To 2014 συμπληρώθηκαν πενήντα χρόνια από τη μαζική απέλαση Ελλήνων χριστιανών από την Κωνσταντινούπολη και την εφαρμογή του προγράμματος «αφομοίωσης» (Eritme Programı) των νησιών Ίμβρος και Τένεδος (ποσοστό 92% των κατοίκων Έλληνες χριστιανοί το 1923, σήμερα 1%), με έναν ψυχρό, απάνθρωπο και μεθοδικό προγραμματισμό της τουρκικής κυβέρνησης, η οποία κουρέλιασε –για πολλοστή φορά– τις υποχρεώσεις που ανέλαβε η Τουρκική Δημοκρατία απέναντι σε επτά χώρες υπογράφοντας τη Συνθήκη της Λοζάνης.
Το «Σωματείο Ελλήνων Υπηκόων Απελαθέντων εκ Τουρκίας» (ιδρύθηκε το 1964 και είναι μέλος της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών – ΟΙΟΜΚΩ), με αφορμή την συμπλήρωση 50 χρόνων από τις μαζικές απελάσεις των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης και σύνθημα «Η λήθη του κακού είναι η άδεια για την επανάληψή του», προχώρησε στην παραγωγή ενός ντοκιμαντέρ (αφήγηση: Μάνια Ζούση· σενάριο: Λεωνίδας Κουμάκης· σκηνοθετική επιμέλεια και μοντάζ: Γιώργος Κουρμούζας· μουσική επένδυση κλασική, αλλά και σύγχρονη, με την ευγενική συναίνεση των συνθετών Ευανθίας Ρεμπούτσικα και Νότη Μαυρουδή).
Το ντοκιμαντέρ με τίτλο Οι απελάσεις Ελλήνων υπηκόων από την Τουρκία το 1964, διάρκειας 22 λεπτών, είναι μια συγκινητική καταγραφή της πορείας ξεριζωμού που εφάρμοσε μεθοδικά, αμέσως μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λοζάνης, η εκάστοτε τουρκική εξουσία. Οι κυριότεροι «σταθμοί» στην πορεία του μεθοδικού αφελληνισμού των αλησμόνητων πατρίδων υπήρξαν:
- Η απαγόρευση άσκησης δεκάδων επαγγελμάτων από τους Έλληνες υπηκόους, κατοίκους της Κωνσταντινούπολης (1932).
- Η (επιλεκτική) επιστράτευση είκοσι ηλικιών χριστιανών και η μεταφορά τους στα βάθη της Ανατολής για να σκάβουν δρόμους (1941).
- Η (επιλεκτική) επιβολή ενός έκτακτου, εξοντωτικού φόρου περιουσίας σε μη μουσουλμανικούς πληθυσμούς και η σύλληψη όσων αδυνατούσαν να πληρώσουν, με την υποχρέωση να δουλεύουν σε καταναγκαστικά έργα μέχρι την εξόφληση του χρέους τους (1942).
- Το άριστα οργανωμένο από την τουρκική κυβέρνηση πογκρόμ εναντίον του ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης τη νύχτα της 6ης προς την 7η Σεπτεμβρίου 1955 με ανθρώπινα θύματα και την καταστροφή εκκλησιών, σπιτιών, καταστημάτων, σχολείων, εργοστασίων, μειονοτικών εφημερίδων καθώς και την σύληση τάφων σε ελληνικά νεκροταφεία.
- Η έναρξη εφαρμογής του «προγράμματος αφομοίωσης», δηλαδή εξόντωσης, του Ελληνικού πληθυσμού των νησιών Ίμβρος και Τένεδος και η απέλαση 10.500 περίπου Ελλήνων υπηκόων από την Κωνσταντινούπολη (οι οποίοι παρέσυραν μαζί τους άλλους 30.000 Κωνσταντινουπολίτες) με την κατηγορία της κατασκοπείας σε βάρος της Τουρκίας (1964). Μεταξύ αυτών που ασκούσαν «κατασκοπεία» σε βάρος της Τουρκίας ήταν πολλοί ηλικιωμένοι, ανάπηροι, άρρωστοι, ακόμα και… πεθαμένοι!
Με κύρια έμφαση στις απελάσεις του 1964, το ντοκιμαντέρ κάνει μια σύντομη αλλά συγκινητική αναφορά στους βασικούς «σταθμούς» του μεθοδικού αφελληνισμού των αλησμόνητων πατρίδων και τελειώνει με την εικόνα της περιορισμένης, ειδικής έκδοσης για τα 50 χρόνια από τις απελάσεις των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης που κυκλοφόρησαν τα Ελληνικά Ταχυδρομεία στις 7 Μαΐου 2014.
- Πηγή: Λεωνίδας Κουμάκης / analyst.gr.
- Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου ΕΔΩ.
