Η μνήμη των κατοίκων της Σάντας του Πόντου που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα του 1921 τιμήθηκε σήμερα στην Παναγία Σουμελά, στο Βέρμιο, όπου τελέστηκε το καθιερωμένο μνημόσυνο για την ανάπαυση των ψυχών τους.
Στη Μονή τελέστηκε αρχιερατικό συλλείτουργο, ενώ στο τέλος της Θείας Λειτουργίας αναπέμφθηκε επιμνημόσυνη δέηση για τους αδίκως τελειωθέντες Σανταίους, με ιδιαίτερη αναφορά στα νήπια και τα παιδιά που χάθηκαν στα τραγικά γεγονότα.
Στον Όρθρο χοροστάτησε και στη Θεία Λειτουργία προέστη ο μητροπολίτης Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών Ευσέβιος, συλλειτουργούντος του μητροπολίτη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας Παντελεήμονος.
Τρισάγιο στο «Σπίτι των Σανταίων»
Μετά το μνημόσυνο, οι δύο αρχιερείς μετέβησαν στο «Σπίτι των Σανταίων», μέσα στο μοναστηριακό συγκρότημα της Παναγίας Σουμελά, όπου τελέστηκε τρισάγιο.
Ακολούθησε ομιλία του προέδρου του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» Γιώργου Τανιμανίδη.
Το «Σπίτι των Σανταίων» δημιουργήθηκε το 1956 και αποτελεί σημείο αναφοράς για τους απογόνους των κατοίκων της ιστορικής Επτάκωμης Σάντας. Η παρουσία του στο Βέρμιο υπενθυμίζει και την ιδιαίτερη σχέση των Σανταίων με την Παναγία Σουμελά, ήδη από τα χρόνια πριν από τον ξεριζωμό.
«Η ζωή μας δεν τελειώνει εδώ»
Στο κήρυγμά του, ο μητροπολίτης Βεροίας Παντελεήμων αναφέρθηκε στην ευαγγελική παραβολή των βασιλικών γάμων και στη φράση «Πολλοί μεν κλητοί, ολίγοι δε εκλεκτοί», επισημαίνοντας ότι η πρόσκληση του Χριστού απευθύνεται σε όλους, χωρίς όμως να καταργεί την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου.
Ο κ. Παντελεήμων κάλεσε τους πιστούς να μην αφήνουν τις καθημερινές μέριμνες να τους οδηγούν στην αδιαφορία, υπογραμμίζοντας ότι «η ζωή μας δεν τελειώνει εδώ, αλλά συνεχίζεται αιώνια».
Ολοκληρώνοντας το κήρυγμά του, συνέδεσε το μήνυμα της ημέρας με το μνημόσυνο για τα θύματα του Ολοκαυτώματος της Σάντας και αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα νήπια και τα παιδιά που χάθηκαν. Παράλληλα, χαρακτήρισε την Παναγία Σουμελά «μητέρα του ποντιακού ελληνισμού».
Το Ολοκαύτωμα της Σάντας
Η Επτάκωμος Σάντα, το αποκαλούμενο «Σούλι του Πόντου», βρέθηκε τον Σεπτέμβριο του 1921 αντιμέτωπη με μεγάλη κεμαλική στρατιωτική επιχείρηση.
Μετά την άρνηση των Σανταίων να καταταγούν στον τουρκικό στρατό, ισχυρές δυνάμεις εισέβαλαν στην περιοχή, κατέλαβαν και κατέστρεψαν τα χωριά.
Οι άνδρες που σώθηκαν κατέφυγαν στα βουνά και συνέχισαν την αντίσταση, ενώ γυναίκες και παιδιά οδηγήθηκαν σε εξαντλητικές πορείες εξορίας.
Ανάμεσα στις πιο συγκλονιστικές σελίδες της ιστορίας της Σάντας παραμένει η θυσία των βρεφών στα βουνά, την ώρα που εκατοντάδες γυναικόπαιδα προσπαθούσαν να σωθούν από τα τουρκικά αποσπάσματα.
