Στις Βρυξέλλες πραγματοποιήθηκε η έκτακτη άτυπη σύνοδος κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αντικείμενο τις σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ, σε μια συγκυρία αυξημένων εντάσεων, αλλά και προσπαθειών επαναφοράς του διατλαντικού διαλόγου σε πιο σταθερές βάσεις. Οι δηλώσεις των Ευρωπαίων ηγετών που συμμετείχαν στη σύνοδο, ανέδειξαν τόσο την ανάγκη ενότητας όσο και τις διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στις πρωτοβουλίες της Ουάσιγκτον.
Μακρόν: «Παραμένουμε σε επαγρύπνηση»
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι η Γαλλία και η Ευρώπη απαιτούν «σεβασμό», χαιρετίζοντας ωστόσο την επιστροφή σε μια «πολύ πιο αποδεκτή κατάσταση» στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την πρόσφατη «κλιμάκωση» και τις «απειλές περί εισβολής (στη Γροιλανδία) και δασμών (σε ευρωπαϊκές χώρες) από τις ΗΠΑ».
Όπως υπογράμμισε, στην άτυπη σύνοδο κορυφής αναδείχθηκε η ευρωπαϊκή ενότητα, ιδίως σε ό,τι αφορά τη στήριξη προς τη Δανία, την εδαφική της ακεραιότητα και την εθνική της κυριαρχία. «Όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, ισχυρή, αντιδρά γρήγορα, τα πράγματα επιστρέφουν στην τάξη και την ηρεμία», σημείωσε, για να προσθέσει: «Παραμένουμε σε επαγρύπνηση και έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας αν γίνουμε πάλι στόχος απειλών».
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ στο τραπέζι των συζητήσεων
Στη σύνοδο αναμένεται να συζητηθεί και η πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία ενός αποκαλούμενου «Συμβουλίου Ειρήνης», με στόχο τη διευθέτηση του πολέμου στη Γάζα και άλλων διεθνών συγκρούσεων.
Ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Μίχολ Μάρτιν, δήλωσε ότι το θέμα θα απασχολήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες, αποκαλύπτοντας παράλληλα ότι νωρίτερα είχε συνάντηση με εκπροσώπους της Παλαιστινιακής Αρχής, με τους οποίους συζήτησε τις ανθρωπιστικές ανάγκες στον παλαιστινιακό θύλακα.
Δανία: Αίτημα για μόνιμη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο ζήτημα της ασφάλειας στην Αρκτική. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε ότι η χώρα της έχει ζητήσει από το ΝΑΤΟ να ενισχύσει και να καταστήσει μόνιμη την παρουσία του στην περιοχή.
«Χρειαζόμαστε μόνιμη παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Αρκτικής, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας», ανέφερε, μία ημέρα μετά τη συνάντηση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε με τον Ντόναλντ Τραμπ. Μετά τη συνάντηση αυτή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι συμφωνήθηκε το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας για το νησί, το οποίο αποτελεί μέρος του βασιλείου της Δανίας.
Η Φρεντέρικσεν ξεκαθάρισε ότι «είναι σαφές ότι είμαστε κυρίαρχο κράτος και δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε για αυτό», προσθέτοντας ωστόσο πως υπάρχει περιθώριο συζήτησης με τις ΗΠΑ για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας στην Αρκτική.
Λιθουανία: «Συνεργασία αντί για αντιπαράθεση»
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα χαρακτήρισε τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον στενότερο φίλο της χώρας του. «Η συνεργασία θα έπρεπε να είναι η λέξη κλειδί, αντί για την αντιπαράθεση», δήλωσε την ώρα που προσερχόταν στη σύνοδο, τονίζοντας τη σημασία της κοινής επίλυσης όλων των ζητημάτων ασφάλειας μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κάλας: «Οι σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ υπέστησαν μεγάλο πλήγμα»
Πιο αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, η οποία σημείωσε ότι οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών υπέστησαν «μεγάλο πλήγμα» την περασμένη εβδομάδα.
Όπως επεσήμανε, «οι διαφωνίες μεταξύ συμμάχων, όπως η Ευρώπη και η Αμερική, ωφελούν απλώς τους αντιπάλους μας, οι οποίοι παρακολουθούν και απολαμβάνουν όσα βλέπουν», στέλνοντας σαφές μήνυμα υπέρ της διατήρησης της συνοχής στο δυτικό στρατόπεδο.
Ρουμανία: «Χρειαζόμαστε τη διατλαντική σχέση»
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νικούσορ Νταν, ο οποίος χαιρέτισε την επιστροφή των διατλαντικών σχέσεων «στις κανονικές παραμέτρους».
«Το γενικό μήνυμά μου είναι ότι χρειαζόμαστε αυτήν τη διατλαντική σχέση, στην Ευρώπη και τη Ρουμανία. Είναι πολύ καλό ότι με τον διάλογο η σχετική ένταση μειώθηκε και επιστρέψαμε στις κανονικές παραμέτρους», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το Βουκουρέστι εξετάζει ακόμη το ενδεχόμενο συμμετοχής στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ.
