Χώμα από το πεδίο μάχης στην ορεινή περιοχή της Βεύης Φλώρινας όπου έχασαν τη ζωή τους και ετάφησαν εκατοντάδες Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στρατιώτες κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προσέφεραν οι τοπικές αρχές στην πρεσβευτή της Αυστραλίας στην Ελλάδα Κέιτ Λόγκαν, που επισκέφθηκε την περιοχή για να τιμήσει την μνήμη των πεσόντων στρατιωτών.
Στη συγκινητική τελετή που πραγματοποιήθηκε στην τοπική κοινότητα Βεύης, ο αντιδήμαρχος Φλώρινας Χρήστος Μπαρδάκας παρέδωσε στην πρεσβευτή της Αυστραλίας κεραμικό αγγείο φτιαγμένο σε τοπικά εργαστήρια, γεμάτο με χώμα από το σημείο που ετάφησαν οι άνδρες του στρατιωτικού εκστρατευτικού σώματος Αυστραλών και Νεοζηλανδών ΑΝΖΑC (Australian and New Zealand Army Corps), που είπαν το δικό τους «Όχι» στις 11 και 12 Απριλίου 1941 εναντίον των Ναζί, στην περίφημη μάχη της Βεύης.
Η περιοχή ταφής των στρατιωτών εντοπίστηκε έπειτα από έρευνες και συλλογή στοιχείων από τους κατοίκους των γύρω χωριών που πραγματοποίησαν εμπειρογνώμονες από την Αυστραλία, επισκεπτόμενοι αρκετές φορές την περιοχή αναζητώντας στοιχεία για το πού έδρασε το Σώμα των ANZAC.
Σύμφωνα με την πρεσβευτή της Αυστραλίας στην Ελλάδα που μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η συλλογή χώματος από μαρτυρικούς τόπους και πεδία των μαχών όπου βρίσκονται θαμμένοι στρατιώτες της ΑΝΖAC «αποτελεί πρωτοβουλία που εντάσσεται στο «Έργο για την Εκατονταετία» (Centenary Project), για την επέτειο των 100 χρόνων από τη συμμετοχή του εκστρατευτικού σώματος Αυστραλών και Νεοζηλανδών (Anzac) στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».
(Φωτ.: radioflorina.gr)
Το χώμα θα μεταφερθεί στο Μνημείο των Anzac στο Hyde Park του Σίδνεϊ, το οποίο δημιουργήθηκε για να τιμήσει τους στρατιώτες που έπεσαν στα πεδία των μαχών στον Α΄ και Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και θα περιλαμβάνει χώμα από 100 τοποθεσίες από όλη την υφήλιο, όπου Αυστραλοί στρατιώτες έδωσαν τη ζωή τους. Στην Ελλάδα υπάρχουν τέσσερις τέτοιες περιοχές, στη Βεύη Φλώρινας, στον Πλαταμώνα Τεμπών, στο Ρέθυμνο και στον Πλατανιά Χανίων.
Η Κέιτ Λόγκαν ενθουσιάστηκε από τη συνάντησή που πραγματοποίησε με τους εκπροσώπους του δήμου Φλώρινας, του τοπικού διαμερίσματος της Βεύης αλλά και κατοίκων του μικρού χωριού, για τον τρόπο πού τιμούν και θυμούνται τα τραγικά γεγονότα που εκτυλίχθηκαν στην περιοχή τους τον Απρίλιο του 1941. «Είμαστε περήφανοι που είδαμε ότι η τοπική κοινωνία συνεχίζει να θυμάται τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι Αυστραλοί στρατιώτες και τις θυσίες τους για την υπεράσπιση της Ελλάδας και της δημοκρατίας» δήλωσε και ευχαρίστησε την τοπική κοινωνία «που της επέτρεψε να πάρει στην Αυστραλία ένα μικρό κομμάτι της Ελλάδας.
«Θα το φροντίσουμε με αγάπη» σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι «το χώμα που συνέλεξα θα αποτελέσει μέρος εκθέματος στο Μνημείο των ANZAC στο Σίδνεϊ».
Η συμβολή των Αυστραλών στη μάχη της Βεύης
Οι Γερμανοί μόλις είχαν κάμψει την ελληνική αντίσταση στα οχυρά του Ρούπελ και στις 10 Απριλίου 1941 έχουν καταλάβει την Θεσσαλονίκη. Οι Σύμμαχοι στην προσπάθειά τους να καθυστερήσουν τους εισβολείς, παρέταξαν ένα μεικτό σχηματισμό Αυστραλών, Βρετανών, Νεοζηλανδών και Ελλήνων στρατιωτών, γνωστός με την ονομασία «Δύναμη Μακέι». Η Βεύη με το στενό πέρασμα του Κλειδιού είχε θεωρηθεί από τους Συμμάχους ως στρατηγικής σημασίας και για αυτό παρατάχθηκε ως πρώτη γραμμή άμυνας, δύναμη δύο χιλιάδων Αυστραλών στρατιωτών, μαζί με τρεις χιλιάδες Έλληνες, περί τους χιλίους Άγγλους και άλλους τόσους Νεοζηλανδούς. Εναντίον των υπερασπιστών των στενών παρατάχθηκε το 40ο τεθωρακισμένο σώμα στρατού της Γερμανίας και το δύσκολο κομμάτι της διάρρηξης του βασικού μετώπου των στενών όπου υπεράσπιζε το 2/8 τάγμα των Αυστραλών, ανέλαβε η 1η Μεραρχία SS Αδόλφος Χίτλερ. Πρόκειται για εμπειροπόλεμη μονάδα των Ναζί που μεταφέρθηκε από το μέτωπο της Δουνκέρκης και η οποία έως την λήξη του πολέμου ευθύνεται για πλείστες θηριωδίες, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο ανατολικό μέτωπο της Ρωσίας.
Οι επιθέσεις ξεκίνησαν από το μεσημέρι της 11ης Απριλίου αλλά η κύρια γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε την επόμενη ημέρα στις 8:30 το πρωί στην περιοχή του 2/8 Τάγματος των Αυστραλών. Μέχρι το μεσημέρι οι επιτιθέμενοι κατάφεραν να αποκτήσουν πλεονέκτημα ενώ αργά το απόγευμα η συμμαχική διοίκηση αντιλαμβανόμενη ότι δεν μπορεί να ανακόψει την δύναμη των Ναζί, δίνει το σήμα της υποχώρησης όλων των αμυνόμενων δυνάμεων. Δυστυχώς όμως το τάγμα των Αυστραλών που δέχθηκε τον κύριο όγκο της γερμανικής επίθεσης, εξαιτίας και της κακής συνεννόησης με τη διοίκηση, απομονώθηκε από τις υπόλοιπες συμμαχικές δυνάμεις με αποτέλεσμα να αποδεκατιστεί από τους Γερμανούς. Μόνο 250 άνδρες κατάφεραν να φτάσουν στο Ξινό νερό και στα διπλανά χωριά.
(Φωτ.: radioflorina.gr)
Ο Βαγγέλης Ιωαννίδης δικηγόρος και ερευνητής από το Αμύνταιο, ο οποίος γνώρισε βετεράνους της ΑNZAC και ερεύνησε τις γραπτές μαρτυρίες επιζώντων, σημειώνει ότι η χιονόπτωση που προηγήθηκε την διάρκεια της νύκτας και οι θερμοκρασίες κάτω του μηδενός που επικρατούσαν στην περιοχή, μείωσαν τις αντοχές των ήδη ταλαιπωρημένων Αυστραλών που μεταφέρθηκαν εσπευσμένα από το θερμό μέτωπο της Αιγύπτου και της Βόρειας Αφρικής και που δεν πρόλαβαν να προσαρμοστούν στο χειμωνιάτικο κλίμα της μάχης. Βέβαια παρά την ήττα και τις βαριές απώλειες, στο πεδίο της μάχης, η σθεναρή αντίσταση των Αυστραλών και Νεοζηλανδών στην Βεύη είχε ως αποτέλεσμα οι συμμαχικές δυνάμεις να κερδίσουν δύο μέρες για την υποχώρηση τους προς τον νότο.
Παρόντες στην τελετή και στην επιμνημόσυνη δέηση που τελέστηκε στο μνημείο των Αυστραλών και Νεοζηλανδών στρατιωτών στην πλατεία της Βεύης, ήταν ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Φλώρινας Πέτρος Σερίδης, οι αντιδήμαρχοι Φλώρινας Αντώνης Σίπκας, Νίκος Δούμτσης, και Χρήστος Μπαρδάκας, ο πρόεδρος της Βεύης Δημήτρης Κυριακού, πολλοί κάτοικοι της περιοχής και εκπρόσωποι των αστυνομικών και στρατιωτικών αρχών.
- ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Σπ. Κουταβάς.
