Ο χειμώνας απέχει ακόμη, αλλά η νέα πολεμική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αρχίσει να χτυπά την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας – και να δημιουργεί ανησυχία για τους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Η τιμή του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου έφθασε την Τετάρτη στα 73,85 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023.
Αιτία είναι η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και κυρίως η μειωμένη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινούνται μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, ενώ κάθε καθυστέρηση ή αύξηση του κόστους μεταφοράς πιέζει προς τα πάνω τις διεθνείς τιμές.
Η άνοδος έρχεται σε μια δύσκολη στιγμή για την Ευρώπη, η οποία προσπαθεί να γεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου πριν από το χειμώνα. Τα αποθέματα παραμένουν χαμηλά για την εποχή, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες ανταγωνίζονται την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία LNG.
Τι σημαίνει για την τσέπη μας
Η άνοδος του TTF δεν σημαίνει ότι οι λογαριασμοί θα αυξηθούν από τη μια ημέρα στην άλλη. Εάν όμως οι υψηλές τιμές διατηρηθούν, η επιβάρυνση μπορεί να περάσει σταδιακά στα νοικοκυριά:
• Στη θέρμανση με φυσικό αέριο, καθώς οι προμηθευτές θα αγοράζουν ακριβότερα τις ποσότητες που χρειάζονται για το χειμώνα.
• Στους λογαριασμούς ρεύματος, επειδή το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται στην ηλεκτροπαραγωγή και επηρεάζει άμεσα τη χονδρεμπορική τιμή. Περισσότερο εκτεθειμένοι είναι οι καταναλωτές με κυμαινόμενα τιμολόγια, ενώ τα σταθερά συμβόλαια προσφέρουν προσωρινά μεγαλύτερη προστασία.
• Στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, εάν αυξηθεί το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις, βιομηχανίες και μεταφορές.
Πιέσεις καταγράφονται και στο πετρέλαιο. Το Brent κινείται κοντά στα 95 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI πάνω από τα 90 δολάρια, εξέλιξη που δημιουργεί ανησυχία και για το κόστος του πετρελαίου θέρμανσης.
Το φυσικό αέριο εμφανίζεται ακόμη πιο ευάλωτο, επειδή μεγάλο μέρος του LNG του Κόλπου προέρχεται από το Κατάρ, το οποίο δεν διαθέτει εναλλακτική οδό εξαγωγών εάν υπάρξει σοβαρό πρόβλημα στα Στενά του Ορμούζ.
Η τελική επίπτωση στους καταναλωτές θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της σύγκρουσης, την πορεία των ευρωπαϊκών αποθεμάτων και τα μέτρα που ενδεχομένως θα λάβουν οι κυβερνήσεις.
