Ύστερα από μια μαραθώνια συνεδρίαση και συνεχείς αντεγκλήσεις ανάμεσα στο ΔΝΤ και το Βερολίνο, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης κατέληξαν σε συμφωνία για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και την εκταμίευση της δόσης.
Οι αμοιβαίες υποχωρήσεις και κυρίως η εγκατάλειψη της πάγιας θέσης της Κριστίν Λαγκάρντ για «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων στον επίσημο τομέα (μετά τις εγγυήσεις που έλαβε από την Ευρώπη για άμεση λήψη μέτρων σε περίπτωση που σημειωθεί μελλοντικά «εκτροχιασμός» του ελληνικού προγράμματος) δημιούργησαν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την επίτευξη του πολυπόθητου «deal» και τον καθορισμό ενός πρώτου χρονοδιαγράμματος για την εκταμίευση των 43,7 δισ. ευρώ που αναμένει η Ελλάδα.
Ωστόσο, τα χρήματα αυτά και οποιαδήποτε μελλοντική βοήθεια δεν θα δίνονται χωρίς η χώρα να ανταποκρίνεται πλήρως στις δεσμεύσεις της απέναντι στους δανειστές. Ο επικεφαλής του Euro Working Group σημείωσε πως «αυτόματοι μηχανισμοί θα μπαίνουν σε εφαρμογή σε περίπτωση “εκτροχιασμού” του ελληνικού προγράμματος», θέτοντας ερωτήματα για το ποιος τελικά θα πληρώνει τη… λυπητερή γι αυτή την επαναφορά των στόχων σε σωστή κατεύθυνση.
Όπως τόνισε τόσο ο επικεφαλής του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ όσο και ο Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Οικονομικές και Νομισματικές Υποθέσεις, Όλι Ρεν, θα υπάρξει στενή δημοσιονομική παρακολούθηση της Ελλάδας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν αποκλίσεις από την πιστή εφαρμογή των όσων έχουν συμφωνηθεί στο νέο Μνημόνιο που πέρασε πρόσφατα από το ελληνικό Κοινοβούλιο.
Η συμφωνία αφήνει «παραθυράκι» για νέα μέτρα καθώς προβλέπει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα (πάνω
από το 4% του ΑΕΠ από το 2016 και μετά), τα οποία θα χρησιμοποιούνται για την πληρωμή του χρέους, χωρίς όμως να εξασφαλίζεται ότι θα υπάρχουν αντίστοιχα υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης. Λαμβάνοντας υπόψη και την απροθυμία των χωρών του Βορρά να βάζουν κάθε τόσο το χέρι στην τσέπη για την Ελλάδα, δημιουργείται ένα εκρηκτικό μείγμα στην Ευρωζώνη που επηρεάζει σε τεράστιο βαθμό τους Έλληνες πολίτες, οι οποίοι ανά πάσα στιγμή μπορεί να κληθούν να βάλουν εκ νέου… πλάτη για την επαναφορά του προγράμματος σε βιώσιμα επίπεδα.
Παράλληλα, μεγάλα παραμένουν τα ερωτήματα για το που θα πάνε αυτά τα 43,7 δισ. ευρώ που θα δοθούν στην Ελλάδα, από τη στιγμή που το Δημόσιο έχει κηρύξει άτυπη «στάση πληρωμών» προς τους ιδιώτες, καταβάλλοντας χρήματα μόνο για την πληρωμή μισθών και συντάξεων.
Η αγορά έχει «στεγνώσει» και η ανάγκη για ρευστό είναι τεράστια προκειμένου να μειωθεί σ΄ έναν βαθμό η ύφεση που έχει προκληθεί από τα συνεχή «ψαλίδια» στα εισοδήματα των φορολογούμενων.
Πλώρη για το 120% το 2020
Σύμφωνα με το περιεχόμενο της συμφωνίας, το ελληνικό χρέος θα πρέπει να έχει μειωθεί στο 120% του ΑΕΠ το 2020, για να φθάσει τουλάχιστον στο 110% το 2022. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή μια σειρά παρεμβάσεων οι οποίες αφορούν:
-Στη μείωση των επιτοκίων των ελληνικών δανείων έως 150 μονάδες βάσης -από 2,25% στο 0,75%-, το οποίο μεταφράζεται σε 5 δισ. ευρώ μέχρι το 2020. Παράλληλα, υπάρχει η πρόβλεψη για μεγαλύτερη μείωση μελλοντικά στο επιτόκιο των δανείων κατά σχεδόν μισή μονάδα πάνω από το Euribor στην περίπτωση που υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 4,5% το χρόνο.
-Στην επιστροφή των κερδών της ΕΚΤ από το πρόγραμμα αγοράς ελληνικών τίτλων του χαρτοφυλακίου της, με συνολικό κέρδος κοντά στα 11 δισ. ευρώ.
-Στην επέκταση της ωρίμανσης των διμερών δανείων αλλά και των δανείων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) κατά 15 χρόνια, με παράλληλη αναβολή στις πληρωμές των επιτοκίων στα δάνεια του τελευταίου για 10 χρόνια.
-Στην επαναγορά ομολόγων από την Ελλάδα που έχουν στην κατοχή τους ιδιώτες σε τιμή χαμηλότερη από την ονομαστική τους αξία (έως 35% της αξίας τους), μέσω δανείου από τον EFSF.
Οι παρεμβάσεις αυτές προβλέπεται να είναι της τάξης του 20% του ΑΕΠ, που αντιστοιχεί σε ελάφρυνση του χρέους κατά περίπου 40 δισ. ευρώ, ενώ όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, η Ευρώπη θα είναι έτοιμη να λάβει επιπλέον μέτρα για τη στήριξη της Ελλάδας.
Εκταμίευση σε δόσεις και με βάση τα… ορόσημα του Μνημονίου
Όσον αφορά στα 43,7 δισ. ευρώ που αναμένει η Ελλάδα ως οικονομική βοήθεια (η οποία σε μεγάλο βαθμό θα χρησιμοποιηθεί για την ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος) θα εκταμιευτούν τμηματικά.
Συγκεκριμένα στις 13 Δεκεμβρίου το Eurogroup αναμένεται να ανάψει το «πράσινο» φως για να δοθούν τα πρώτα 34,4 δισ. ευρώ στην Ελλάδα όταν και θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της επαναγοράς των ομολόγων και θα έχει περάσει το προσχέδιο της χρηματοδότησης του ελληνικού προγράμματος από τα ευρωπαϊκά Κοινοβούλια.
Τότε θα γίνει εκ νέου αξιολόγηση για την επαναγορά του χρέους και θα ληφθούν οι επίσημες αποφάσεις για την εκταμίευση αυτής της δόσης. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στο πρόγραμμα επαναγοράς του ελληνικού χρέους, η Κριστίν Λαγκάρντ ξεκαθάρισε πως θα φέρει τη συμφωνία στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου, μόνο μετά την ολοκλήρωση της επαναγοράς, συνδέοντας άμεσα τη συνέχιση της συνδρομής του Διεθνούς Οργανισμού στη διάσωση της Ελλάδας με την επιτυχημένη ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας.
Τα υπόλοιπα 9,3 εκατ. ευρώ θα εκταμιευτούν τμηματικά σε τρεις δόσεις μέσα στο 2013 εφόσον η Ελλάδα προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της Φορολογίας, της Δημόσιας Διοίκησης και κυρίως στις Ιδιωτικοποιήσεις. Όπως επισημάνθηκε στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνεδρίαση στις Βρυξέλλες, τα χρήματα στην Ελλάδα θα δίνονται εφόσον τηρούνται οι δεσμεύσεις, εστιάζοντας στην ανάγκη ενός στενού δημοσιονομικού ελέγχου.
Πρώτα εφαρμογή των μέτρων και μετά δόσεις
Σε δηλώσεις του κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο επικεφαλής του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ξεκαθάρισε πως το ΔΝΤ στηρίζει τις προσπάθειες της Ευρωζώνης για τερματισμό της κρίσης, ενώ ζήτησε δημοσιονομική πειθαρχία από την Ελλάδα, υπογραμμίζοντας πως η Ευρωπαίοι εταίροι δεν πρόκειται να δεχτούν έναν ενδεχόμενο «εκτροχιασμό» του ελληνικού προγράμματος που αφορούν στις μεταρρυθμίσεις στη Δημόσια Διοίκηση, το Φορολογικό καθώς και στον τομέα των Ιδιωτικοποιήσεων.
Στη διάρκεια της τοποθέτησής του χαρακτήρισε «πολιτική» τη συμφωνία καθώς δίνεται η ευκαιρία στην Ελλάδα να βγει από την κρίση χρέους που πλήττει τους πολίτες της.
Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ εξήγησε ότι θα δοθούν 10,6 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση του ελληνικού προϋπολογισμού, ενώ στις 13 Δεκεμβρίου θα δοθούν άλλα 23,8 δισ. ευρώ σε ομόλογα του EFSF για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Σχετικά με την εκταμίευση των υπόλοιπων δόσεων σημείωσε πως θα γίνει κατά το πρώτο τρίμηνο του 2013 και θα συνδέεται άμεσα με την υλοποίηση συγκεκριμένων στόχων του προγράμματος
Από την πλευρά του ο Επίτροπος για Οικονομικά Θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Όλι Ρεν, τόνισε ότι στόχος της συμφωνίας είναι η μείωση του ελληνικού χρέους στο 124% το 2020, ενώ μίλησε για μείωση επιτοκίων των ομολόγων από τις 150 μονάδες βάσης. Παράλληλα, σημείωσε και ο ίδιος πως δεν πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός σε καμία περίπτωση, καλώντας την ελληνική κυβέρνηση να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις.
«Η σημερινή απόφαση περιορίζει το κλίμα αβεβαιότητας όχι μόνο γύρω από την Ελλάδα αλλά και την Ευρωζώνη. Ελήφθησαν δύσκολες αποφάσεις ύστερα από επίπονες διαπραγματεύσεις», εξήγησε.
Παράλληλα, δεν παρέλειψε να μιλήσει με τα καλύτερα λόγια για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης προς την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, υπογραμμίζοντας πως η σημερινή συμφωνία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αποφασιστικότητα της Ελλάδας να λάβει σκληρές αποφάσεις και να κρατήσει το πρόγραμμα στη σωστή κατεύθυνση.
«Στόχος μας ήταν η Ελλάδα να παραμείνει στο σωστό δρόμο», τόνισε η Κριστίν Λαγκάρντ, προσθέτοντας ότι το ΔΝΤ έπρεπε να λάβει σαφείς δεσμεύσεις πως η Ευρωζώνη θα λάβει «όλα τα μέτρα ώστε να είμαστε σίγουροι πως το ελληνικό χρέος θα είναι βιώσιμο».
Όσον αφορά στην αντιστοιχία του χρέους προς το ΑΕΠ εξήγησε ότι το 2022 αυτό θα έχει μειωθεί κάτω από το 110%.
«Το ΔΝΤ ήθελε να διασφαλίσει ότι η ζώνη του ευρώ θα λάβει τα αναγκαία μέτρα για να βάλει την Ελλάδα σε μια βιώσιμη πορεία ως προς το χρέος της. Τώρα μπορώ να πω ότι αυτό έχει γίνει. Ήταν επίπονη, εποικοδομητική και συλλογική προσπάθεια», σημείωσε, ενώ όσον αφορά στα μέτρα εξήγησε ότι «θα διευκολύνουν μια σταδιακή επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές».
Θρίλερ διαρκείας – Ανένδοτος ο Σόιμπλε για «κούρεμα» των ομολόγων
Ο Μάριο Ντράγκι ήταν ο πρώτος που βγήκε από την αίθουσα των συνεδριάσεων λίγο πριν τις 02.00 τα ξημερώματα. Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, ο επικεφαλής της ΕΚΤ χαιρέτησε τη συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι θα «μειώσει την αβεβαιότητα », ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στην Ευρώπη και στις χώρες που βρίσκονται αντιμέτωπες με την κρίση χρέους.
Πριν πραγματοποιηθεί η συνέντευξη Τύπου, το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters είχε μεταδώσει ότι το ΔΝΤ και οι ηγέτες της Ευρωζώνης κατέληξαν σ΄ ένα προσχέδιο συμφωνίας, το οποίο προέβλεπε μια σειρά παρεμβάσεων χωρίς όμως να υπάρχει «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων.
Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, είχε λάβει σαφείς οδηγίες από την Άγκελα Μέρκελ να μην δεχτεί καμία πρόταση για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ελλάδα η οποία θα επιβαρύνει τους Γερμανούς φορολογούμενους με πρόσθετο οικονομικό κόστος, καθώς οι εκλογές στην ευρωπαϊκή χώρα πλησιάζουν και η Καγκελάριος δεν δείχνει διατεθειμένη να βρεθεί αντιμέτωπη με τους κραδασμούς που προκαλούνται από το ελληνικό ζήτημα.
Τα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα μετέδωσαν στη συνέχεια πως τα 43,7 δισ. ευρώ, που αναμένει η Ελλάδα ως οικονομική βοήθεια από την Ε.Ε., την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, θα εκταμιευτούν σε τρία μέρη, με την «περίφημη» δόση των 31,5 δισ. ευρώ να δίνεται μέσα στις επόμενες ημέρες. Σύμφωνα με το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, «η συμφωνία θα πρέπει να ανοίξει τον δρόμο για μια μεγάλη δόση βοήθειας που απαιτείται για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, επιτρέποντας στην ελληνική κυβέρνηση να πληρώσει τους μισθούς, τις συντάξεις και τους προμηθευτές της τον Δεκέμβριο».
Ειδικότερα, μετέδωσε πως η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους θα γίνει με τη μείωση των επιτοκίων, ενώ αναμένεται πως θα υπάρξει και περαιτέρω μείωση με βάση το πρωτογενές πλεόνασμα που θα παρουσιάσει η Ελλάδα το 2016. Για να φθάσει στο 124% του ΑΕΠ θα πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις της τάξης του 20% του ΑΕΠ, που αντιστοιχούν σε ελάφρυνση του χρέους κατά περίπου 40 δισ. ευρώ. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για τις παρεμβάσεις μείωσης του χρέους κάνουν λόγο για μείωση των επιτοκίων στα υφιστάμενα διμερή δάνεια (Euribor 3 μηνών + περιθώριο), με «ψαλίδισμα» του περιθωρίου από το 1,5% στο 0,5% όταν επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα 4,5%.
Παράλληλα, άλλα 11 δισ. ευρώ θα εξοικονομηθούν από επιστροφή κερδών που έχει η ΕΚΤ από το χαρτοφυλάκιο των ελληνικών ομολόγων της.
Πηγή: zougla.gr
