pontosnews.gr
Δευτέρα, 30/03/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Δημήτριου Πουλατσίδη: Πάσχα 1921 αδειάσανε οριστικώς όλα τα χωριά, τους στείλανε όλους εξορία

Για να γλιτώσουν τη μανία του Τοπάλ Οσμάν, ο Δ. Πουλατσίδης και η οικογένειά του έζησαν στα βουνά για δύο χρόνια

20/04/2025 - 10:05μμ
Κυνηγημένοι Έλληνες από την Κρώμνη του Πόντου (φωτ.: Αρχείο Κ. Φωτιάδη/«Επτά Ημέρες» Καθημερινής)

Κυνηγημένοι Έλληνες από την Κρώμνη του Πόντου (φωτ.: Αρχείο Κ. Φωτιάδη/«Επτά Ημέρες» Καθημερινής)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Ο Δημήτριος Πουλατσίδης γεννήθηκε στον ελληνικό οικισμό Γιαζίρ, που εκκλησιαστικά υπαγόταν στη μητρόπολη Νεοκαισάρειας (Νίκσαρ). Οι Έλληνες κάτοικοι ήταν τουρκόφωνοι, κυρίως κτηνοτρόφοι και καπνοκαλλιεργητές.

Στον οικισμό υπήρχε εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και Δημοτικό Σχολείο.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Πόλεμος 1914. Εξορίες. Έξοδος. Από το 1915 άρχισε το πρώτο άδειασμα του χωριού, και του δικού μας και των άλλων. Του Νίκσαρ τα χωριά, που έπεφταν ανατολικά από το Κελκίτ Τσάι, πέρασαν πιο ήσυχα και δεν είχαν τη δική μας αγωνία.

Εμείς, προς του Έρμπαα τη μεριά, πιο νωρίς στο αντάρτικο βγήκαμε και πιο πολλά τραβήξαμε. Από τον Κεμάλ και ύστερα, φόβος και τρόμος ήτανε. Αυτός είχε δικό του άνθρωπο, τον Τοπάλ Οσμάν, ένα σκυλί μονάχο, που έδρασε στα 1920.

Τότες έσφαξε όλο τον αντρικό πληθυσμό του Έρμπαα εκτός απ’ όσους βρίσκονταν στα βουνά.

Από τα χωριά άρχισαν να βγαίνουνε στο βουνό από τη σφαγή του «Αρμενίου» κι ύστερα. Και μερικοί Αρμένηδες που καταφέρανε και γλιτώσανε βγήκανε στα βουνά και κάνανε αντάρτικες ομάδες ανακατωμένες με τους Ρωμιούς.

Έβγαιναν στα βουνά και τα γυναικόπαιδα. Επτά χρόνια μείνανε στα βουνά, από το 1915 μέχρι το 1922 που έγινε η Ανταλλαγή. Τότες αρχίζανε και κατεβαίνανε από βουνό σε βουνό να βρούνε θάλασσα να φύγουνε. Φύγανε και από Σαμψούντα και από Τέρμε και από Ελεβί, πέρασαν και στη Ρωσία με καΐκια για πιο ασφάλεια και φύγανε από κει.

Πάσχα 1921 αδειάσανε οριστικώς όλα τα χωριά. Όσοι βρέθηκαν μέσα στο χωριό, το περισσότερο γυναικόπαιδα και γέροι πολλοί, τους στείλανε όλους εξορία. Τους πήγανε Ζάρα, τους πήγανε Μαλάτεια, τους πήγανε Ντιαρμπεκίρ, άγνωστα μέρη.

Οι περισσότεροι πέθαναν από την κούραση, τη γύμνια, την ταλαιπωρία, την πείνα, την αρρώστια, την ψείρα. Όσοι γύρισαν, μας τα έλεγαν κι ανατρίχιασε το πετσί μας.

Εγώ βγήκα στο βουνό στα 1919, μαζί μου πήρα και την οικογένεια. Κάτσαμε δύο χρόνια. Έβλεπα πως δεν θα ζήσουνε οι γυναίκες και πήρα την απόφαση να τις πάρω και να φύγουμε κρυφά κι αν βοηθήσει ο Θεός να βγούμε στη θάλασσα κι όπου βρούμε να πάμε.

Μαζί μου ήρθανε κι άλλοι πέντε-έξι. Κάναμε «μεταμφίεση», ντυθήκαμε Τούρκοι, νύχτα βαδίζαμε, μέρα κρυβόμαστε, άγρια χόρτα τρώγαμε, σε κανένα χωριό πληρώναμε και μας δίνανε λίγο ψωμί. Φτάσαμε στο Τέρμε. Δε μας καταλάβανε. Είχε μοτόρια εκεί κι άμα πλήρωνες σε παίρνανε και σε βγάζανε αλλού.

Τούρκοι τα είχανε τα μοτόρια. Ο Τούρκος όταν έχει ανάγκη από χρήμα, αγοράζεται και δεν μιλάει. Μπήκαμε μέσα καμιά δεκαπενταριά άνθρωποι. Φύγαμε νύχτα. Πήγαμε Νοβοροσίσκι στη Ρωσία. Δεν ήμαστε οι πρώτοι εκεί. Βρήκαμε κι άλλους Πόντιους.

Κάτσαμε τέσσερις μήνες, ακούσαμε πως έγινε Ανταλλαγή κι αποφασίσαμε να έρθουμε στην Ελλάδα. Ναυλώσαμε με τα δικά μας χρήματα ρώσικο καράβι και φύγαμε.

Περάσαμε αναγκαστικά απ’ την Πόλη για να βγούμε να ‘ρθουμε στην Ελλάδα. Εκεί οι Τούρκοι στείλανε διαταγή να κατεβούμε κάτω, να μείνουμε εκεί και ύστερα να φύγουμε. Εμείς δεν κατεβαίναμε. Έγινε φασαρία, ο καπετάνιος ο Ρούσος είπε «εγώ δεν τους παραδίνω» και μας έφερε και μας άφησε στον Πειραιά.

Χρόνος 1922 ήτανε, μετά επτά χρόνια ήρθαμε στη Νεοκαισάρεια της Κατερίνης.

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος Ε’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες του Μεσόγειου Πόντου. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αριστερά η Σαπιγιέ, άλλοτε Βαρβάρα, Ελληνίδα που τούρκεψε, με την εγγονή της (φωτ.: «Η Έξοδος», εφ. Καθημερινή, τόμος Γ')
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ευλαμπίας Μουμτζόγλου: Ένας πατριώτης μας, από τη λύπη του που άφησε το χωριό, έριξε τον εαυτό του στη θάλασσα και πνίγηκε

19/03/2026 - 8:57μμ
Ορφανά ελληνικών οικογενειών στο ορφανοτροφείο της Near East Relief στο Κολέγιο Ανατόλια, Μάιος 1919 (φωτ.:  Trustees of Anatolia College / Έφοροι του Κολλεγίου Ανατόλια)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Κολέγιο Ανατόλια: Η φωτογραφία του 1919 που αποκαλύπτει μια άλλη ιστορία

19/03/2026 - 10:20πμ
Τοκάτη: Η πλατεία της αγοράς και το κάστρο στις αρχές του 20ού αι. (πηγή: © Υπουργείο Πολιτισμού Γαλλίας, Ίδρυμα Albert Gabriel INHA, Βιβλιοθήκη Πολυμέσων Κληρονομιάς και Φωτογραφίας)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

«Τον υιόν του παπα-Λάζαρου, Γαβριήλ, τον κρέμασαν εμπρός στα μάτια του πατρός του»: Η συγκλονιστική μαρτυρία του Πέτρου Γεωργόπουλου

17/03/2026 - 10:31πμ
Άποψη του Σοχούμ, στις αρχές του 20ου αιώνα (φωτ.: Wikimedia Commons)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Νικόλαου Ελευθεριάδη: Τον πόλεμο όλο δύσκολα τον περάσανε όλα τα χωρία, όλος ο τόπος αγρίεψε

14/03/2026 - 10:06μμ
Περιμένοντας το συσσίτιο της οργάνωσης American Women's Hospitals στη Μακρόνησο (πηγή: Αρχειακές συλλογές του Πανεπιστημίου Drextel, American Women's Hospitals Records)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ιγνάτιου Ορφανίδη: Εμείς ιδρύσαμε τη Μακρόνησο. Απ’ τους οχτώ χιλιάδες που έφερε το «Κίος», μείναμε στο τέλος δύο χιλιάδες

13/03/2026 - 10:26πμ
Σκίτσο του Βύρωνα Απτόσογλου για τα αμελέ ταμπουρού, από το βιβλίο του Γ.Ν. Λαμψίδη «Τοπάλ Οσμάν»
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Θεόδωρου Γρηγοριάδη: Γραφήκαμε στα αμελέ ταπουρού γιατί πεινούσαμε και θα πεθαίναμε

6/03/2026 - 10:17μμ
Φωτογραφία από τη Βαρενού Χαλδίας (φωτ.: «Ποντιακή Εστία»)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Αναστασίας Μαραντίδου: Εθάρρναμ’ ότι θα πάμ’ σον παράδεισον

25/02/2026 - 8:59μμ
(Φωτ.: Κώστας Κατσίγιαννης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Στις 24 Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ποντίων, 71 χρόνια μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης

24/02/2026 - 3:04μμ
Πρόσφυγες στο λοιμοκαθαρτήριο του Αγίου Γεωργίου (Πηγή: Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χατζηγεωργίου Στεφανίδη: Το πλοίο δεν μπορούσε από πουθενά να πάρει νερό. Ποιος μας λογάριαζε. Πρόσφυγες ήμασταν

19/02/2026 - 8:09μμ
Τα χάνια στο Χαμψίκιοϊ, σε φωτογραφία που τράβηξαν οι Ρώσοι στρατιώτες το 1916 (πηγή: «Η Έξοδος», τόμ. Θ')
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ι. Παναγιωτίδη και Π. Κοκκινασίδη: Δίνανε εισιτήρια για τη Ρουμανία, δεν έπρεπε να φαίνεται στο εισιτήριο πως πάνε για την Ελλάδα

17/02/2026 - 9:26μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EUROKINISSI / Σωτήρης Δημητρόπουλος)

Handball Premier: Επιβλητική νίκη της ΑΕΚ επί του Δούκα – Εξασφάλισε τη 2η θέση

6 ώρες πριν
(Φωτ.: EPA / Shawn Thew)

«Φοβού» τον ηττημένο Τραμπ – Τι μπορεί να κάνει αν χάσει στο Ιράν

6 ώρες πριν
(Φωτ.: astynomia.gr)

Άγιος Δημήτριος: Δύο ανήλικες και μία 21χρονη εξαπατούσαν περαστικούς προσποιούμενες προβλήματα ακοής

7 ώρες πριν
Ο επετειακός λογότυπος του σωματείου

Ποντιακός Σύλλογος Ζυγού Καβάλας «Ο Υψηλάντης»: Συμπληρώνει μισό αιώνα δράσης και το γιορτάζει με διήμερες εκδηλώσεις

7 ώρες πριν
Από συναυλία της με τον Κώστα Χατζή, το 2013 (φωτ.: EUROKINISSI)

Μαρινέλλα: Την Τρίτη στη Μητρόπολη Αθηνών η κηδεία της – Σε λαϊκό προσκύνημα από νωρίς το πρωί

8 ώρες πριν
(Φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/EUROKINISSI)

«Ο Γιάννης ο φονιάς»: Το έγκλημα που έγινε τραγούδι, με τη φωνή του Μανώλη Μητσιά

8 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign