Αθανασία Κρικέτου-Σάμαρη. Το δεύτερο επίθετο ήταν το πατρικό της, το πρώτο του συζύγου της. Γεννήθηκε το 1928 στη Μανωλάδα Ηλείας. Πέθανε το 2020. Έγινε γνωστή ως «Αγία Αθανασία του Αιγάλεω», ενώ στη Wikipedia αναφέρεται πως ήταν «Ελληνίδα διευθύντρια γηροκομείου» και κατά τους ισχυρισμούς της, «οραματίστρια και προφήτισσα».
Ο βίος και τα έργα της εν λόγω ξεκινούν από το 1945 και φτάνουν σχεδόν λίγο πριν από τον θάνατό της. Η ιστορία της θεωρητικά θα ήταν ένα καλογραμμένο σίριαλ – αν δεν ήταν τόσο συγκλονιστικά αληθινή.
Γιατί σε δεύτερο επίπεδο δείχνει πως όσα χρόνια και αν περάσουν, δεν λείπουν αυτοί που αναζητούν ένα «θαύμα» για να συνεχίσουν. Ή για να αποθέσουν ό,τι έχουν – από ελπίδες και όνειρα, μέχρι χρήματα και σπίτια.
Και η ζωή αυτής της γυναίκας σε λίγους μήνες ανεβαίνει (ξανά) στο θεατρικό σανίδι.
Τα πρώτα «σημάδια»
1945. Η χώρα έχει μεν τελειώσει από την Κατοχή, αλλά έρχεται ο Εμφύλιος. Ένα 17χρονο κορίτσι, η Αθανασία Σάμαρη, ισχυρίζεται ότι την ώρα που οδηγούσε το κοπάδι της εμφανίστηκε μπροστά της η Παναγία. Είναι ένα από τα πολλά παιδιά της οικογένειας και λόγω φτώχειας και πολέμου, σχεδόν αγράμματη. Και αυτό ήταν μόνο η αρχή.
Η οικογένεια μετακομίζει στην Αμαλιάδα και εκεί η Αθανασία αρχίζει να εμφανίζεται με θεϊκά μηνύματα γραμμένα στο στήθος της.
Ο κόσμος συρρέει στο σπίτι του θείου της, ο οποίος την φιλοξενεί, προκειμένου να δει από κοντά το… θαύμα. Ο τότε μητροπολίτης Ηλείας το επικυρώνει ως τέτοιο.
Μερικά χρόνια αργότερα επιστήμονες πιστοποιούν ότι όντως έγραφε κάτι στο στήθος της, αλλά δεν ήταν θεόσταλτο σημάδι. Απλώς, είχε κληρονομική δερμογραφία. Δηλαδή, μια πάθηση που αν χαράξει το άτομο που την έχει κάτι στο δέρμα του, εμφανίζεται και μένει επί ώρες χαραγμένο.
Είχαμε μείνει στο θαύμα με την Παναγία. Λίγο αργότερα γίνεται γνωστό ότι η Αθανασία πέθανε. Σπεύδουν να την δουν νεκρή. Και, ω του θαύματος, η Αθανασία σηκώνεται μέσα στο φέρετρο και αρχίζει να κάνει πολιτικό κήρυγμα κατά των ανταρτών τους οποίους είχε δει σε όραμα χέρι-χέρι με την Παναγία.
Το 1949 η Αθανασία εξαφανίζεται· για να εμφανιστεί το 1951, παντρεμένη με τον Σπύρο Κρικέτο. Είναι το όνομα με το οποίο έγινε γνωστή: Αθανασία Κρικέτου. Μάλιστα ο πεθερός της όχι μόνο την υπεραγαπάει, αλλά και της γράφει το μισό σπίτι της οικογένειας.
Αλλαγή έδρας
Με τον σύζυγο έρχονται στην Αθήνα, και δη στο Αιγάλεω. Έχει προηγηθεί ένας καβγάς τρικούβερτος με τα αδέρφια του Κρικέτου, όπου η «Αγία» πετάει κατσαρόλες και σουρωτήρια ουρλιάζοντας.
Και ξεκινάει η εταιρεία θαυμάτων. Κυκλοφορεί με τη λευκή μαντίλα και στόμα με στόμα διαδίδεται ότι κάνει θαύματα και θεραπεύει. Αυτοανακηρύσσεται σε αγία.
Οι πιστοί της διαβάζουν μια μέρα στο στήθος της το συγκλονιστικά ανορθόγραφο μήνυμά της: «Η ΑΓΙΑ ΕΓΕΝΗΘΗ 1933 14 ΑΒΓΟΥΣΤΟΥ». Οι ίδιοι μάλιστα δηλώνουν ότι η αγία μόλις «έβλεπε» την Παναγία σκεπαζόταν με ένα σεντόνι και μούγκριζε! Πού το είπαν αυτό; Στο δικαστήριο.
Το 1959 ξεκινούν και τα θέματα με τη Δικαιοσύνη. Η Αθανασία οδηγείται στα δικαστήρια· το τριμελές Πλημμελειοδικείο την αθωώνει «λόγω βλακείας».
Και το σίριαλ συνεχίζεται. Το 1961 καλεί τους δημοσιογράφους, τις Αρχές και τον προϊστάμενο του Αρείου Πάγου, για να τους φέρει σε επαφή με την Παναγία στο λόφο του Αιγάλεω. Συλλαμβάνεται για παράνομη συγκέντρωση. Στο τμήμα λέει ότι στη στάση Κουνέλια κοντά στο Χαϊδάρι της έδωσε εντολή η Παναγία να χτίσει μια εκκλησία.
Φυσικά, οι πιστοί –και οι δωρεές τους –πολλαπλασιάζονται, όπως και η συχνότητα των μηνυμάτων στο στήθος της. Καλείται να εξεταστεί από ιατροδικαστές, οι οποίοι βγάζουν το πόρισμα «ότι πρόκειται για ψυχονευρωτικό άτομο που εκδηλώνει θρησκευτικό παραλήρημα και παρουσιάζει έντονο δερμογραφισμό της αγγειοδιαστολής, διατηρουμένης επί μακρόν».
Την ίδια περίοδο συγκρούεται με τον αρχιμανδρίτη Ελευσίνας, ενώ η Ιερά Σύνοδος το 1967 αποφαίνεται ότι «πρόκειται περί επιτηδείας αγύρτιδος».
Φυσικά οι πιστοί –και η ίδια– δεν πτοούνται, ενώ σε όσες δίκες γίνονται έξω βρίσκουμε τους πρώτους να διαμαρτύρονται. Στη χούντα το Πρωτοδικείο αποφασίζει ότι πρέπει να διαλύσει το σωματείο της – μόνο που η τότε κυβέρνηση την σώζει.
Η χάρη της φτάνει μέχρι την Αμερική· εκεί σε περιοδεία της στο στήθος της εμφανίζεται το μήνυμα «ΕΛΛΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΤΟ ΘΕΛΗΜΑ ΜΟΥ».
Η ώρα της TV
Στη δεκαετία του ’70 όχι μόνο συνεχίζει τη δράση της, αλλά υποδεικνύει μέχρι και τι να ψηφίσουν οι πιστοί της.
Το 1980 η εφημερίδα Ριζοσπάστης δημοσιεύει φωτογραφία της Αθανασίας με υπουργό της τότε κυβέρνησης, αλλά και έναν κατάλογο των πολιτικών της φίλων, ο οποίος συμπεριλαμβάνει υπουργούς, υφυπουργούς, μητροπολίτες, διοικητές οργανισμών και δικαστικούς λειτουργούς.
Το 1982 κάθεται πάλι στο σκαμνί, αφού έχει προηγηθεί επερώτηση στη Βουλή για το ίδρυμά της. Της ασκείται ποινική δίωξη για κακούργημα, ενώ στην κατοχή της βρίσκονται 46 ακίνητα. Τελικά αθωώνεται το 1987.
Όμως το 1982 στην εκπομπή «Ρεπόρτερς» (Λιάνης, Χαρδαβέλλας και Δημαράς) αποκαλύπτουν την τεράστια περιουσία της – η αξία της αγγίζει τα 400 εκατομμύρια δραχμές. Και όχι μόνο, καθώς η Αθανασία έχει τεράστιες εκτάσεις τις οποίες καλλιεργεί ένας στρατός πιστών, αφιλοκερδώς, ως εθελοντές.
Οι τελευταίοι υπογράφουν χαρτί, η «Αγία» έχει νομική κάλυψη και η σοδειά της τροφοδοτεί τις λαϊκές αγορές. Κατέχει κοπάδια με βοοειδή και αιγοπρόβατα, ενώ στο φρούριό της στη Μάνδρα Αττικής φιλοξενεί ηλικιωμένους και ανήμπορους.
Όμως η δημοσιότητα φέρνει και άλλα πράγματα στην επιφάνεια. Όπως ότι οι συγγενείς των ηλικιωμένων που φιλοξενούσε την καταγγέλλουν ότι αποσπά τις περιουσίες τους με παράνομες ή εκβιαστικές μεταβιβάσεις. Μικρή λεπτομέρεια: Ο οίκος ευγηρίας λειτουργεί από το 1964 χωρίς άδεια.
Η περιφορά
Μετά την έκταση που πήρε η ιστορία της μέσα από την τηλεόραση, προσπαθεί να εξαφανιστεί. Όμως οι καταγγελίες συγγενών έχουν πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας.
Για να δεχθεί κάποιον στο ίδρυμα «Παναγία Φανερωμένη» απαραίτητη προϋπόθεση ήταν να της παραχωρήσει κάτι: ένα σπίτι, χωράφια, τη σύνταξη ή ό,τι άλλο είχε σαν περιουσιακό στοιχείο. Διαθέτοντας μια ισχυρή ομάδα νομικών και συμβολαιογράφων που φρόντιζαν για το νόμιμο της μεταβίβασης, ο υποψήφιος αφού έδινε ό,τι είχε περνούσε τις πύλες του ιδρύματος.
Μόνο που μετά δεν μπορούσε πλέον να βγει έξω, γι’ αυτό και σχετικά γρήγορα άρχισαν οι πρώτες καταγγελίες, από ανθρώπους που αναζητούσαν τους γονείς τους.
Οι φήμες θέλουν τις δουλειές της να γνωρίζουν μεγάλη άνθηση κατά τη διάρκεια της κρίσης. Το 2013 το lamiareport.gr δημοσιεύει φωτογραφία της, καθηλωμένη σε αναπηρικό αμαξίδιο, ενώ έχει υποστεί πολλά εγκεφαλικά επεισόδια.
Η ηλικιωμένη δεν έχει πλέον καμία επαφή με το περιβάλλον και οι βοηθοί της απλώς την περιφέρουν ανάμεσα στους πιστούς και «ερμηνεύουν» τους ακατάληπτους ήχους που βγαίνουν από το στόμα της. Κάθε Σάββατο πλήθος κόσμου συρρέει στο ειδικά διαμορφωμένο παρεκκλήσι της, για να την προσκυνήσει.
Το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου του 2020 η περιβόητη «Αγία» έφυγε από την ζωή σε ηλικία 92 ετών. Κανονικά, χωρίς ανάσταση.
Τρίτο κουδούνι
Ο Κώστας Χαρδαβέλλας πριν από τους «Ρεπόρτερς» είχε ασχοληθεί με την Αθανασία Κρικέτου, αλλά ως συγγραφέας. Μαζί με τον Ηλία Λυμπερόπουλο είχαν γράψει το έργο Η Αγία Αθανασία του Αιγάλεω που είχε ανέβει τη σεζόν ’80-’81 στο Θέατρο Βέμπο.
Πρωταγωνίστρια ήταν η Σμαρούλα Γιούλη και δίπλα της οι: Μίμης Φωτόπουλος, Γιάννης Βογιατζής και Ελένη Γερασιμίδου στα πρώτα της αθηναϊκά θεατρικά βήματα.
Το έργο ήταν μιούζικαλ και είχε ανέβει σε σκηνοθεσία Σταμάτη Χονδρογιάννη. Όσον αφορά την αποδοχή του από το κοινό, τα πράγματα ήταν μοιρασμένα. Δεν συγκαταλέγεται στις μεγάλες επιτυχίες της πρωταγωνίστριας, δεν ήταν όμως και αποτυχία.
Ήταν σίγουρα κάτι πολύ πρωτότυπο για την εποχή του. Ίσως αν ανέβαινε αργότερα, να γινόταν τεράστια επιτυχία.
Σας κάνει λίγο περίεργο το «μιούζικαλ»; Σίγουρα, αλλά 45 χρόνια μετά ανεβαίνει μια παράσταση που έχει τον τίτλο Αθανασία, και περιλαμβάνει αρκετά μουσικά στοιχεία.
Φυσικά, δεν πρόκειται για διασκευή του έργου του 1980. Η δε «Αθανασία» είναι φυσικά η Αγία Αθανασία του Αιγάλεω σαν κεντρικό πρόσωπο – όμως, συνυπάρχουν και άλλες παρόμοιες ιστορίες, όπως το σκάνδαλο του «Θαυματουργού νερού» του Γιώργου Καματερού, καθώς και ο ίδιος ο Μεσσιανισμός, ως κοινωνικό φαινόμενο.
Το έργο είναι της Νεφέλης Μαϊστράλη, η σκηνοθεσία του Θανάση Ζερίτη και θα ανέβει στο Θέατρο Βασιλάκου τον Φεβρουάριο. Η Έλλη Τρίγγου θα υποδυθεί την κεντρική ηρωίδα, υιοθετώντας όλα τα χαρακτηριστικά μιας αμφιλεγόμενης αγιότητας που επηρεάζει συνειδήσεις και επηρεάζεται από τις ανάγκες της αγοράς.
Αν και η ιστορία είναι παλιά, εντούτοις μπολιάζεται με το σήμερα των social media και όλο αυτό το σύστημα της εμπορευματοποίησης της πίστης – που ως φαίνεται, παραμένει αιώνιο.
Σπύρος Δευτεραίος
