Καταστροφικές ξαφνικές πλημμύρες και κατολισθήσεις έχουν καταστρέψει κτήρια και γέφυρες κατά μήκος των συνόρων Νεπάλ-Θιβέτ, ενώ εκατοντάδες τουρίστες εξακολουθούν να αγνοούνται. Στο Νεπάλ, σπίτια και δρόμοι παρασύρθηκαν από ορμητικά νερά και κατολισθήσεις λάσπης. Την ίδια ώρα, αξιωματούχοι στο Θιβέτ, το οποίο ελέγχεται από την Κίνα, δήλωσαν ότι φοβούνται «μεγάλες απώλειες ανθρώπινων ζωών». Γιατί, λοιπόν, αυτές οι πλημμύρες είναι τόσο καταστροφικές;
Σύμφωνα με τη Λιζ Στέφενς, καθηγήτρια Κλιματικών Κινδύνων και Ανθεκτικότητας στο Πανεπιστήμιο Reading της Βρετανίας, πιθανότατα ευθύνεται μια πολύπλοκη αλυσίδα φυσικών κινδύνων.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι οι ξαφνικές πλημμύρες προκαλούνται από έντονες βροχοπτώσεις. Όμως στο Νεπάλ και το Θιβέτ, όπως και σε πολλές άλλες ορεινές περιοχές μεγάλου υψομέτρου, μπορούν επίσης να προκύψουν από πολύπλοκες αλυσίδες φαινομένων, όπως κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες και ξαφνικές εκρήξεις παγετωνικών λιμνών (GLOF). Αυτή η πολυπλοκότητα καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την έγκαιρη προειδοποίηση» λέει η Στέφενς.
Με τον όρο GLOF οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τις ξαφνικές και καταστροφικές πλημμύρες που συμβαίνουν όταν σπάει το φυσικό φράγμα (από πάγο ή πετρώματα/χώμα) μιας λίμνης που έχει σχηματιστεί από το λιώσιμο ενός παγετώνα.
Ο σεισμός
Παρότι μέχρι στιγμής υπάρχουν περιορισμένες πληροφορίες, οι πρώτες αναφορές υποδεικνύουν ότι ένας σεισμός μεγέθους 4,4 βαθμών προκάλεσε μια χιονοστιβάδα πάγου, η οποία στη συνέχεια έφραξε τον ποταμό Lhende. Το νερό συσσωρεύτηκε πίσω από το φράγμα που δημιουργήθηκε, μέχρι που τελικά το ξεπέρασε ή το κατέστρεψε και απελευθερώθηκε ορμητικά προς τα κατάντη, με καταστροφικές συνέπειες.
«Οι αρχικές αναφορές από το Νεπάλ δείχνουν ότι σημειώθηκε σεισμός περίπου την ίδια χρονική στιγμή με μια κατολίσθηση ή χιονοστιβάδα, η οποία στη συνέχεια οδήγησε στις καταστροφικές πλημμύρες. Ένας τρόπος με τον οποίο μπορεί να συμβεί αυτό στις απότομες ορεινές κοιλάδες είναι όταν μια κατολίσθηση φράζει έναν ποταμό, επιτρέποντας στο νερό να συσσωρευτεί πίσω από αυτήν. Εάν στη συνέχεια αυτό το φυσικό φράγμα από κατολίσθηση καταρρεύσει, μπορεί να προκαλέσει μια ξαφνική και καταστροφική απελευθέρωση νερού και ιζημάτων» εξηγεί η Στέφενς. […]
