Δεκατρείς επιστρατευμένοι Ρωμιοί μουσικοί, ανάμεσά τους και ο Ιωάννης Παπαδόπουλος, συμμετείχαν στη 16μελή μουσική μπάντα του σφαγέα Τοπάλ Οσμάν. Το 1921 συνόδευαν αυτόν και το ασκέρι του επί μήνες, σε ακόμα μία αιματηρή εκστρατεία του στο μεγαλύτερο μέρος του Πόντου.
Όλοι, πλην του Παπαδόπουλου που δραπέτευσε, εκτελέστηκαν τον Αύγουστο του 1921.
Ο μοναδικός επιζών κατέγραψε τα όσα βίωσε στο βιβλίο του Σελίδες από την ιστορίαν της Κερασούντος και τα τερατουργήματα του αιμοσταγούς Τοπάλ Οσμάν καθ’ όλην την περιφέρειαν του Πόντου, που κυκλοφόρησε το 1965.
Ακολουθεί ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο που επιμελήθηκε ο Παντελής Φουρνιάδης.
Η Υποδοχή*
Όταν ενεφανίσθη ο Τοπάλ Οσμάν εις τα προπύλαια, μεταξύ των πρώτων, που υπεδέχθησαν αυτόν ήσαν ο Κεμάλ Ατατούρκ, ιστάμενος επί εξέδρας, και δίπλα του αρκετοί ανώτεροι αξιωματικοί, που εχαιρέτουν στρατιωτικώς, εκατέρωθεν δε της οδού, παρατεταγμένον τμήμα στρατού απέδιδε τιμάς, και πλήθος κόσμου όλων των τάξεων, που εχειροκρότει και εζητωκραύγαζε με ενθουσιασμόν.
Μεταξύ των παρευρισκομένων υπήρχον και πολλοί περίεργοι, οι οποίοι ήλθον επίτηδες, διά να βλέπουν αυτό το περίφημο Γιλδιρίμ –αλάι (κεραυνοβόλον τάγμα) και τον Γαζήν (νικητήν) Τοπάλ Οσμάν.
Ούτω εν παρατάξει και υπό τας επευφημίας του κόσμου, όταν εισήλθομεν εις την πόλιν, εις εντεταλμένος αξιωματικός μας ωδήγησε εις τους στρατώνας, όπου κατηυλίσθημεν.
Μετά διήμερον παραμονήν, ο Κεμάλ εκάλεσε τον Τοπάλ Οσμάν εις την Τσάν-καγια έπαυλίν του, προς δεξίωσιν, αυτός δε αφού πήρε μαζύ του 15 εκλεκτούς χορευτάς, Τόνγιαληδες και Αχτζαπατλήδες και την μουσικήν ετράβηξε διά την Τσάν-καγια. Εν τω μεταξύ εις τους πρόποδας του λόφου είχον φθάσει αρκετοί Ζίπκαληδες, τους οποίους έστειλε εις τον Κεμάλ ως σωματοφύλακας, ο Τοπάλ Οσμάν εκ Κερασούντος, πριν της εκστρατείας του κατά των Κούρδων.
Μόλις επλησίασεν ο Αγάς εις το μέρος αυτό, οι εκεί παρατεταγμένοι σωματοφύλακες, υπέβαλον εις αυτόν τα σέβη και τους χαιρετισμούς των και ύστερα μερικοί από αυτούς ωδήγησαν αυτόν και την συνοδείαν του εις την έπαυλιν, όπου και διηνυκτέρευσαν.
Την επομένην καθ’ ώραν 11ην π.μ. κατόπιν διαταγής του Τοπάλ Οσμάν, οι διαλεγμένοι χορευταί, με την μουσικήν επί κεφαλής παρετάχθησαν προ της οικίας του Κεμάλ διά να χορέψουν τον πυρήχιον (Σέρρα-λάζικον) χορόν.
Την ώραν, κατά την οποίαν ο περίφημος αρχιμουσικός Παναγιώτης Τσίφτος έπαιζε με το κλαρίνο του και διελάλει τους φθόγγους της μουσικής του ανά τους αιθέρας ως άλλος Ορφεύς, οι δε, επί τούτο, ως άνω χορευταί ήρχισαν τον λάζικον χορόν, ο Κεμάλ από τον εξώστην της οικίας του, με δύο ανωτέρους στρατηγούς, τον Τοπάλ Οσμάν και παραπλεύρως τέσσαρας Ρώσσους απεσταλμένους, παρηκολούθουν αυτούς, που με τας ομοιομόρφους, ρυθμικάς και ταχύτατας κινήσεις, έδιδον την εντύπωσιν ότι, μαζύ των εχόρευον και όλα τα γύρω αντικείμενα.
Όταν ετελείωσεν ο χορός, ο Κεμάλ από την μεγάλην συγκίνησιν και τον ενθουσιασμόν του, ήρχισε να χειροκροτή και να φωνάζη «Ζήτωσαν οι λαζοί», οι δε Ρώσσοι καταγοητευμένοι και αυτοί, κατέβηκαν από τον εξώστην και μετά τα συγχαρητήρια, εμοίρασαν ιδιοχείρως λουκούμια και τσιγάρα εις όλους μας.
