Μπορεί να βρισκόμαστε στο 2026, όμως στα βουνά του Πόντου ορισμένες εικόνες μοιάζουν να έχουν βγει από άλλη εποχή. Στην περιοχή της Τόν(γ)ιας στην Τραπεζούντα, κτηνοτρόφοι εξακολουθούν να ανεβαίνουν κάθε καλοκαίρι στα παρχάρια μαζί με τα ζώα τους, διατηρώντας έναν τρόπο ζωής που θυμίζει έντονα εκείνον των Ελλήνων της περιοχής πριν από τον ξεριζωμό.
Για τους Έλληνες του Πόντου, η άνοδος στα παρχάρια –το περίφημο παρχάρεμαν– ήταν κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή μετακίνηση των κοπαδιών προς τα ορεινά βοσκοτόπια.
Αποτελούσε μια εποχική «μετοίκηση», ένα σημαντικό κοινωνικό γεγονός που συνδεόταν με την καθημερινότητα, την οικονομία και τις παραδόσεις των ποντιακών κοινοτήτων.
Και σήμερα, σε ορισμένες περιοχές του Εύξεινου Πόντου, μπορεί κανείς να δει εικόνες που παραπέμπουν σε εκείνη την εποχή. Στο παρχάρι Τσαγμάν, σε υψόμετρο 1.800 μέτρων στην περιοχή της Τόν(γ)ιας, η φετινή άνοδος των κτηνοτρόφων συνοδεύτηκε από μουσικές και χορούς.
Με το πρώτο φως της ημέρας, οι κτηνοτρόφοι ξεκίνησαν από τη συνοικία Καλιντσάμ, φορώντας παραδοσιακές ενδυμασίες και οδηγώντας τα ζώα τους, τα οποία ήταν στολισμένα με πολύχρωμα καλύμματα, φτιαγμένα από σχοινιά και χάντρες από τις γυναίκες της περιοχής.
Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, οι συμμετέχοντες σταματούσαν κατά διαστήματα για να… χορέψουν, μετατρέποντας την ανάβαση σε μια μικρή γιορτή.
Ύστερα από ένα ταξίδι περίπου δύο ωρών με τα πόδια, οι κτηνοτρόφοι έφτασαν στο παρχάρι, όπου θα παραμείνουν για περίπου τέσσερις μήνες. Εκεί θα βόσκουν τα ζώα τους και θα παρασκευάζουν από το γάλα τους γιαούρτι, τυρί και βούτυρο, προετοιμαζόμενοι για το χειμώνα.
Ο 26χρονος κτηνοτρόφος Εράι Τσετίν, που κάθε χρόνο ανεβαίνει στο Τσαγμάν με τα 12 βοοειδή του, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Anadolu: «Προσπαθούμε να ακολουθούμε τα ίχνη των προγόνων μας».
Όπως εξήγησε, στο παρχάρι εργάζεται μαζί με την αδελφή, τον αδελφό και τα ανίψια του, ενώ η καθημερινότητά του περιστρέφεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από τα ζώα. «Αν μου ζητούσαν να περιγράψω το παρχάρι με μία μόνο φράση, θα έλεγα “ανεκτίμητη γαλήνη”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Για τους Έλληνες, τα παρχάρια υπήρξαν επί αιώνες αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής στα βουνά του Εύξεινου Πόντου. Και παρότι ο κόσμος έχει αλλάξει, στα ορεινά της Τραπεζούντας μπορεί ακόμη να συναντήσει κανείς εικόνες που θυμίζουν ότι ορισμένες παραδόσεις εξακολουθούν να ακολουθούν τους δικούς τους, αργούς ρυθμούς.
