Με προσδοκίες για τζίρο που μπορεί να ξεπεράσει τα 6 δισ. ευρώ, ξεκινούν σήμερα οι χειμερινές εκπτώσεις οι οποίες θα διαρκέσουν έως και το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, ενώ τα καταστήματα μπορούν, προαιρετικά, να παραμείνουν ανοικτά τις Κυριακές 18 και 25 Ιανουαρίου. Παρά την οικονομική κόπωση των νοικοκυριών μετά τις γιορτές, η αγορά εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη ότι η φετινή εκπτωτική περίοδος θα κινηθεί σε ελαφρώς καλύτερα επίπεδα από πέρυσι, συμβάλλοντας παράλληλα στη συγκράτηση των τιμών το πρώτο δίμηνο του έτους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, περίπου 6 στους 10 καταναλωτές πραγματοποιούν αγορές κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων, με βασική στόχευση την κάλυψη προσωπικών και οικογενειακών αναγκών.
Η ζήτηση κατευθύνεται κυρίως στην ένδυση και την υπόδηση, ακολουθούν τα είδη τεχνολογίας και τα προϊόντα για το σπίτι. Ωστόσο, μεγάλο μέρος του εισοδήματος απορροφάται από βασικά αγαθά και υπηρεσίες, οδηγώντας τούς καταναλωτές σε πιο συγκρατημένες και στοχευμένες αγορές, συχνά με έμφαση στις υψηλές εκπτώσεις και στις διαδικτυακές προσφορές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι κανόνες λειτουργίας της αγοράς κατά την εκπτωτική περίοδο, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές και οι έλεγχοι στην αγορά θα είναι εντατικοί.
Υποχρεώσεις και οδηγίες προς τις επιχειρήσεις
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο ορίζεται ότι σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής είναι υποχρεωτική η σαφής αναγραφή της προγενέστερης τιμής, βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση.
Ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που είχε εφαρμόσει ο έμπορος για το συγκεκριμένο προϊόν κατά τις 30 ημέρες πριν από την πρώτη εφαρμογή της έκπτωσης. Δεν επιτρέπεται η χρήση της προτεινόμενης λιανικής τιμής ως τιμής αναφοράς για την εμφάνιση έκπτωσης, μπορεί να αναγράφεται μόνο συγκριτικά, χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση μείωσης τιμής.
Δηλαδή, ένα κατάστημα δεν μπορεί να αναφέρει «έκπτωση» συγκρίνοντας την τιμή πώλησης με την προτεινόμενη λιανική τιμή του κατασκευαστή ή του προμηθευτή, εάν αυτή η τιμή δεν ήταν πραγματικά η «παλιά τιμή» που χρέωνε το ίδιο το κατάστημα στο παρελθόν.
Για παράδειγμα εάν η προτεινόμενη τιμή του κατασκευαστή είναι 100€, η σωστή αναφορά είναι: «Προτεινόμενη λιανική τιμή κατασκευαστή: 100€. Τιμή πώλησης: 70€» και όχι «Προτεινόμενη λιανική 100€ → ΤΩΡΑ 70€ (-30%)».
Κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων:
• Πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς η παλαιά και η νέα μειωμένη τιμή κάθε προϊόντος.
• Επιτρέπεται η αναγραφή ποσοστού έκπτωσης.
• Εφόσον οι εκπτώσεις αφορούν πάνω από το 60% των πωλούμενων ειδών, το ποσοστό ή το εύρος του ποσοστού έκπτωσης («από …% έως …%») πρέπει να αναγράφεται στην προθήκη και σε κάθε μορφή εμπορικής επικοινωνίας.
• Αν οι εκπτώσεις αφορούν επιλεγμένα είδη, αυτό πρέπει να δηλώνεται ρητά.
• Ειδικά για καταστήματα stock ή outlet, είναι υποχρεωτική η αναγραφή της παλαιάς τιμής (διαγραμμένης) και της νέας μειωμένης τιμής, ενώ στις περιόδους εκπτώσεων πρέπει να εμφανίζονται όλες οι ενδιάμεσες τιμές διαγραμμένες, με έμφαση στη νέα τελική τιμή.
Οι έλεγχοι στην αγορά αναμένεται να είναι εντατικοί. Σε περιπτώσεις ανακριβών ή παραπλανητικών εκπτώσεων, τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν έως το 2% του ετήσιου κύκλου εργασιών της επιχείρησης και κατ’ ελάχιστον τις 20.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση υποτροπής εντός πενταετίας το ποσοστό αυξάνεται στο 4%.
Συμβουλές και δικαιώματα των καταναλωτών
Οι καταναλωτές καλούνται να αξιοποιήσουν τις εκπτώσεις με προσοχή και σύνεση. Κατά τις αγορές τους θα πρέπει:
• Να ελέγχουν ότι αναγράφονται καθαρά η αρχική και η τελική μειωμένη τιμή του προϊόντος.
• Να επιβεβαιώνουν ότι η «παλαιά τιμή» αντιστοιχεί πράγματι στη χαμηλότερη τιμή του προηγούμενου διαστήματος και όχι σε πλασματική τιμή.
• Να δίνουν έμφαση στις πραγματικές ανάγκες τους και να αποφεύγουν παρορμητικές αγορές λόγω υψηλών ποσοστών έκπτωσης.
• Να κρατούν αποδείξεις, καθώς ισχύουν πλήρως τα δικαιώματα επιστροφής και εγγύησης, σύμφωνα με την καταναλωτική νομοθεσία.
