Εκδηλώσεις μνήμης για τα θύματα των νατοϊκών βομβαρδισμών το 1999 πραγματοποιήθηκαν σήμερα σε ολόκληρη τη Σερβία, με αφορμή την επέτειο των 20 ετών από την έναρξη της αεροπορικής επέμβασης του ΝΑΤΟ. Η κεντρική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην πόλη Νις, όπου συγκεντρώθηκαν χιλιάδες πολίτες μπροστά από το κάστρο για να αποτίσουν φόρο τιμής στα θύματα.
Εκδήλωση μνήμης έγινε και στο Βελιγράδι, έξω από τη δημόσια τηλεόραση-RTS, όπου τα ξημερώματα της 23ης Απριλίου 1999 οι νατοϊκοί πύραυλοι σκότωσαν 16 εργαζόμενους.
Οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί κατά της Γιουγκοσλαβίας ξεκίνησαν στις 24 Μαρτίου 1999 και διήρκησαν 78 ημέρες. Συμμετείχαν 19 χώρες της βορειοατλαντικής συμμαχίας με 1.150 αεροσκάφη, τα οποία πραγματοποίησαν συνολικά 2.250 επιδρομές εναντίον 995 στόχων. Εκτοξεύτηκαν 420.000 βλήματα, 1.300 πύραυλοι, 37.000 βόμβες διασποράς, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και βλήματα που έφεραν στην κεφαλή απεμπλουτισμένο ουράνιο, κυρίως στο Κόσοβο και στο νότο της Σερβίας.
Αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για τον αριθμό των νεκρών, υπολογίζεται ότι κατά τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς σκοτώθηκαν 462 στρατιώτες και τουλάχιστον 2.000 άμαχοι. Οι υλικές ζημιές υπολογίστηκαν από καθηγητές της σχολής Οικονομικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου γύρω στα δύο ΑΕΠ εκείνης της περιόδου, δηλαδή 43 δισ. δολάρια.
Σύμφωνα με στοιχεία από τη σερβική πλευρά, καταστράφηκαν ή υπέστησαν ζημιές 25.000 κτίρια, αχρηστεύτηκαν 470χλμ αυτοκινητόδρομων και 595χλμ σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας, ενώ βομβαρδίστηκαν 44 γέφυρες, εκ των οποίων οι 38 καταστράφηκαν ολοσχερώς. Επίσης, καταστράφηκε το ένα τρίτο του συστήματος ηλεκτροπαραγωγής και τέθηκε έκτος λειτουργίας μεγάλο τμήμα του δικτύου ηλεκτροδότησης με τη χρήση βομβών γραφίτη (Blackout bomb).
Ακόμη, καταστράφηκαν τα δύο μεγαλύτερα διυλιστήρια της χώρας, στο Πάντσεβο και το Νόβισαντ, καθώς και δεκάδες αποθήκες υγρών καυσίμων σε ολόκληρη τη χώρα. Ζημιές υπέστησαν 19 νοσοκομεία, 20 κέντρα υγείας, 18 παιδικοί σταθμοί, 69 σχολεία και 176 ιστορικά και πολιτιστικά μνημεία. Μετά τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς, 240.000 Σέρβοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το Κόσοβο, που αποτέλεσε αφορμή της επέμβασης του ΝΑΤΟ.
Το 2008 το Κόσοβο ανακήρυξε την ανεξαρτησία του, ωστόσο, αν και αναγνωρίστηκε από 110 χώρες, μέχρι σήμερα δεν κατέστη δυνατό να ενταχθεί στον ΟΗΕ, εξαιτίας της αντίθεσης της Ρωσίας και της Κίνας. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ανεύρεσης οριστικής λύσης.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.
