Δύο από τα σημαντικότερα Χριστιανικά Ορθόδοξα Μνημεία της Τραπεζούντας, η ιερά Μονή της Παναγίας του Όρους Μελά και ο Ιερός Ναός της του Θεού Σοφίας, μέσα από τις ιστορίες που οι πέτρες τους αφηγούνται, ταξιδεύουν στις Βρυξέλλες και εκτίθενται στο Ευρωκοινοβούλιο.
«Μιλούνε οι Πέτρες γιόκα μου
Μιλούνε και λαλούνε
Μιλούνε και δακρύζουνε
Και μυριαναστενάζουν»
Στο πρώτο ταξίδι μου στην Πατρίδα θέλησα να μείνω μακρυά από το ευσυγκίνητο. Να αποστασιοποιηθώ των συναισθημάτων για να βιώσω κριτικά την Μνήμη. Θυμάμαι πως το κατάφερα σε πολύ μεγάλο βαθμό έως τη στιγμή που περνώντας έξω από τα τείχη των Κομνηνών είδα μια μικρή σαύρα να λιάζεται πάνω στην ιστορική πέτρα. Ασυναίσθητα μου ήρθαν στον νου οι στίχοι του Φίλωνα Κτενίδη:
«Χρόνια έρθαν και ‘δέβανε, καιροί έρθαν και πάγ’νε…
….Έναν πουλίν, μαύρον πουλίν, μαύρον άμον την νύχταν,
ολονυχτίς τριγύριζεν γύρω τα καστροπόδια,
π’ επέμναν έρμα κι άκλερα γομάτα κολισιάφτρας…».
Και τότε η καρδιά μου γέμισε με την μνήμη της πέτρας και λύθηκα στα δάκρυα. Δάκρυα ορμητικά του λυτρωμού που γέμισαν φωνές τα αυλάκια που κυλούσαν.
Σιγανοψιθυρίσματα για την αγάπη την αταίριαστη της κόρης του Αιήτη με κάποιoνα Ιάσωνα από της Ιωλκούς τα μέρη.
Μαντάτα χαρμόσυνα φερμένα από τα Κοτύωρα πως στη θάλασσα μας επέστρεψαν και πέτρα στέριωσαν οι γιοι του Ηρακλέως.
Τραγούδια επικά για ένανε Διγενή, Ακρίτα κι αντρειωμένο και ειδήσεις από της βασιλεύουσας τα μέρη, πως ο Παλαιολόγος τον Αλέξιο πρόλαβε και στέφθηκε ως Άρχοντας Ιερέας.
Συλλείτουργα του Αυτοκράτορα με μέγα Δεσποτάδες και Θρήνοι της Αλώσεως, ανάκατοι με προσευχές φερμένες σε άλλη γλώσσα.
Μαύρη ορίσανε την Παρασκευή που έπεσε η Τραπεζούντα…
Κι άλλα πολλά ακούσματα ήρθανε από άλλους χρόνους. Κι από τα τότενες μέχρι τα σήμερα, το άγριο βουητό της καρδιάς της, που η πέτρα κάμει ήχο και δονεί την ανθρώπινη ψυχή, έμεινε μέσα μου, απόηχος μυστικής φωνής που ψάλλει ανέσπερα την Μνήμη την Αγία.
Μιλούνε οι Πέτρες γιόκα μου…
«Ανέσπερος Πέτρα». Φωτογραφία Μνήμης
Η «Ανέσπερος Πέτρα» αποτελεί ένα εκτεταμένο σύνολο φωτογραφιών από τις επισκέψεις μου στην Μαύρη Θάλασσα με κοινό τους στοιχείο τις ιστορίες που οι πέτρες διηγούνται στο πέρασμα των αιώνων.
Κομμάτι αυτής της συλλογής γίνηκε φωτογραφική έκθεση και θα ταξιδέψει στις Βρυξέλλες στις 7 του Απρίλη του 2014. Εκεί θα παρουσιαστεί στο Ευρωκοινοβούλιο, σε ημερίδα που αφορά Ποντιακά θέματα, η οποία διοργανώνεται με την αρωγή του Ελληνικής καταγωγής Ευρωβουλευτή κ. Χατζημαρκάκη. Επίκεντρο της η μετατροπή του Ιερού Ναού της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας σε Μουσείο μετά την πρόσφατη χρήση του ως Μουσουλμανικού τεμένους αλλά και της τροπολογίας που πέρασε ο κύριος Χατζημαρκάκης σχετικά με το θέμα αυτό.
Η ημερίδα εντάσσεται στα πλαίσια γενικότερων εκδηλώσεων τις οποίες συντονίζει ο «Σύλλογος Ελλήνων Ποντίων Βρυξελλών» και θα λάβουν χώρα στις Βρυξέλλες με αφορμή τα 95 χρόνια από την άφιξη του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα τον Μάη του 19 και την σκληρή έναρξή της τελευταίας φάσης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Στα πλαίσια της ημερίδας και σε συνάφεια με την φωτογραφική έκθεση θα παρουσιάσω επίσης, οπτικοακουστικό υλικό για τα Ιερά κειμήλια της Παναγίας Σουμελά και θα γίνει μία εικονική ξενάγηση στην Αγία Σοφία Τραπεζούντος και ένα οδοιπορικό στον Πόντο μέσα από αρχειακές φωτογραφίες και ταχυδρομικά δελτάρια.
Η φωτογραφία έχει την δύναμη να μετατρέπεται σε πληροφορία και να επηρεάζει ποικιλοτρόπως. Πολλές φορές μπορεί να δώσει σε αυτόν που την κοιτάει τόσα, όσα χιλιάδες λέξεις δεν μπορούν να στοιχειοθετήσουν και να του πουν. Στα πλαίσια της προβολής του Πολιτισμού και της Ιστορίας που οι πρόγονοι μας έφεραν από τον Εύξεινο Πόντο καθώς και της δυναμικής που έχει αναπτυχθεί για την Διεθνοποίηση του ζητήματος της Γενοκτονίας των Χριστιανικών λαών της Ανατολής, η φωτογραφία Μνήμης αποτελεί κάμα και μας αξιώνει σε μάχες ψυχής.
Λένα Σαββίδου
«Ανέσπερος Πέτρα». Έκθεση φωτογραφίας
Ευρωκοινοβούλιο-Βρυξέλλες 2014
Τμήμα σύνταξης
Pontos-News.Gr
