Σαν σήμερα συμπληρώνονται 27 χρόνια από το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα στην ιστορία. Ήταν 26 Απριλίου του 1986 όταν σημειώθηκαν δύο εκρήξεις στο κτίριο του αντιδραστήρα Νο 4 στο πυρηνικό εργοστάσιο του Τσέρνομπιλ στην Ουκρανία προκαλώντας καταστροφικές συνέπειες στο περιβάλλον και ακολούθως σοβαρά προβλήματα υγείας σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους από τη ραδιενέργεια που εκλύθηκε.
Πάνω από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι ζουν σε 4.000 περιοχές με υψηλά ποσοστά ραδιενέργειας, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύτηκε το 2011 από το ρωσικό υπουργείο Εκτάκτων Καταστάσεων.
Από το ατύχημα πέθαναν επιτόπου δυο από τους εργάτες του σταθμού ενώ μέσα σε τέσσερις μήνες, από τη ραδιενέργεια και από εγκαύματα λόγω της θερμότητας, πέθαναν 28 πυροσβέστες που έσπευσαν στο χώρο του ατυχήματος και διαπιστώθηκαν 19 επιπλέον θάνατοι ως το 2004.
Φωτογραφία AFP Φωτογραφία AFP Από το πυρηνικό ατύχημα επηρεάστηκε η υγεία εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων εξαιτίας της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος με ραδιενέργεια. Τα κρούσματα καρκίνου αυξήθηκαν πάνω από 15% στους πληθυσμούς που εκτέθηκαν και χιλιάδες θάνατοι από καρκίνο και λευχαιμία συνδέθηκαν με το ατύχημα.
Το εργοστάσιο μπήκε σε λειτουργία για τη Σοβιετική Ένωση το 1977 ως πρότυπο πυρηνικό εργοστάσιο, και συνέχισε να λειτουργεί ως τον Δεκέμβριο του 2000.
Το ατύχημα συνέβη ξημερώματα του Σαββάτου 26 Απριλίου 1986. Εκείνη την ώρα στο εργοστάσιο βρίσκονταν περίπου 200 εργαζόμενοι ενώ σε απόσταση ενός χιλιομέτρου υπήρχαν άλλοι εργάτες οι οποίοι δούλευαν για την κατασκευή των αντιδραστήρων 5 και 6 που επρόκειτο να λειτουργήσουν το Φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς.
Φωτογραφία AFP Φωτογραφία AFP Σημειώθηκαν δύο εκρήξεις στο κτίριο του αντιδραστήρα Νο 4. Αποτέλεσμα ήταν η διάνοιξη μιας τρύπας στην οροφή του κτιρίου και η εκτόξευση γραφίτη, σκυροδέματος και συντριμμιών. Έτσι ο πυρήνας του αντιδραστήρα βρέθηκε σε επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης ξέσπασε πυρκαγιά στην οροφή πάνω από τον στρόβιλο του αντιδραστήρα ενώ φλόγες υπήρχαν και στο εσωτερικό του κτιρίου μαζί με ατμούς και σκόνη.
Το ατύχημα είχε επιπτώσεις στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, με τη δυτική, ανατολική και βόρεια Ευρώπη να δέχεται το μεγαλύτερο ποσοστό ραδιενεργών ισοτόπων. Πρώην Γιουγκοσλαβία, Φινλανδία, Σουηδία, Γερμανία, Βουλγαρία, Νορβηγία, Ρουμανία, Αυστρία και Πολωνία δέχθηκαν η κάθε μια περισσότερα από ένα πεταμπεκερέλ (1015 Bq) καισίου 137. Η περιοχή που μολύνθηκε με πάνω από 4.000 Bq/m2 καλύπτει το 40% της επιφάνειας της Ευρώπης, ενώ το 2,3% δέχτηκε πάνω από 40.000 Bq/m2.
Μέρος του ραδιενεργού νέφους από το Τσέρνομπιλ έφτασε και στην Ελλάδα ύστερα από μερικές μέρες. Οι αρχές συνέστησαν αποφυγή του φρέσκου γάλακτος και καλό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών από τις 5 Μαΐου και μετά.
Το ραδιενεργό νέφος επηρέασε κυρίως τη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία, όπου χρόνια αργότερα ανιχνεύονταν ποσά ραδιενέργειας υψηλότερα του κανονικού. Μετρήσεις που έγιναν το 1996 έδειξαν εκπομπές καισίου στα 65 κιλομπεκερέλ ανά τετραγωνικό μέτρο με το όριο επικινδυνότητας να βρίσκεται στα 5 κιλομπεκερέλ.
