Καθώς τα χρέη προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers παραμένουν ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά βάρη για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, οι διαθέσιμες ρυθμίσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Περισσότερα από 4 εκατομμύρια ΑΦΜ, φυσικά και νομικά πρόσωπα, εμφανίζουν οφειλές προς το Δημόσιο, σύμφωνα με όσα ανέφερε στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «Συνδέσεις» η φοροτεχνικός Αθανασία Στολάκη.
Το συνολικό ύψος των οφειλών προς την Εφορία ανέρχεται σε περίπου 114 δισ. ευρώ, ενώ οι οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία και το ΚΕΑΟ φτάνουν τα 52,4 δισ. ευρώ. Παράλληλα, περίπου 80 δισ. ευρώ είναι τα δάνεια που διαχειρίζονται οι servicers.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία για όσους αδυνατούν να εξυπηρετήσουν συνολικά τις υποχρεώσεις τους, ενώ από τον Σεπτέμβριο προβλέπεται μια αλλαγή που αφορά την κύρια κατοικία.
Οι ρυθμίσεις για τα χρέη προς την Εφορία
Για τις οφειλές προς την Εφορία εξακολουθεί να είναι διαθέσιμη η πάγια ρύθμιση. Η εξόφληση μπορεί να γίνει σε έως 24 δόσεις, ενώ για συγκεκριμένες κατηγορίες έκτακτων οφειλών ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει τις 48. Στις έκτακτες οφειλές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ποσά που προκύπτουν από φορολογικούς ελέγχους, δικαστικές αποφάσεις ή κληρονομιές. Η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ. Παράλληλα, συγκεκριμένες παλαιότερες οφειλές μπορούν να υπαχθούν στη ρύθμιση των 72 δόσεων. Η δυνατότητα αυτή αφορά χρέη που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, παραμένει διαθέσιμη έως τις 31 Δεκεμβρίου. Έτσι, ένας οφειλέτης μπορεί, εφόσον πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να αντιμετωπίσει διαφορετικά τις παλαιότερες και τις νεότερες οφειλές του, αξιοποιώντας τις αντίστοιχες ρυθμίσεις.
Πότε συμφέρει ο εξωδικαστικός μηχανισμός
Για όσους έχουν συσσωρευμένες οφειλές σε περισσότερους από έναν πιστωτές, ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί να αποτελέσει λύση συνολικής ρύθμισης. Η διαδικασία μπορεί να περιλάβει χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων. Στην περίπτωση των οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, η αποπληρωμή μπορεί να φτάσει έως και τις 240 δόσεις. Για χρέη προς τράπεζες και servicers, ο αριθμός μπορεί να ανέλθει έως τις 420 δόσεις.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη στη διαδικασία είναι το συνολικό ύψος των οφειλών να ξεπερνά τα 5.000 ευρώ.
Ανάλογα με τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα του οφειλέτη, η ρύθμιση μπορεί να προβλέπει και διαγραφή μέρους της οφειλής. Το ύψος της ρύθμισης και τυχόν «κούρεμα» προκύπτουν από τα στοιχεία που αξιολογούνται κατά τη διαδικασία.
Η αλλαγή από τις 21 Σεπτεμβρίου για την κύρια κατοικία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλλαγή που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τις 21 Σεπτεμβρίου. Με βάση όσα αναφέρθηκαν στην εκπομπή «Συνδέσεις», οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα να εξαιρούν την κύρια κατοικία τους από την περιουσιακή εικόνα που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της πρότασης ρύθμισης στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Μέχρι σήμερα, στην αξιολόγηση της οικονομικής και περιουσιακής κατάστασης λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της περιουσίας. Εκτός από την κύρια κατοικία, μπορεί δηλαδή να συνυπολογίζονται και άλλα ακίνητα, όπως ένα εξοχικό. Με τη νέα δυνατότητα, η κύρια κατοικία θα μπορεί να εξαιρείται από τον συγκεκριμένο υπολογισμό. Αυτό, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε υπόθεσης, μπορεί να επηρεάσει το ύψος της ρύθμισης, οδηγώντας σε περισσότερες δόσεις ή ακόμη και σε μεγαλύτερο «κούρεμα» της οφειλής. Πρόκειται για αλλαγή που αφορά ιδιαίτερα όσους διαθέτουν σημαντικό μέρος της περιουσίας τους στην κύρια κατοικία και εξετάζουν την ένταξή τους στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Νέα δεδομένα και για το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο
Οι προθεσμίες του Σεπτεμβρίου δεν αφορούν μόνο τις ρυθμίσεις χρεών. Σημαντική είναι και η ημερομηνία της 25ης Σεπτεμβρίου για τα νοικοκυριά που είναι ενταγμένα ή επιθυμούν να ενταχθούν στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο. Οι ήδη δικαιούχοι θα πρέπει να υποβάλουν εκ νέου αίτηση, ώστε να αξιολογηθούν τα νέα εισοδηματικά και περιουσιακά δεδομένα που προκύπτουν από τις φορολογικές δηλώσεις του 2025 και την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ.
Αίτηση μπορούν να υποβάλουν και νοικοκυριά που δεν έχουν σήμερα την έκπτωση, εφόσον πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Η διαδικασία αφορά την κύρια κατοικία και πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της ΗΔΙΚΑ. Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες δικαιούχων και αντίστοιχες εκπτώσεις στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Για τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος η έκπτωση φτάνει τα 7,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ για τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος ανέρχεται στα 4,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Για τις πολύτεκνες οικογένειες η έκπτωση μπορεί να φτάσει τα 10 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Υπάρχουν επίσης ειδικές προβλέψεις για νοικοκυριά στα οποία υπάρχουν άτομα με αναπηρία άνω του 67%, καθώς και για περιπτώσεις όπου κάποιο μέλος της οικογένειας χρειάζεται μηχανική υποστήριξη. Η ένταξη στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο δεν σημαίνει ότι η έκπτωση εφαρμόζεται ανεξάρτητα από την κατανάλωση. Υπάρχουν συγκεκριμένα όρια τετραμηνιαίας κατανάλωσης, τα οποία θα πρέπει να τηρούνται. Η υπέρβασή τους μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια της έκπτωσης για το συγκεκριμένο διάστημα. Αντίθετα, τα νοικοκυριά που κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα κατανάλωσης μπορούν να διατηρήσουν τα προβλεπόμενα οφέλη.
