pontosnews.gr
Κυριακή, 22/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Το βάεμαν, ένα ποντιακό έθιμο της Κυριακής των Βαΐων

27/04/2013 - 9:30πμ
Το βάεμαν, ένα ποντιακό έθιμο της Κυριακής των Βαΐων
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Το απόγευμα του Σαββάτου του Λαζάρου, σε ορισμένες περιοχές του Πόντου τα παιδιά κρατώντας ένα ανθισμένο κλαδί λεύκας και ένα καλαθάκι για να βάζουν μέσα τ’ αυγά που θα μάζευαν, γυρνούσαν τα σπίτια ψάλλοντας την ανάσταση του Λαζάρου και οι νοικοκυρές τούς έδιναν κουλούρια, τα «κερκέλια», που τα περνούσαν σε σχοινί η στο κλαδί της λεύκας, αλλά και αυγά.

Στα περισσότερα όμως μέρη του Πόντου το «βάεμαν» γινόταν την Κυριακή μετά την εκκλησία.

Στα Κοτύωρα τα παιδιά τραγουδούσαν και έλεγαν:

Βάι-βάι των Βαγιών
σέν’ κερκέλ’ κι εμέν’ ωβόν.

Στο καλαθάκι με τα βάγια που κρατούσαν, οι νοικοκυρές έβαζαν αυγά, σακιαρλαμάδες, παράδες, ή σπανιότερα και κανένα μαντίλι. Τα κερκέλια (κουλούρια) περνιόνταν σε σπάγκο και τα έβαζαν σαν περιδέραιο στο λαιμό τους ή έδεναν τη μια άκρη του πίσω στη μέση τους και κρατώντας την άλλη ελεύθερη. Κάθε κουλούρι που περνούσε από το σπάγκο πήγαινε έτσι πίσω στην πλάτη του παιδιού.

Στη Σάντα το Σάββατο του Λαζάρου τα παιδιά γύριζαν στα σπίτια ψάλλοντας την ανάσταση του Λαζάρου και οι νοικοκυρές τα φίλευαν με βρασμένες ρόκες και ξερά φρούτα (λεπτοκάρυα, καρύδια, τσίρια). Το έθιμο αυτό μετά το 1900 είχε λησμονηθεί. Τη ίδια ημέρα του Λαζάρου κάθε νοικοκυρά ετοίμαζε «κερκέλια», λίγο χονδρότερα από αυτά της αγοράς και χωρίς σουσάμι, το οποίο ήταν άγνωστο στην περιοχή.

Τα παιδιά ετοίμαζαν ένα βαγιόκλαδο ανθισμένο, ένα καλαθάκι για να βάζουν μέσα τ’ αυγά που θα μάζευαν, κι ένα κομμάτι σπάγκο για να περάσουν τα «κερκέλια» τους.

Την Κυριακή των Βαΐων, μετά την Εκκλησία, έπαιρναν ένα «κερκέλ’» από τη μάνα τους, διπλάσιο σε μέγεθος ειδικά καμωμένο για γούρι, και γύριζαν όλα τα σπίτια τραγουδώντας:

Θεία, θεία των Βαγιών,
δώσ’ κερκέλ, κι εμέν’ ωβόν.

Κάθε νοικοκυρά, ανάλογα με την οικονομική της κατάσταση, τις συμπάθειες και τη συγγένεια, έδινε ή αυγό ή κερκέλ’. Στο δρόμο, συναντώντας τα άλλα παιδιά, ρωτούσαν: «Πόσα ωβά εποίκες;» («πόσα αυγά μάζεψες;»). Έτσι περνούσαν την μέρα εκείνη γεμάτα χαρά. Και τα μεν κερκέλια τα έδιναν στους γονείς τους, τα αυγά όμως τα φύλαγαν για να τσουγκρίσουν τη Λαμπρή.

Στη Φάτσα το έθιμο αυτό λεγόταν «τσιγκούλια». Τα «τσιγκούλια» ήταν έθιμο του Σαββάτου του Λαζάρου. Εκεί τα παιδιά γυρνούσαν τα σπίτια και προσέφεραν στις νοικοκυρές τσιγκούλια (δηλαδή βρασμένους σπόρους καλαμποκιού) και δέχονταν ως δώρο κερκέλια και αυγά. Κατά την είσοδό τους στα σπίτια τραγουδούσαν:

Βάι Βάι των Βαΐων τρώμεν ψάριν και χαμψίν
και τα’ απάν την Κερεκήν τρώμε κόκκινον ωβόν.

Στην περιοχή της Ματσούκας τα παιδιά τραγουδούν:

Βάια βάια το Βαΐ τρώμε οψάρα και χαμψίν
και τ’ απάν την Κερεκήν τρώμε βούτορον, τυρίν.

Μερικές φορές «εβαεύαν» και μερικοί άνδρες, έτσι για να γελάσουν. Μια χρονιά ο αγωγιάτης ο Γιάννες ο κουφόν φορτώθηκε έναν ταε κάλαθον (το πιο μεγάλο καλάθι) για να βάλει τα αυγά που θα μάζευε, πήρε κι ένα σχοινί από εκείνα που φόρτωνε το άλογο, για να περάσει τα κερκέλια, έδωσε την άλλη άκρη στον Λάμπον τον Τζάτζον και γύριζαν τα σπίτια. Οι νοικοκυρές βλέποντας το καλάθι και το σχοινί στη αρχή τα έχαναν, ύστερα όμως έσκαγαν στα γέλια.

Από το έθιμο αυτό προέρχονται οι λέξεις «Βαεύω « και βάεμαν», που μεταφορικά και ειρωνικά λέγονται για κείνους που κάνουν πολλές επισκέψεις.

Λέγεται ότι ο φτωχός Λάζαρος ζητιάνεψε αλεύρι και με αυτό έκανε τα κερκέλια και τα μοίρασε στα φτωχά παιδιά που πεινούσαν. Μια άλλη εκδοχή θέλει τα κερκέλια να είναι το πρώτο φαγητό που έφαγε ο Λάζαρος μετά την Ανάστασή του από τον Κύριο.

Πηγές: Ποντιακή Εστία, Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού, Σύλλογος Ποντίων Ξάνθης.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Ιωσήφ Τσαμουρλίεβ με τη σύζυγό του Πελαγία Ελεφτέροβα (πηγή: Αχιλλεύς Ζαφειρίδης, «Расстрелять. НКВД против греков Грузии», εκδ. Μαυρογένης, 2018)
ΠΟΝΤΟΣ

Ιωσήφ Τσαμουρλίεβ: Ο Πόντιος ήρωας του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου που χάθηκε στα γκουλάγκ

21/11/2026 - 9:04μμ
Τα παιδιά παρακολουθούν την παρασκευή του περέκ στο πρώτο ποντιακό εργαστήρι του συλλόγου (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Μενεμένης «Ο Eύξεινος Πόντος»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Μενεμένη: Τα παιδιά γνώρισαν την ποντιακή κουζίνα με περέκ και ταν

21/11/2026 - 7:36μμ
(Φωτ.: Γρ. Τύπου Περιφέρειας Αττικής)
ΠΟΝΤΟΣ

Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού: Ισχυρό μήνυμα για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων και τη θωράκιση του Ελληνισμού

21/11/2026 - 3:30μμ
Στιγμιότυπο από τη φετινή κεντρική εκδήλωση για τη 19η Μαΐου στο Σύνταγμα που έγινε υπό καταρρακτώδη βροχή (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΟΝΤΟΣ

Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος: Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου δεν προσφέρεται για πολιτική εκμετάλλευση και επικοινωνιακές φιέστες

21/11/2026 - 12:53μμ
Δρόμος στην αγορά των Σουρμένων, γύρω στα 1900 (πηγή: searchculture.gr/aggregator/edm/EPontMel/000076-31352/Αθηνά Μακρίδου-Καλλιγά)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Εισόδια της Θεοτόκου: Η μεγάλη γιορτή της 21ης Νοεμβρίου και η παράδοση στον Πόντο

21/11/2026 - 10:50πμ
(Φωτ. αρχείου: Βασίλης Καρυοφυλλίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Μικροχώρι, Μαυρόβατος, Γλυφάδα, Αλμωπία: Οι ποντιακοί σύλλογοι δείχνουν ένα νέο πρόσωπο μέσα από συνέδρια, σεμινάρια και ημερίδες

20/11/2026 - 8:26μμ
(Φωτ.: Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»/Facebook)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντοηράκλεια: Η Παρθένα Κουρτίδου στο τιμόνι του «Διγενή Ακρίτα» – Η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου

20/11/2026 - 7:35μμ
(Ιερά Μητρόπολις Ξάνθης και Περιθεωρίου/Facebook)
ΠΟΝΤΟΣ

Πετροχώρι Ξάνθης: Η Παναγία Σουμελά ένωσε τις καρδιές των Ποντίων σε μια επέτειο μνήμης και πίστης

20/11/2026 - 7:10μμ
Τα μέλη των χορευτικών του σωματείου «Παναγία Σουμελά» Σίδνεϊ, Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Sophia Tsipidis)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σίδνεϊ: Ο σέρρα χορός που ξεχώρισε στο αντάμωμα της «Παναγίας Σουμελά»

20/11/2026 - 11:59πμ
Ο τόμος των πρακτικών του Διεθνούς Συνεδρίου Ποντιακού Ελληνισμού (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Γλυφάδα: Με τη Γενοκτονία και τη διεθνή αναγνώριση ανοίγει σήμερα το Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού

20/11/2026 - 9:59πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Από την εκδήλωση για τον Άγιο Νεκτάριο στο Orange Grove, στις 15 Νοεμβρίου (φωτ.: Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Γιοχάνεσμπουργκ)

Γιοχάνεσμπουργκ: Οι Ελληνίδες που στηρίζουν το Νομίκειο γηροκομείο

39 λεπτά πριν
Κοχλιακά εμφυτεύματα και ανατομικό μοντέλο του αυτιού στο Oregon Health & Science University (φωτ.: OHSU / Christine Torres Hicks)

Ακοή: Το εσωτερικό αυτί λειτουργεί πιο σύνθετα απ’ όσο νομίζαμε

1 ώρα πριν
(Φωτ.: Ελληνική Ομοσπονδία Τζούντο)

Thessaloniki Millennium Team Cadet European Cup 2026: Τρία μετάλλια για την Ελλάδα

1 ώρα πριν
Η οδός Αθηνάς με τα μαγαζάκια των προσφύγων, το 1929 (φωτ.: ΓΑΚ / Αρχείο Βασίλη Τσακιράκη)

Προσφυγική Αθήνα: «Κανείς δεν μας θυμήθηκε» – Η ζωή στις παράγκες επτά χρόνια μετά το 1922

2 ώρες πριν
Φωτογραφία αρχείου από επιχείρηση κατάσβεσης σε βιομηχανική περιοχή του Μπαχρέιν, στις 9 Μαρτίου 2026 (φωτ.: Υπουργείο Εσωτερικών Μπαχρέιν)

Μπαχρέιν: Φωτιά από ιρανικό πλήγμα – Νέα κλιμάκωση στον Κόλπο

2 ώρες πριν
Έλεγχος οχήματος στο πλαίσιο των διεθνών δράσεων για κλεμμένα αυτοκίνητα (φωτ.: ΕΛΑΣ)

Κλεμμένα ΙΧ σε κοντέινερ για το Ισραήλ – «Λαβράκια» άνω των 5 εκατ. ευρώ

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV