Η (αδιανόητη) ανακοίνωση Τραμπ για μια Γάζα «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολή», καθαρή από Παλαιστίνιους και υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ, προκάλεσε σφοδρό κύμα διεθνών αντιδράσεων, με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να κάνει λόγο για ένα σχέδιο εθνοκάθαρσης.
Και ενώ ακόμα και ο Λευκός Οίκος προσπαθεί να… συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και η κυβέρνησή του βρίσκουν την ιδέα εξαιρετική.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Fox News, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είπε για το σχέδιο που προβλέπει ουσιαστικά εκτοπισμό των Παλαιστινίων από το θύλακα: «Στην πραγματικότητα η ιδέα είναι να επιτραπεί σε όσους θέλουν να φύγουν να φύγουν. Δηλαδή ποιο είναι το κακό σ’ αυτό; Μπορούν να φύγουν, μπορούν να γυρίσουν πίσω μετά, μπορούν να μετεγκατασταθούν και να έρθουν πίσω. Αλλά πρέπει να ανοικοδομηθεί η Γάζα».
Προκειμένου να μετριάσει τον αντίκτυπο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο διαβεβαίωσε πως οποιαδήποτε απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τη Γάζα δεν θα ήταν παρά προσωρινή. «Ο κ. Τραμπ απλά θέλει να ανοικοδομηθούν κτήρια προτού μπορέσει να επιστρέψει ο κόσμος», υποστήριξε.
Από την πλευρά του ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποφασίσει «για την ώρα» να στείλει τον αμερικανικό στρατό στη Λωρίδα της Γάζας. Ο ίδιος ο πρόεδρος διαβεβαίωσε παρόλα αυτά πως «όλος ο κόσμος λάτρεψε» την πρότασή του.
Γιατί το σχέδιο δεν μπορεί να υλοποιηθεί
Σε ανάλυσή του το BBC εξηγεί πως το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γάζας εκτοπίζοντας τον πληθυσμό της στη διαδικασία, δεν πρόκειται να συμβεί. Και τούτο γιατί απαιτεί τη συνεργασία των αραβικών κρατών που το έχουν απορρίψει.
Ιορδανία, Αίγυπτος και Σαουδική Αραβία είναι κατηγορηματικά αντίθετες σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Από την πρώτη στιγμή του πολέμου άλλωστε ήταν ξεκάθαρο πως δεν είναι διατεθειμένες να υποδεχθούν Παλαιστινίους πρόσφυγες.
Οι δυτικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι επίσης κατά της ιδέας. Μερικοί –ή ίσως και πολλοί– Παλαιστίνιοι στη Γάζα μπορεί να έμπαιναν στον πειρασμό να φύγουν αν είχαν την ευκαιρία. Αλλά ακόμα και αν έφευγε ένα εκατομμύριο, 1,2 εκατομμύρια άλλοι θα ήταν ακόμα εκεί. Προφανώς οι Ηνωμένες Πολιτείες –οι νέοι ιδιοκτήτες της «Ριβιέρας της Μέσης Ανατολής» του Τραμπ– θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουν βία για να τους απομακρύνουν.
Μετά την καταστροφική επέμβαση της Αμερικής στο Ιράκ το 2003, αυτό θα ήταν βαθιά αντιδημοφιλές στις ΗΠΑ.
Η λύση των δύο κρατών
Μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε επίσης το οριστικό τέλος κάθε ελπίδας ότι είναι δυνατή μια λύση δύο κρατών. Η κυβέρνηση Νετανιάχου είναι κατηγορηματικά αντίθετη στην ιδέα και μετά από χρόνια αποτυχημένων ειρηνευτικών συνομιλιών το «δύο κράτη για δύο λαούς» έχει γίνει ένα κενό σύνθημα.
Αλλά ήταν ένα κεντρικό σημείο της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Και προεκλογικά τουλάχιστον δεν είχε ποτέ αφήσει να εννοηθεί ο Ντόναλντ Τραμπ ότι το εγκαταλείπει.
Το σχέδιο Τραμπ θα παραβίαζε επίσης το διεθνές δίκαιο. Και αυτό, όπως επισημαίνουν ειδικοί, θα τροφοδοτούσε τις βλέψεις άλλων αναθεωρητικών δυνάμεων. Αν οι ΗΠΑ κάνουν ό,τι θέλουν χωρίς να υπολογίζουν το διεθνές δίκαιο, γιατί όχι και οι υπόλοιποι;
Τι θα σημαίνει για την περιοχή;
Από την άλλη, όσο και εάν είναι δύσκολο να εφαρμοστεί το σχέδιο, οι δηλώσεις Τραμπ θα έχουν συνέπειες, σημειώνει το BBC.
Είναι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο πιο ισχυρός άνθρωπος στον κόσμο – δεν είναι πλέον παρουσιαστής τηλεοπτικού ριάλιτι ούτε απλά ένας υποψήφιος.
Βραχυπρόθεσμα η αναστάτωση που προκλήθηκε από τη σοκαριστική ανακοίνωσή του θα μπορούσε να αποδυναμώσει την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός στη Γάζα. Μια ανώτερη αραβική πηγή σχολίασε ότι θα μπορούσε να είναι η ταφόπλακά της.
Η απουσία σχεδίου για τη μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας είναι ήδη ένα σφάλμα στη συμφωνία.
Ενθουσιασμός στους υπερεθνικιστές
Με τις δηλώσεις του ο Αμερικανός θρέφει τα σχέδια και τα όνειρα των υπερεθνικιστών Εβραίων που πιστεύουν ότι όλη η γη ανάμεσα στη Μεσόγειο και τον Ιορδάνη ποταμό, και ίσως πιο πέρα, είναι μια θεόδοτη εβραϊκή ιδιοκτησία.
Οι ηγέτες τους είναι μέρος της κυβέρνησης του Νετανιάχου και τον κρατούν στην εξουσία – και είναι ενθουσιασμένοι. Θέλουν να ξαναρχίσει ο πόλεμος στη Γάζα με μακροπρόθεσμο στόχο την απομάκρυνση των Παλαιστινίων και την αντικατάστασή τους με Ισραηλινούς.
Την ίδια ώρα η Χαμάς και άλλες παλαιστινιακές ένοπλες ομάδες μπορεί να αισθάνονται την ανάγκη να απαντήσουν στον Τραμπ με κάποιο είδος επίδειξης δύναμης εναντίον του Ισραήλ.
Νέα Nakba;
Για τους Παλαιστίνιους η σύγκρουση με το Ισραήλ καθοδηγείται από τη μνήμη αυτού που αποκαλούν al-Nakba, «η καταστροφή». Αυτή ήταν η έξοδος των Παλαιστινίων καθώς το Ισραήλ κέρδισε τον πόλεμο για την ανεξαρτησία του το 1948. Περισσότεροι από 700.000 Παλαιστίνιοι είτε διέφυγαν είτε αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους από τις ισραηλινές δυνάμεις. Τώρα ο φόβος θα είναι ότι θα ξανασυμβεί.
Πολλοί Παλαιστίνιοι ήδη πίστευαν ότι το Ισραήλ χρησιμοποιούσε τον πόλεμο εναντίον της Χαμάς για να καταστρέψει τη Γάζα και να εκδιώξει τον πληθυσμό. Είναι μέρος της κατηγορίας τους ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία.
Ποιο όμως θα μπορούσε να είναι το κίνητρο του Ντόναλντ Τραμπ; Ακριβώς επειδή λέει κάτι, αυτό δεν το κάνει αληθινό ή σίγουρο. Οι δηλώσεις του μοιάζουν συχνά περισσότερο με το άνοιγμα gambit σε μια διαπραγμάτευση ακινήτων, παρά με εκφράσεις της σταθερής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο ίδιος εξάλλου έχει, όπως λέγεται, έναν βασικό στόχο. Το Νόμπελ Ειρήνης.
Καθώς ο κόσμος προσπαθούσε να χωνέψει ακόμη την ανακοίνωσή του για τη Γάζα, δημοσίευσε στην πλατφόρμα του Truth Social την επιθυμία του για μια «πυρηνική ειρηνευτική συμφωνία» με το Ιράν.
Για πολλά χρόνια ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ήθελε οι ΗΠΑ, με τη βοήθεια του Ισραήλ, να καταστρέψουν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Το να κάνει μια συμφωνία με το Ιράν δεν ήταν ποτέ μέρος του σχεδίου του. Αν ο Αμερικανός ήθελε να ρίξει κάτι στους Ισραηλινούς σκληροπυρηνικούς για να τους κρατήσει ευτυχισμένους καθώς ανοίγει δρόμο διαπραγμάτευσης με το Ιράν, τα κατάφερε.
