Τα χημικά τους όπλα καταστρέφουν εδώ και περίπου 30 χρόνια οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή τους στη Σύμβαση για την κατάργηση των Χημικών Όπλων (ΣΧΟ) που ολοκληρώθηκε και άρχισε να υπογράφεται από τα κράτη που συμφωνούσαν στο Παρίσι, στις 13 Ιανουαρίου 1993.
Η ΣΧΟ τέθηκε σε ισχύ στις 29 Απριλίου 1997, 180 μέρες μετά την επικύρωσή της από το 65ο μέλος. Εκείνη τη χρονιά άρχισαν και οι ΗΠΑ να καταστρέφουν τα δικά τους χημικά όπλα, διαδικασία που ολοκληρώθηκε μόλις χθες Παρασκευή 7 Ιουλίου 2023.
«Για πάνω από 30 χρόνια, οι ΗΠΑ εργάστηκαν ακούραστα για να εξαλείψουν τα αποθέματα χημικών όπλων [τους]. Σήμερα, ανακοινώνω με υπερηφάνεια ότι οι ΗΠΑ κατέστρεψαν με ασφάλεια το τελευταίο πυρομαχικό αυτού του αποθέματος—φέρνοντάς μας πιο κοντά σ’ έναν κόσμο απαλλαγμένο από τη φρίκη των χημικών όπλων», αναφέρει ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στο δελτίο Τύπου που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του.
Μάλιστα παρότρυνε όλες τις χώρες που δεν το έχουν πράξει ήδη να υπογράψουν τη Σύμβαση, προκειμένου «η παγκόσμια απαγόρευση των χημικών όπλων να φθάσει στο πλήρες δυναμικό της». Χωρίς να παραλείψει να τονίσει πως «η Ρωσία και η Συρία πρέπει να επιστρέψουν στη συμμόρφωση προς τη Σύμβαση και να παραδεχθούν πως έχουν αδήλωτα προγράμματα, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη διάπραξη επονείδιστων φρικαλεοτήτων και επιθέσεων».
Παράλληλα με την ανακοίνωση της αμερικανικής προεδρίας, ο βαρόνος των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία Μιτς Μακόνελ ανακοίνωσε πως η αποθήκη χημικών όπλων «Μπλου Γκρας» των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στο Κεντάκι πρόσφατα ολοκλήρωσε τη διαδικασία καταστροφής περίπου 500 τόνων θανατηφόρων χημικών παραγόντων, αποστολή που διήρκεσε τέσσερα χρόνια. Αυτά ήταν τα τελευταία χημικά όπλα στα αποθέματα του αμερικανικού στρατού.
«Αν και η χρήση αυτών των θανατηφόρων παραγόντων θα συνεχίσει να αμαυρώνει την ιστορία για πάντα, η χώρα μας επιτέλους εκπλήρωσε την υπόσχεσή της να απαλλαγεί από αυτή τη μάστιγα», επισήμανε μεταξύ άλλων ο Μιτς Μακόνελ, αφού επισήμανε πως τα χημικά όπλα χρησιμοποιήθηκαν «σε ορισμένα από τα πιο φρικιαστικά επεισόδια ως προς τις απώλειες ανθρωπίνων ζωών».
«Έχουν καταστραφεί όλα τα χημικά όπλα»
Τον περασμένο Μάιο, ο γενικός διευθυντής του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟΑΧΟ) Φερνάντο Άριας είχε ανακοινώσει πως όλα τα υπόλοιπα κράτη-συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση για την απαγόρευση των χημικών όπλων είχαν ήδη καταστρέψει τα αποθέματά τους. Μόνο οι ΗΠΑ απέμενε να καταστρέψουν το δικό τους απόθεμα, είχε προσθέσει, διευκρινίζοντας πως «70.000 τόνοι των πιο επικίνδυνων δηλητηρίων του κόσμου» απαλείφθηκαν υπό την επίβλεψη του θεσμού του οποίου ηγείται.
Η Σύμβαση για την κατάργηση των Χημικών Όπλων (ΣΧΟ) είναι προϊόν διαπραγματεύσεων τουλάχιστον είκοσι χρόνων στη Συνδιάσκεψη για τον Αφοπλισμό που διεξάγεται στη Γενεύη της Ελβετίας. Πρόκειται –σύμφωνα με τους ίδιους τους συντάκτες της– για μια από τις πλέον περίπλοκες διεθνείς συμβάσεις.
Περιλαμβάνει ένα προοίμιο, 24 άρθρα και τρία παραρτήματα που καλύπτουν περισσότερες από 140 πυκνοτυπωμένες σελίδες.
Μέχρι σήμερα έχουν προσχωρήσει στη Σύμβαση 174 κράτη, και απ’ αυτά τα 145 έχουν συγκροτήσει όργανα επικύρωσής της. Η Ελλάδα την υπέγραψε στις 13/1/1993 και την επικύρωσε στις 22/12/1994.
