Τι συμβολίζει το ποντιακό έθιμο με την κοσάρα

Ένα ποντιακό έθιμο που τηρείται μέχρι και σήμερα σε βαπτίσεις και γάμους είναι το έθιμο με την κοσάρα του κουμπάρου.

Κοσάρα σημαίνει κότα στην ποντιακή διάλεκτο. Το έθιμο στον Πόντο ήθελε μια βραστή κότα ολόκληρη με τα πόδια και το κεφάλι, της οποίας έβαφαν το ράμφος και τα νύχια της κόκκινα της και την έντυναν με μια παραδοσιακή Ποντιακή στολή. Από επάνω την στόλιζαν με τούλι και φυσικά της φορούσαν πέπλο και λουλούδια στο κεφάλι.

Την έβαζαν σε έναν δίσκο και κρατώντας την ψηλά οι κοπέλες υποδέχονταν τον κουμπάρο στο τραπέζι. Σχημάτιζαν γύρω του ένα κύκλο και τραγουδούσαν παραδοσιακά Ποντιακά τραγούδια γάμου.

Κατι τότε άρχιζε το παζάρι με τον κουμπάρο. Για να πάρει την κότα έπρεπε να ασημώσει τον δίσκο. Έτσι ο κουμπάρος έβαζε το χέρι στη τσέπη και άφηνε όσα χρήματα ήθελε.

Τότε οι κοπέλες συνέχιζαν το χορό αλλά δεν έδιναν τόσο εύκολα την κότα, κάνοντάς τον να αφήσει αρκετά χρήματα. Τέλος του έδιναν την κότα, τον ευχαριστούσαν, συγκέντρωναν τα χρήματα και τα έδιναν στο νιόπαντρο ζευγάρι.

Σε κάποιες περιοχές του Πόντου την κοσάρα προσέφερε η θεία της νύφης, πάνω σε δίσκο στον κουμπάρο, σαν μεζέ συνοδευόμενη με τσίπουρο, όταν ερχόταν να πάρει τη νύφη από το σπίτι της.

Σήμερα

Το έθιμο αυτό σε παραλλαγή, συνεχίζουν να τηρούν οι Πόντιοι σε γάμους αλλά και βαπτίσεις.

Μετά το μυστήριο και κατά τη διάρκεια της δεξίωσης του γάμου ή της βάπτισης, ένας άνδρας συνήθως, μεταμφιέζεται σε γυναίκα και προσπαθεί να “πουλήσει” την κοσάρα στον κουμπάρο. Γύρω του χορεύουν οι καλεσμένοι και συμμετέχουν στο παζάρεμα. 

Το στόλισμα της κοσάρας δεν γίνεται πλέον μόνο με παραδοσιακή ποντιακή φορεσιά, αλλά μπορεί να έχει σαν θέμα κάποιο από τα ενδιαφέροντα του κουμπάρου ή της κουμπάρας. Όταν πρόκειται για βάπτιση το θέμα είναι παιδικό.

Δεν υπάρχουν σαφείς λαογραφικές αναφορές για τον ακριβή συμβολισμό του εθίμου. Το βέβαιο είναι ότι έχει διασκεδαστικό χαρακτήρα και τα χρήματα που προσφέρει ο κουμπάρος, στη συνέχεια δίνονται στους νεονύμφους ή στο νεοφώτιστο βρέφος.

Δείτε βίντεο με στολισμένες κοσάρες…

Τμήμα σύνταξης
Pontos-News.Gr