Από την ελληνιστική εποχή μέχρι σήμερα, περισσότερα από 2.000 χρόνια μετά, η καστανιά του Πάικου όχι μόνο εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για την ένταξή της σε καθεστώς Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) ή Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ). Ένα προϊόν με βαθιές ρίζες στον χρόνο, διεκδικεί σήμερα θεσμική αναγνώριση, που θα κατοχυρώσει την ταυτότητα, τη φήμη και τη μοναδικότητά του στον ευρωπαϊκό αγροδιατροφικό χάρτη.
Ήδη από τον 2ο-1ο αιώνα π.Χ., όπως τεκμηριώνεται από παλυνολογικά και ιστορικά δεδομένα, η καστανιά ριζώνει στο Πάικο και συνοδεύει αδιάλειπτα τις ανθρώπινες δραστηριότητες της περιοχής. Από τους αιώνες της ελληνιστικής εποχής έως τα σύγχρονα τραπέζια και τις αγορές ποιότητας, το Κάστανο Πάικου διαγράφει μια σπάνια διαδρομή ιστορικής συνέχειας, η οποία σήμερα μετατρέπεται σε συγκριτικό πλεονέκτημα και θεμέλιο του φακέλου πιστοποίησης.
Τα παραπάνω επισημαίνει, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο γεωπόνος Δημήτριος Μίσκος, καστανοπαραγωγός και πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών «Κάστανο Πάικου ΙΚΕ».
Ο ρόλος της επιστημονικής τεκμηρίωσης
Όπως αναφέρει, η διαδικασία για την ένταξη του Κάστανου Πάικου σε καθεστώς ΠΟΠ ή ΠΓΕ βρίσκεται σε ώριμο και πλήρως τεκμηριωμένο προπαρασκευαστικό στάδιο. Έχει προηγηθεί η επιστημονική χαρτογράφηση της καλλιέργειας, η οριοθέτηση της ζώνης παραγωγής, καθώς και η συγκρότηση της Ομάδας Παραγωγών «Κάστανο Πάικου ΙΚΕ», η οποία αποτελεί τον συλλογικό φορέα του εγχειρήματος.
Κομβικό ρόλο στη διαδικασία διαδραματίζει η μεταπτυχιακή διατριβή του ίδιου του κ. Μίσκου, με τίτλο «ΠΓΕ Κάστανο Πάικου – Οφέλη και προοπτικές για την ευρύτερη περιοχή», η οποία εκπονήθηκε στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι δημόσια αναρτημένη. Η εργασία, όπως σημειώνει, συγκεντρώνει και επεξεργάζεται ιστορικά, περιβαλλοντικά, παραγωγικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα, τα οποία αποτελούν βασική επιστημονική βάση αναφοράς για τον φάκελο πιστοποίησης.
Ποια είναι η «μαγική συνταγή» για την τέλεια γεύση;
Η ιστορική συνέχεια της καλλιέργειας, που τεκμηριώνεται ήδη από τον 2ο-1ο αιώνα π.Χ., αξιοποιείται ως θεμελιώδες στοιχείο του φακέλου πιστοποίησης, ενισχύοντας τη φήμη και την ταυτότητα του προϊόντος.
Αυτό που πραγματικά κάνει το Κάστανο Πάικου μοναδικό είναι το μικροκλίμα της περιοχής: το ορεινό τοπίο, η αυξημένη υγρασία και τα πλούσια σε οργανική ουσία εδάφη δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη ενός καρπού με χαρακτηριστική γλυκύτητα, βουτυρώδη υφή και εξαιρετικό αρωματικό προφίλ.
Ποιος είναι ο στόχος της Ομάδας
Η καλλιέργεια εκτείνεται σε περίπου 6.000 στρέμματα και αφορά εκατοντάδες παραγωγούς μικρής και μεσαίας δυναμικότητας, με συνολική ετήσια παραγωγή αρκετών χιλιάδων τόνων, ανάλογα με τη χρονιά.
Η σταθερότητα των τιμών των τελευταίων ετών συμβάλλει στη βιωσιμότητα των παραγωγών.
Η πιστοποίηση αναμένεται να προσδώσει υπεραξία στο προϊόν, να ενισχύσει τη διαπραγματευτική ισχύ και να δημιουργήσει πρόσβαση σε νέες αγορές ποιότητας.
Στόχος της Ομάδας Παραγωγών είναι το Κάστανο Πάικου να καθιερωθεί ως επώνυμο ελληνικό προϊόν υψηλής ποιότητας, με παρουσία σε επιλεγμένες διεθνείς αγορές, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως μοχλός ανάπτυξης για την ορεινή ζώνη του Πάικου.
Ελ. Αλεξιάδου
• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.
