Το χρώμα, τη μυρωδιά και την ομορφιά τους χαρίζουν στον Επιτάφιο πολλά λουλούδια που επιλέγονται για να τον στολίσουν τη Μεγάλη Πέμπτη. Στα χωριά τα πράγματα είναι απλά: γυναίκες μαζεύουν αγριολούλουδα από τους αγρούς και άνθη από τις αυλές τους, αλλά στις πόλεις τον στολισμό αναλαμβάνουν, πολλές φορές, επαγγελματίες ανθοδέτες.
Μία από τους ανθοδέτες είναι και η Γωγώ Ζήση, η οποία τα τελευταία 15 χρόνια στολίζει εθελοντικά Επιταφίους στη Θεσσαλονίκη.
«Οι περισσότεροι είναι στολισμένοι με ορχιδέες, κόκκινα και λευκά τριαντάφυλλα, ανθούρια που συμβολίζουν τη γονιμότητα, γυψοφίλι, κάλλες, βιολέτες, γαρίφαλα και χρυσάνθεμα» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Γωγώ Ζήση. Όπως διευκρινίζει, επιλέγονται ορχιδέες και κάλλες επειδή «έχουν ωραία κλίση και για να επιτευχθεί αυτό τοποθετούνται πάνω σε ειδικό σφουγγάρι».
«Οι βιολέτες πάλι μυρίζουν έντονα, σκορπίζοντας αρώματα σε όλο το χώρο και έχουν, φυσικά, έντονα χρώματα» λέει, προσθέτοντας ότι οι τεχνικές στολίσματος που χρησιμοποιούνται είναι πολλές και ποικίλουν ανάλογα με το υλικό που είναι κατασκευασμένος ο σκελετός του Επιταφίου. Κάποιες φορές για τα ανθεκτικά άνθη, όπως τα γαρίφαλα, επιλέγεται το δέσιμο ή το κάρφωμα σε φελιζόλ και η στερέωση με σύρματα.
«Μπορούμε επίσης να στερεώσουμε χρυσάνθεμα πάνω σε φελιζόλ με μια καρφίτσα που έχει περασμένη μία πέρλα, και σαν κέντημα να φτιάξουμε έναν σταυρό ή να γράψουμε μια φράση», σημειώνει. Πάντως, όπως ξεκαθαρίζει η Γ. Ζήση, τα λουλούδια αγοράζονται μεν από τις εκκλησίες αλλά ο στολισμός του Επιταφίου είναι μια δουλειά που γίνεται από την ίδια εθελοντικά. «Οι εκκλησίες πληρώνουν για τα λουλούδια αλλά εγώ δεν παίρνω χρήματα για το στολισμό που τον κάνω κάθε χρόνο σε τρεις Επιταφίους με τη βοήθεια και άλλων γυναικών».
Μάλιστα, όσα λουλούδια περισσεύουν, τα πέταλά τους μαζεύονται σε καλαθάκια και μοιράζονται κατά την περιφορά του Επιταφίου στους πιστούς.
Επιτάφιοι με αγριολούλουδα
Στα χωριά «επιστρατεύονται» για τον στολισμό του Επιταφίου τα φυτά των αγρών που κάνουν την εμφάνισή τους στις αρχές της άνοιξης. Όπως το «κουλιάστραντο», όπως είναι η τοπική ονομασία στην Κλεισούρα Καστοριάς του λουλουδιού Primula veris (Πριμούλα η εαρινή) που φύεται νωρίς την άνοιξη, από τις πρώτες καλές κλιματικά μέρες του Μάρτη.
«Το συγκεκριμένο αλπικό κίτρινο λουλούδι γίνεται περιζήτητο τη Μεγάλη Εβδομάδα στην Κλεισούρα Καστοριάς, αφού είναι το κυριότερο άνθος που κοσμεί τον Επιτάφιο» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο σκηνοθέτης με καταγωγή από την Κλεισούρα, Πέτρος Σμιξιώτης.
Το «Πριμούλα» προέρχεται από τη λατινική λέξη «primus» που σημαίνει πρώτος και το «ver» σημαίνει άνοιξη ή σε πιο ελεύθερη μετάφραση, το «πρώτο λουλούδι της άνοιξης», γνωστό και με τα κοινά ονόματα πασχαλούδα, δακράκι, παναγίτσα.
Κουλιάστραντο, πασχαλούδα, δακράκι, παναγίτσα (φωτ.: pixabay.com)
«Το κουλιάστραντο είναι ένα λουλούδι με πολύ δυνατό άρωμα το οποίο ανθίζει την άνοιξη και στολίζει πάντα τον Επιτάφιο της Κλεισούρας καθώς δεν νοείται Επιτάφιος χωρίς αυτό το χαρακτηριστικό κίτρινο άνθος», καταλήγει ο Π. Σμιξιώτης.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Νατάσα Καραθάνου.
