Τον είπαν ιδιοφυΐα, απατεώνα, πολιτικό φαινόμενο, ακόμα και… Μεσσία του χρήματος. Ο Σεργκέι Μαυρόδη δεν ήταν απλώς ο δημιουργός της μεγαλύτερης οικονομικής πυραμίδας στη μετασοβιετική ιστορία, αλλά ένας χαρακτήρας που κινήθηκε ανάμεσα στην απάτη, τη λαϊκή αποθέωση και το μύθο.
Με εκατομμύρια θύματα, πιστούς οπαδούς που τον λάτρευαν σχεδόν θρησκευτικά και μια ζωή που θυμίζει σενάριο ταινίας, ο άνθρωπος πίσω από την «MMM» απέδειξε ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι πιο παράδοξη από τη φαντασία.
Ο Σεργκέι Μαυρόδη του Παντελεήμoνα γεννήθηκε στη Μόσχα το 1955 σε μικτή οικογένεια, με πατέρα Ελληνοουκρανό και μητέρα Ρωσίδα. Το όνομά του είναι συνδεδεμένο με τις πρώτες εταιρείες-«πυραμίδα», αλλά και με τη λογοτεχνική παραγωγή!
Από μικρή ηλικία είχε το χάρισμα μιας ασυνήθιστα καλής μνήμης, η οποία ξεπερνούσε αυτή του μέσου ανθρώπου.
Κατά τα σχολικά χρόνια, έδειξε έφεση στα μαθηματικά και στη φυσική, με διακρίσεις σε αντίστοιχους σχολικούς αγώνες. Επίσης πολύ νωρίς διαγνώστηκε με συγγενή καρδιακή ανωμαλία – μια καταδίκη της ζωής, με την οποία ήταν αναγκασμένος να πορευτεί σε όλο του το βίο.
Το 1972 εισήχθη στο Ινστιτούτο Ηλεκτρονικής Μηχανολογίας της Μόσχας, στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Αφιέρωνε αρκετό από τον ελεύθερο του χρόνο στο σκάκι και στο πόκερ.
Τα φοιτητικά του χρόνια ήταν η απαρχή της εγκληματικής του ανόδου, καθώς ασχολήθηκε με την παραγωγή και την πώληση πειρατικών κασετών και βιντεοκασετών. Πρέπει να σημειωθεί ότι στη Ρωσία το εμπόριο αυτό αφθονούσε και άνθισε ιδιαιτέρως τη δεκαετία του ’90 – μπορούσες να αποκτήσεις προϊόντα πνευματικής πειρατείας ελευθέρα και σχεδόν φανερά, ακόμα και στο… παζάρι. Έτσι το 1983 συνελήφθη για πρώτη φορά και κρατήθηκε 10 ημέρες.
Το 1989 ο Μαυρόδη ίδρυσε την εμπορική εταιρεία «МММ», η οποία εισήγαγε στη Σοβιετική Ένωση ηλεκτρονικούς υπολογιστές και αναλώσιμα. Παράλληλα ίδρυσε και διηύθυνε και άλλες «ύποπτες» εταιρείες. Μετά την πτώση του κομμουνισμού, το 1992 η «МММ» έγινε ανώνυμη εταιρεία (ΑΕ) και εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη εταιρεία-«πυραμίδα» στην ιστορία της Ρωσίας, ζημιώνοντας μέχρι και 15 εκατομμύρια πολίτες.
Το ίδιο έτος ο Μαυρόδη φυλακίστηκε για φοροδιαφυγή, αλλά δήλωνε ευθαρσώς αμετανόητος και ότι η μόνη του αποτυχία ήταν το ότι δεν έφερε εις πέρας την απάτη του.
Όσο βρισκόταν στη φυλακή οργάνωσε τη συλλογή υπογραφών για την υποψηφιότητά του ως βουλευτής. Και τα κατάφερε, καθώς εκλέχθηκε το 1994 στη ρωσική Δούμα – τότε αποφυλακίστηκε και ίδρυσε κόμμα με την ονομασία «Κόμμα Λαϊκού Κεφαλαίου».
Από τη φυλακή ακόμα είχε εξαγγείλει ότι ο μοναδικός του στόχος στο βουλευτικό αξίωμα θα ήταν να χτυπήσει το κατεστημένο. Με την εκλογή του κράτησε την υπόσχεσή του, υπογράφοντας επίσημη άρνηση του βουλευτικού μισθού και όλων των βουλευτικών προνομίων, συμπεριλαμβανομένων εκπτώσεων, ακινήτων και βουλευτικού αυτοκινήτου.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσής του με τον πολιτικό κόσμο έγινε με δηλώσεις που έκανε στον Τύπο, και με απειλές ότι θα συγκαλέσει δημοψήφισμα για να αναδείξει το ζήτημα της έλλειψης εμπιστοσύνης του λαού προς το κράτος. Για το λόγο αυτό ο Μαυρόδη χρειαζόταν ένα εκατομμύριο υπογραφές, τις οποίες ισχυρίστηκε ότι μπορούσε να εξασφαλίσει εντός ολίγων ημερών από τους μετόχους της «ΜΜΜ».
Ακολούθησαν συχνές επισκέψεις του στο προεδρικό γραφείο με άγνωστες για κοινό διαπραγματεύσεις. Το 1995 η Δούμα έπαυσε εκτάκτως και πρόωρα τα βουλευτικά του καθήκοντα. Το επόμενο έτος προσπάθησε να εγγραφεί ως υποψήφιος για την προεδρία της Ρωσίας, αλλά ανεπιτυχώς, διότι η αίτησή του απορρίφθηκε ως μη έγκαιρη.
Το 1997 η «МММ ΑΕ» πτώχευσε. Ο Μαυρόδη κηρύχθηκε καταζητούμενος από τη ρωσική αστυνομία και την Interpol.
Κρυβόταν για πάνω από 5 χρόνια, έγκλειστος σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα στη Μόσχα – δεν είχε δώσει κανένα σημείο ζωής ως το 2003. Ο ίδιος διέσπειρε φήμες ότι βρισκόταν στην Ελλάδα ή σε κάποια σκανδιναβική χώρα.
Ταυτόχρονα είχε φτιάξει άλλη μια «πυραμίδα» – την ηλεκτρονική διεθνή χρηματιστηριακή Stock Generation (SG), η οποία ήταν εγγεγραμμένη κάπου στην Καραϊβική ως παιχνίδι ηλεκτρονικού τζόγου. Καθώς όσοι κέρδιζαν αργούσαν να πάρουν τα χρήματα τους, ή και δεν τα έπαιρναν ποτέ, οι ΗΠΑ μετά από μηνύσεις πολιτών διεξήγαγαν έρευνα και έφθασαν το ζήτημα στα δικαστήρια της Βοστόνης ανεπιτυχώς, διότι στο μεταξύ η εταιρεία είχε καταρρεύσει. Συνολικά ζημιώθηκαν 275.000 Αμερικανοί και Ευρωπαίοι πολίτες, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.
Το 2003 συνελήφθη στο διαμέρισμα όπου κρυβόταν και κατηγορήθηκε για οικονομικές απάτες και κατοχή ψεύτικης ταυτότητας. Καταδικάστηκε σε μόλις 1 έτος κάθειρξη και αφέθηκε ελεύθερος, καθώς τα εγκλήματά του είχαν παραγραφεί λόγω παλαιότητας.
Το 2004 ξανασύρθηκε στα δικαστήρια. Οι κατηγορίες που αντιμετώπιζε κατανέμονταν σε 610 τόμους! Η υπόθεση κράτησε ως το 2007, οπότε καταδικάστηκε σε κάθειρξη μόλις 4 ετών και 6 μηνών. Και αυτό διότι είτε πολλά από τα εγκλήματά του είχαν παραγραφεί, είτε οι εξαπατηθέντες είχαν αποβιώσει ή δεν εμφανίστηκαν ποτέ στο δικαστήριο, είτε γιατί απλώς βρέθηκαν «παραθυράκια» στη νομοθεσία.
Ξανά έγκλειστος, αφιερώθηκε στη συγγραφή. Βασικό του έργο το μυθιστορηματικό Ο Υιός του Εωσφόρου, αποτελούμενο από 150 αυτοτελείς ιστορίες. Επίσης συνέγραψε τα Ημερολόγια Φυλακής, το Κελί και ακόμα έξι έργα. Επίσης έγραφε πεζογραφία, ποιήματα, θεατρικά και σενάρια για ταινίες. Τα βιβλία του έχουν εκδοθεί σε ρωσικά και αγγλικά.
Το 2011 ο Σεργκεί Μαυρόδη αποφυλακίστηκε. Αμετανόητος, οργάνωσε για τους πολίτες της Ρωσίας και των πρώην σοβιετικών κρατών μια καινούργια οικονομική πυραμίδα, την «МММ-2011», η οποία επίσης πτώχευσε.
Το 2014 ίδρυσε την «MMM-Global», η οποία στόχευε τις αφρικανικές χώρες. Ταυτόχρονα εταιρείες του είχαν… ξεφυτρώσει σε Ινδία, Ινδονησία, Μαλαισία, Μπαγκλαντές, Φιλιππίνες, Ταϊλάνδη, Κίνα και Ιαπωνία. Ύστερα οι «МММ» εξαπλώθηκαν σε Ιταλία, Γαλλία, Ισραήλ και ΗΠΑ και αλλού.
Συνολικά οι οικονομικές πυραμίδες του μεγάλου τυχοδιώκτη κάλυψαν 107 χώρες της υδρογείου. Το έτος 2017 ο Μαυρόδη έφτιαξε το δικό του κρυπτονόμισμα – το «Mavro».
Στις 26 Μαρτίου του 2018, βρισκόμενος σε στάση λεωφορείου στη Μόσχα, ο Σεργκέι Μαβρόδη ένιωσε αδιαθεσία και την ίδια νύχτα απεβίωσε. Αιτία ήταν η εκ γενετής καρδιολογική πάθηση που του είχε διαγνωστεί σε παιδική ηλικία. Η κηδεία έγινε δαπάνη των μετόχων της «МММ».
Τον Μάιο του ιδίου έτους στην προσωπική του σελίδα στο Twitter εμφανίστηκε ανάρτηση η οποία καλούσε τους κατόχους των παλαιών μετοχών της «МММ» να τις ανταλλάξουν με καινούργιες, διότι «ανοίγουν νέα γραφεία της εταιρείας». Επρόκειτο περί προγραμματισμένης μεταθανάτιας απάτης – ουσιαστικά το κύκνειο άσμα ενός διεθνούς εγκληματία.
Επίσης το 2019 εμφανίστηκε η ιστοσελίδα sergey-mavrodi.live, στην οποία υπήρχαν βίντεο με έναν άνδρα που έμοιαζε πολύ με τον μακαρίτη, και ο οποίος ισχυριζόταν ότι είναι ζωντανός και καλούσε τον κόσμο να πλουτίσει μέσω των μετοχών της «МММ».
«Το φαινόμενο Μαυρόδη»
Ο Μαυρόδη ήταν έγγαμος τα έτη 1993-2005 και απέκτησε μία κόρη, την Ιρίνα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου του ενέπλεκε τους εξ αίματος και εξ αγχιστείας συγγενείς του στις απάτες του. Όλοι τους είχαν διοικητικές θέσεις στις εταιρείες που ίδρυε και έχουν κερδίσει αμύθητα ποσά, δίχως να καταδικαστούν ποτέ.
Οι δικηγόροι που προσλάμβανε για τον εαυτό του και για τους ανθρώπους του ήταν ικανότατοι – και η Δικαιοσύνη ελαστική και αναποτελεσματική για να τον αντιμετωπίσει. Ο ίδιος σε συνεντεύξεις και στις απολογίες μιλούσε αμετανόητα για τις δραστηριότητές του, ισχυριζόμενος ότι δεν είναι ο ίδιος απατεώνας, αλλά το σύστημα είναι δυσλειτουργικό και ηλίθιο.
Στην Ουκρανία ο Μαυρόδη έγινε ανεπιθύμητος το 2014 και η εκεί «ΜΜΜ» έκλεισε, διότι ο ίδιος τασσόταν υπέρ της ένωσης του Ντονμπάς με τη Ρωσία.
Παρά τα αμέτρητα και αδιαμφισβήτητα οικονομικά εγκλήματα της διαβολικής αυτής ιδιοφυίας, το ¼ των ερωτηθέντων πολιτών της Ρωσίας δεν θεωρούσε ότι η θέση του ήταν πίσω από τα κάγκελα. Πολλοί ήταν οι ζημιωμένοι, πολλοί και οι μέτοχοι που τον ακολουθούσαν πιστά και των οποίων οι ενέργειες έφταναν στα όρια της λατρείας.
Είχε φανατικούς οπαδούς. Και κατά την αποφυλάκισή του το 2011 τον υποδέχτηκε πλήθος θαυμαστών, και ιδίως… θαυμαστριών, με λουλούδια.
Σύμφωνα με στατιστικές από τις ψυχιατρικές κλινικές της Μόσχας, το έτος 2000 υπήρχαν κοντά στους 400 τρόφιμους, ο καθένας εκ των οποίων δήλωνε ότι είναι ο Σεργκέι Μαυρόδη.
Μετά το θάνατό του εμφανίστηκε κάποιος Μαξίμ Μερνές, πωλητής κρυπτονομισμάτων από την Ταϊλάνδη, ο οποίος δήλωνε εξώγαμο τέκνο του Μαυρόδη, ισχυρισμός που δεν αποδείχθηκε ποτέ.
Πάνω στη ζωή του έχει γυριστεί ταινία, εμφανίζεται ως χαρακτήρας στη ρωσική τηλεοπτική σειρά «Zaytsef+» (2011), και ως χαρακτήρας στο videogame Postal 3.
Το 2014 κυκλοφόρησε η ταινία τρόμου Το Ποτάμι πάνω στο σενάριο που έγραψε ο Μαυρόδη στη φυλακή. Η ταινία βραβεύτηκε «για τη συμβολή στην ανάπτυξη του είδους αυτού στον εγχώριο κινηματογράφο». Το 2017 γυρίστηκε η τηλεοπτική σειρά Αντικόσμος, του ιδίου.
Το 2018 το θέατρο «Τσέχωφ» της Γιάλτας ανέβασε την παράσταση Φωνή, πάνω στο μυθιστόρημα του Μαυρόδη Πειρασμός.
