Η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση στην παραγωγή ελαιολάδου στον κόσμο, μετά την Ισπανία και την Ιταλία, με δυνατότητα να κατακτήσει ακόμα μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς. Για την προστασία των καταναλωτών από τα νοθευμένα προϊόντα, ο ΕΦΕΤ (Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων) έδωσε στη δημοσιότητα οδηγίες, υπενθυμίζοντας μερικές βασικές πληροφορίες.
Όπως αναφέρει στο σχετικό δελτίο Τύπου, οι κατηγορίες ελαιολάδων που διατίθενται στο εμπόριο είναι οι εξής:
Α. Παρθένα ελαιόλαδα, τα οποία λαμβάνονται από τον ελαιόκαρπο μόνο με μηχανικές ή άλλες φυσικές μεθόδους και ταξινομούνται σε εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και παρθένο ελαιόλαδο. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι αυτό που έχει την καλύτερη ποιότητα, καθώς περιέχει έως και 0,8% ελαϊκό οξύ.
Β. Ελαιόλαδο αποτελούμενο από εξευγενισμένα και παρθένα ελαιόλαδα, το οποίο λαμβάνεται με ανάμιξη εξευγενισμένου ελαιόλαδου και παρθένων ελαιόλαδων.
Γ. Πυρηνέλαιο, το οποίο λαμβάνεται με ανάμιξη εξευγενισμένου πυρηνελαίου και παρθένων ελαιολάδων.
Κάθε συσκευασία ελαιολάδου πρέπει να φέρει υποχρεωτικά τις ακόλουθες ενδείξεις στην ετικέτα:
- Την ονομασία πώλησης της κατηγορίας ελαιολάδου μαζί με την αντίστοιχη κατηγορία:
α) εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο / «ελαιόλαδο ανωτέρας κατηγορίας που παράγεται απευθείας από ελιές και μόνο με μηχανικές μεθόδους»
β) παρθένο ελαιόλαδο / «ελαιόλαδο που παράγεται απευθείας από ελιές και μόνο με μηχανικές μεθόδους»
γ) ελαιόλαδο – αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα / «έλαιο που περιέχει αποκλειστικά ελαιόλαδα που έχουν υποστεί επεξεργασία εξευγενισμού και έλαια που έχουν παραχθεί απευθείας από ελιές»
δ) πυρηνέλαιο / «έλαιο που περιέχει αποκλειστικά έλαια που προέρχονται από επεξεργασία του προϊόντος που ελήφθη μετά την εξαγωγή του ελαιολάδου και έλαια που ελήφθησαν απευθείας από τις ελιές» ή «έλαιο που περιέχει αποκλειστικά έλαια που προέρχονται από επεξεργασία πυρήνων ελιάς και ελαίων που παράγονται απευθείας από ελιές».
- Τον προσδιορι1σμό της καταγωγής. Η ένδειξη αυτή αναγράφεται μόνο για το «εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο» και το «παρθένο ελαιόλαδο». Για τις κατηγορίες «ελαιόλαδο – αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα» και «πυρηνέλαιο» ο προσδιορισμός της καταγωγής δεν αναγράφεται στην ετικέτα.
- Την καθαρή ποσότητα του περιεχομένου ελαιολάδου ή πυρηνελαίου εκφραζόμενη σε μονάδες όγκου (π.χ. 1 λίτρο, 5 λίτρα).
- Την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας του προϊόντος.
- Τις συνθήκες διατήρησης του προϊόντος.
- Τη διατροφική δήλωση.
- Το όνομα ή την εμπορική επωνυμία και τη διεύθυνση του παρασκευαστή ή του συσκευαστή ή ενός πωλητή εγκατεστημένου στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Τον αλφαριθμητικό κωδικό εγκεκριμένης μονάδας τυποποίησης και συσκευασίας ελαιολάδου o οποίος είναι χαρακτηριστικός για τη μονάδα και είναι της μορφής: EL – 40 – _ _ _
Λόγω των ιδιαίτερων οργανοληπτικών και διατροφικών ιδιοτήτων του, σε συνδυασμό με το κόστος παραγωγής του, το ελαιόλαδο έχει υψηλότερη τιμή σε σχέση με τις περισσότερες άλλες φυτικές λιπαρές ουσίες.
Σύμφωνα με τον ΕΦΕΤ, πρέπει να αποφεύγεται η αγορά ελαιολάδου από πλανόδιους και ανώνυμους πωλητές.
Ο συνήθης τρόπος νόθευσης του ελαιολάδου για κερδοσκοπικούς σκοπούς είναι η ανάμιξή του ή η σχεδόν πλήρης αντικατάστασή του με σπορέλαιο χαμηλότερης θρεπτικής αξίας και τιμής, στο οποίο προστίθενται χρωστικές. Η νοθεία αυτή μπορεί να αποδειχθεί με βεβαιότητα μόνο με εργαστηριακές αναλύσεις. Η οσμή και η γεύση του ελαιολάδου είναι χαρακτηριστικές και αναγνωρίσιμες από τους περισσότερους Έλληνες, γι’ αυτό μπορούν να βάλουν σε υποψίες τον καταναλωτή, ωστόσο το χρώμα του δεν είναι ασφαλής τρόπος για τη διαπίστωση της νοθείας.
Τα ελαιόλαδα / πυρηνέλαια που προορίζονται για το λιανικό εμπόριο, μπορεί να είναι συσκευασμένα σε συσκευασίες μέγιστης χωρητικότητας 5 λίτρων, οι οποίες είναι εφοδιασμένες με σύστημα που καταστρέφεται μετά το πρώτο άνοιγμα.
Στην περίπτωση που οι καταναλωτές έχουν υποψίες λόγω ανεπαρκούς επισήμανσης, δελεαστικής τιμής ή οργανοληπτικών χαρακτηριστικών του ελαιολάδου, μπορούν να επικοινωνούν με τον ΕΦΕΤ στο τηλέφωνο 11717.
