Ήρθε στην Ελλάδα, θαύμασε την Πέλλα, τη Βεργίνα και τα άλλα αρχαιολογικά μνημεία, και σήμερα είναι περήφανος που ζει στη Θεσσαλονίκη και σπουδάζει στο τμήμα Οικονομίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.
«Για τους Πακιστανούς είμαστε Έλληνες»
Περίπου 3.700 Καλάς ζουν σήμερα στα δεκαπέντε χωριά τους (από πέντε σε κάθε κοιλάδα) στο βόρειο Πακιστάν. Η γλώσσα, τα έθιμα, αλλά και η θρησκεία των Καλάσα –όπως τους προφέρει ο Αλέξανδρος κάνοντας το «σ» παχύτερο– έχουν πολλά στοιχεία από την αρχαία Ελλάδα, αδιάψευστοι μάρτυρες ότι είναι απόγονοι των Μακεδόνων του Μεγάλου Αλέξανδρου και του στρατηγού του Σέλευκου (Σαλακτσά τον ονομάζουν στη γλώσσα τους).
Για παράδειγμα, οι Καλάς είναι δωδεκαθεϊστές, ενώ οι χοροί τους μοιάζουν πάρα πολύ με τους ελληνικούς, αφού χορεύουν πιασμένοι από τους ώμους.
Επίσης, καθαρά αρχαιοελληνικό είναι το έθιμο «Τσαομός», το οποίο αναβιώνουν κάθε χρόνο από τις 7 έως τις 23 Δεκεμβρίου. Πρόκειται για ένα καθαρά διονυσιακό έθιμο προς τιμήν του θεού Απόλλωνα, κατά τη διάρκεια του οποίου καταναλώνουν άφθονο κρασί και επιδίδονται σε γλέντια και χορούς.
Τέλος, στην αρχαιοελληνική γλώσσα παραπέμπουν και πολλές από τις λέξεις που χρησιμοποιούν σήμερα οι Καλάς. Χαρακτηριστικότερες είναι το «ισπάτα» (πρόκειται για χαιρετισμό που προέρχεται από το ελληνικό ασπάζομαι), το «νταντόϊακ» που σημαίνει δόντια και το «ντι» που σημαίνει ουρανός και προέρχεται από τον επουράνιο Δία.
«Για τους Πακιστανούς είμαστε οι Έλληνες. Οι περισσότεροι Καλάσα μπορεί να μη γνωρίζουν πού βρίσκεται η Ελλάδα, όμως ξέρουν ότι έχουν ελληνικές ρίζες. Για μένα η αρχαία Ελλάδα είναι πηγή πνεύματος για όλους», λέει στο pontos-news.gr ο Σικαντάρ, δείχνοντας με περηφάνια δημοσιεύματα της Guardian και των New York Times που λένε ότι οι Καλάς είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε έρευνα του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η οποία συμπεραίνει ότι Καλάς και αρχαίοι Έλληνες έχουν γενετική σχέση.
Με «αγκάλιασαν» οι Έλληνες
Απόλυτα ικανοποιημένος από τη συμπεριφορά του απλού κόσμου στην Ελλάδα απέναντί του δηλώνει ο Αλέξανδρος. Όπως υποστηρίζει, όταν ακούνε ότι είναι Καλάς, τον αγκαλιάζουν αμέσως και του παρέχουν κάθε δυνατή βοήθεια.
Ωστόσο, πολλά παράπονα έχει από την ελληνική γραφειοκρατία και τη δημόσια διοίκηση, με το μεγαλύτερο να είναι ότι του αρνούνται εδώ και τέσσερα χρόνια –παρά τις συνεχείς αιτήσεις του– την ελληνική υπηκοότητα, αν και ο ίδιος μεγάλωσε με την πεποίθηση ότι είναι Έλληνας. Μάλιστα, δεν του ανανέωσαν και την άδεια παραμονής, αν και είναι τελειόφοιτος φοιτητής.
Ο Αλέξανδρος μιλάει για τους Καλάς σε εκδήλωση του ΑΠΘ
«Μία φορά με σταμάτησαν στο δρόμο και μου έκαναν έλεγχο δύο αστυνομικοί. Όταν είδαν ότι έχω πακιστανική υπηκοότητα, με ρώτησαν γιατί επέλεξα να σπουδάσω στην Ελλάδα. “Μα είμαι Καλάς κι έχω ελληνικές ρίζες” τους απάντησα, αλλά εκείνοι άρχισαν να με χλευάζουν», λέει με παράπονο στο pontos-news.gr.
Πλέον ο Αλέξανδρος, αφού τελειώσει και το μεταπτυχιακό του, θέλει να μείνει μόνιμα στην Ελλάδα και να εργαστεί, ώστε να αναπτυχθούν γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ της Ελλάδας και της φυλής του. Μάλιστα για το σκοπό αυτόν έχει ήδη δημιουργήσει ένα site μαζί με κάποιον φίλο του από την ίδια φυλή, το www.kalashaheritage.org, στο οποίο γράφουν από κοινού διάφορα κείμενα για τους Καλάς στηριγμένα σε επιστημονικά στοιχεία και τονίζοντας την ελληνική καταγωγή τους.
«Το μεγάλο μου όνειρο είναι να προσπαθήσω να βοηθήσω νεαρούς Καλάσα, ώστε να έρθουν και να σπουδάσουν εδώ και να μάθουν για τον τόπο καταγωγής τους», λέει στο pontos-news.gr ο Σικαντάρ Χαν.
Τελειώνοντας τη συνέντευξη ο Αλέξανδρος είχε μόνο καλά λόγια να πει για τον Έλληνα δάσκαλο Θανάση Λερούνη, ο οποίος εδώ και χρόνια στηρίζει και βοηθάει με κάθε τρόπο τους Καλάς. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Αλέξανδρος, μεταξύ άλλων ο Θ. Λερούνης βοήθησε να συγκεντρωθούν χρήματα από οικογένειες στην Ελλάδα ώστε να φοιτήσουν στα τοπικά σχολεία νεαροί Καλάς, κάθε χρόνο φέρνει φάρμακα στα χωριά της περιοχής, ενώ έχει δημιουργηθεί κι ένα είδος φαρμακείου για όσους χρειάζονται άμεση ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
