Ο γραφίστας Στιγκ Ένγκστρομ ήταν ο άνθρωπος που δολοφόνησε τον πρωθυπουργό της Σουηδίας Ούλοφ Πάλμε το 1986, ανακοίνωσε σήμερα ο εισαγγελέας Κρίστερ Πέτερσον, κλείνοντας την υπόθεση που στοίχειωσε τη χώρα επί δεκαετίες.
«Το πρόσωπο είναι ο Στιγκ Ένγκστρομ», ανακοίνωσε κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο εισαγγελέας Πέτερσον. «Εξαιτίας του γεγονότος ότι ο άνθρωπος έχει πεθάνει, δεν μπορώ να απαγγείλω κατηγορίες εναντίον του και αποφάσισα να κλείσω την έρευνα».
Ο Πέτερσον ανέλαβε το 2017 την υπόθεση για την δολοφονία του Πάλμε σε έναν πολυσύχναστο δρόμο της Στοκχόλμης, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 28ης Φεβρουαρίου του 1986, καθώς επέστρεφε από τον κινηματογράφο μαζί με τη σύζυγό του και τον γιο τους. Περισσότεροι από 12 αυτόπτες μάρτυρες μίλησαν για έναν ψηλό άνδρα που πυροβόλησε και διέφυγε. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν ανακριθεί σχετικά με τη δολοφονία.
Η αποτυχία να εξιχνιασθεί η υπόθεση, παρά το μεγαλύτερο ανθρωποκυνηγητό στην ιστορία της Σουηδίας, προκαλούσε επί σειρά ετών ανησυχία σε μια χώρα η οποία υπερηφανεύεται για τη δεκτικότητα και την ανοχή της.
«Είναι ανοιχτή πληγή για τη Σουηδία το ότι δεν γνωρίζουμε τι συνέβη», είπε τον Φεβρουάριο ο πρωθυπουργός Στέφαν Λέβεν.
Ο σοσιαλδημοκράτης Πάλμε διατέλεσε πρωθυπουργός από το 1969 ως το 1976 και από το 1982 ως το 1986. Κάποιοι τον θεωρούν αρχιτέκτονα της σύγχρονης Σουηδίας, αλλά οι συντηρητικοί απεχθάνονταν τις αντιαποικιοκρατικές του απόψεις και την κριτική του εις βάρος των ΗΠΑ. Η δολοφονία του σε ηλικία 59 ετών είχε προκαλέσει πολλές θεωρίες συνωμοσίας, καμία εκ των οποίων δεν αποδείχτηκε αληθής.
Τιμητική πλακέτα στο σημείο της δολοφονίας (φωτ.: ΕΡΑ / Claudio Bresciani)
Η αστυνομία κατηγορήθηκε ευρέως ότι απέτυχε στην αρχική έρευνα.
Ποιος ήταν ο Στιγκ Ένγκστρομ
Ο Ένγκστρομ, ο οποίος έγινε γνωστός ως «Ο άνθρωπος της Skandia», από την επωνυμία της ασφαλιστικής εταιρείας στην οποία εργαζόταν την εποχή εκείνη, αυτοκτόνησε το 2000.
Το βράδυ της δολοφονίας είχε φύγει αργά από τα κεντρικά γραφεία της εταιρείας – κοντά στον τόπο του εγκλήματος. Ήταν ένας από τους αυτόπτες μάρτυρες, όπως είχε προκύψει την εποχή εκείνη. Ως ύποπτος χαρακτηρίστηκε από τον δημοσιογράφο Τόμας Πέτερσον και η αστυνομία ξεκίνησε να τον ερευνά 18 χρόνια μετά το θάνατό του. Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι ο Ένγκστρομ σκότωσε τον Πάλμε εξαιτίας των αριστερών απόψεων του πρωθυπουργού.
Ο Ένγκστρομ είχε πει ψέματα αμέσως μετά τη δολοφονία και είχε φθάσει να ισχυριστεί ότι προσπάθησε να επαναφέρει στη ζωή τον Πάλμε. Αργότερα έγινε γνωστό ότι είχε εκπαιδευτεί στη χρήση όπλων.
Η πρώην σύζυγός του είχε δηλώσει το 2018 στην εφημερίδα Expressen ότι είχε ανακριθεί από αστυνομικούς το 2017. Τότε είχε πει ότι δεν υπήρχε περίπτωση να είναι ένοχος. «Παραήταν δειλός. Ούτε μύγα δεν μπορούσε να πειράξει», είχε δηλώσει.
Στη 10η επέτειο (φωτ.: ΕΡΑ)
Ποιος ήταν ο Ούλοφ Πάλμε
Ο Σουηδός πρωθυπουργός είχε δώσει το ελεύθερο στους σωματοφύλακές του να μην τον συνοδεύσουν το βράδυ εκείνης της Παρασκευής, στις 28 Φεβρουαρίου του 1986, και είχε πάει στον κινηματογράφο με τη σύζυγό του Λίζμπετ, τον γιο τους Μάρτεν και τη σύντροφό του. Καθώς περπατούσαν στον πιο πολυσύχναστο δρόμο της Στοκχόλμης, τον Sveavagen, ένας ένοπλος τους επιτέθηκε από πίσω.
Ο 59χρονος Πάλμε πυροβολήθηκε στην πλάτη και εξέπνευσε επιτόπου. Κάλυκες από τις σφαίρες ενός περίστροφου 357 Magnum βρέθηκαν στον τόπο του εγκλήματος, αλλά το ίδιο το όπλο δεν βρέθηκε ποτέ.
Γιατί δεν συνελήφθη ποτέ κάποιος
Ένας άνδρας πήγε όντως στη φυλακή. Ο καταδικασμένος εγκληματίας Κρίστερ Πέτερσον (απλή συνωνυμία με τον εισαγγελέα) είχε αναγνωριστεί ανάμεσα σε άλλους υπόπτους από τη Λίζμπετ Πάλμε και είχε καταδικαστεί σε ισόβια το 1989. Όμως μετά την έφεση που άσκησε, αφέθηκε γρήγορα ελεύθερος καθώς δεν είχε αποδειχτεί κάποιο κίνητρο και δεν είχε βρεθεί το όπλο που χρησιμοποιήθηκε. Τελικά ο άνθρωπος αυτός πέθανε το 2004.
Ο Κρίστερ Πέτερσον (φωτ.: EPA / Pressensbild / Tommy Pedersen)
Ποιοι ήταν οι εχθροί του Πάλμε
Ο Πάλμε ήταν ένας χαρισματικός πρωθυπουργός και ηγέτης του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Είχε εκφραστεί απερίφραστα σε αρκετά διεθνή ζητήματα. Στην πατρίδα του είχε προκαλέσει την οργή ιδιοκτητών επιχειρήσεων εξαιτίας των μεταρρυθμίσεών του και είχε εκφράσει ανοιχτά τις απόψεις του κατά της πυρηνικής ενέργειας.
Ήταν επικριτικός απέναντι στην εισβολή της τότε Σοβιετικής Ένωσης στην τότε Τσεχοσλοβακία, το 1968, και ήταν αντίθετος με το βομβαρδισμό του Βόρειου Βιετνάμ από τις αμερικανικές δυνάμεις. Επίσης είχε επιτεθεί εναντίον του καθεστώτος του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική.
Ποια σενάρια κυκλοφόρησαν
Η υπόθεση στοίχειωνε τη σουηδική αστυνομία για δεκαετίες. Επί σειρά ετών είχε γίνει εμμονή στον διάσημο συγγραφέα Στιγκ Λάρσον, ο οποίος έχει γράψει την τριλογία «Millennium» (Το κορίτσι με το τατουάζ, Το κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά, Το κορίτσι στη φωλιά της σφήγκας).
Ανάμεσα στα σενάρια που κυκλοφόρησαν στη διάρκεια αυτών των ετών ήταν ότι ο Πάλμε δολοφονήθηκε επειδή:
- Ύψωσε το ανάστημά του κατά του απαρτχάιντ και χρηματοδότησε το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο (σ.τ.σ.: το ΑNC διαξήγαγε τον αγώνα των μαύρων της Νότιας Αφρικής εναντίον του καθεστώτος του απαρτχάιντ). Η σουηδική αστυνομία ταξίδεψε το 1996 στη Νότια Αφρική για να ερευνήσει αυτή την πιθανότητα.
- Ο Πάλμε είχε ανακαλύψει ότι η σουηδική εταιρεία όπλων Bofors είχε δωροδοκήσει για τη σύναψη συμφωνίας όπλων με την Ινδία.
- Η κυβέρνησή του είχε χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (ΡΚΚ).
Η Λίζμπετ Πάλμε πέθανε το 2018 χωρίς να μάθει ποιος ήταν ο δολοφόνος του συζύγου της.
- Πηγή: BBC – ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΜΑΡ.ΜΙ.
