«Κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε παγκόσμιο επίπεδο» χαρακτήρισε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας την επιδημία του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Η απόφαση ελήφθη μετά τον εντοπισμό ενός θανατηφόρου κρούσματος στη Γκόμα, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, κοντά στα σύνορα με τη Ρουάντα. Τον Ιούνιο είχαν αναφερθεί άλλα δύο κρούσματα, στη γειτονική Ουγκάντα.
Βέβαια, ο ΠΟΥ αποδέχτηκε τις συστάσεις επιτροπής εμπειρογνωμόνων και δεν ζήτησε περιορισμούς στις μετακινήσεις ή στο εμπόριο, ούτε ελέγχους στα αεροδρόμια και στα λιμάνια, εκτός από τις συγκεκριμένες περιοχές της Αφρικής.
Στο παρελθόν μόλις τέσσερις φορές έχει κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης από το ΠΟΥ: το 2009 για τη γρίπη Η1Ν1, το 2014 για την πολιομυελίτιδα και για την επιδημία του Έμπολα που σκότωσε 11.300 ανθρώπους σε Λιβερία, Γουινέα, Σιέρα Λεόνε, και το 2016 για τον ιό Ζίκα.
Τι είναι ο Έμπολα
Ο αιμορραγικός πυρετός Έμπολα είναι μια σπάνια, σοβαρή, συχνά θανατηφόρος ιογενής λοίμωξη. Η νόσος προσβάλλει ανθρώπους και άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά (π.χ. πιθήκους, γορίλες, χιμπατζήδες). Ο ιός εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1976, σε ένα χωριό κοντά στον ποταμό Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και συγχρόνως στο Σουδάν. Η προέλευση του είναι άγνωστη, ωστόσο «αποθήκη» στη φύση θεωρούνται ορισμένα είδη φρουτοφάγων νυχτερίδων που ενδημούν στην Αφρική.
Η μετάδοση γίνεται από άτομο σε άτομο με άμεση επαφή (μέσω αμυχών στο δέρμα ή των βλεννογόνων) με αίμα, εκκρίσεις, όργανα, ιστούς ή άλλα σωματικά υγρά (π.χ. σάλιο, ούρα, κόπρανα, σπέρμα κ.λπ.) μολυσμένων ατόμων, νεκρών ή ζωντανών, καθώς και με την έμμεση επαφή με αντικείμενα (όπως ρούχα, σεντόνια, χρησιμοποιημένες βελόνες) που έχουν μολυνθεί από σωματικά υγρά ασθενών. Στους τρόπους μετάδοσης περιλαμβάνεται και η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς, έως και επτά εβδομάδες (περίπου δύο μήνες) μετά την ανάρρωση τους.
Η μετάδοση στο περιβάλλον του νοσοκομείου είναι συχνή, με την έκθεση των επαγγελματιών υγείας και άλλων ατόμων που φροντίζουν ασθενείς χωρίς να λαμβάνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις. Οι ασθενείς θεωρούνται μολυσματικοί από τη στιγμή που παρουσιάζουν συμπτώματα. Η ασθένεια μεταδίδεται, επίσης, μέσω της άμεσης επαφής με αίμα και άλλα σωματικά υγρά από μολυσμένα άγρια ζώα, νεκρά ή ζωντανά, όπως π.χ. πιθήκους, γορίλες, αντιλόπες και νυχτερίδες.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Η νόσος μπορεί να εκδηλωθεί με πυρετό, έντονους μυϊκούς πόνους, αίσθηση αδυναμίας, πονοκέφαλο και πονόλαιμο. Το επόμενο στάδιο περιλαμβάνει εμετό, ναυτία, διάρροια, ανορεξία, κοιλιακό πόνο, εξάνθημα και δυσλειτουργία του ήπατος και των νεφρών. Μερικοί ασθενείς εμφανίζουν, επίσης, αιμορραγικές εκδηλώσεις εσωτερικών και εξωτερικών οργάνων (π.χ. αιμορραγίες από τη μύτη, τα ούλα, το δέρμα, αίμα στα εμέσματα ή/και στα κόπρανα, αιμορραγίες στα σημεία των ενέσεων) και πολυοργανική ανεπάρκεια.
Η θνητότητα της νόσου κυμαίνεται από 25% έως 90%, ανάλογα με το είδος του ιού.
Προς το παρόν δεν υπάρχει ειδικό εμβόλιο ή θεραπεία για τον Έμπολα, αν και πολλές επιστημονικές ομάδες ανά τον κόσμο αναπτύσσουν και χορηγούν σε πειραματικό επίπεδο διάφορα θεραπευτικά σχήματα. Σε κάθε περίπτωση, η αγωγή είναι σήμερα υποστηρικτική και συμπτωματική.
- Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ.
