Ένας αρχαιολογικός θησαυρός ήρθε στο φως χάρη στα έργα του μετρό στη Θεσσαλονίκη. Στην ημερίδα «Και Μετρό και Αρχαία», που διοργανώθηκε με στόχο την ενημέρωση του κοινού για τα ευρήματα στους σταθμούς του Μετρό, παρουσιάστηκαν τα εντυπωσιακά αρχαία κτίσματα, αλλά και αντικείμενα που ήρθαν στο φως από τις ανασκαφές.
Την ημερίδα συνδιοργάνωσαν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και η Αττικό Μετρό ΑΕ στο αμφιθέατρο του Μουσείου της Αρχαίας Αγοράς. Η έφορος αρχαιοτήτων πόλης Θεσσαλονίκης Τζένη Βελένη έκανε αρχικά μια ιστορική αναδρομή στη θρυλική ιστορία του μετρό της Θεσσαλονίκης που ξεκίνησε ως… ανέκδοτο στα τέλη της δεκαετίας του ’80 με μία επιμήκη ορθογώνια τομή στο ύψος της Εγνατίας οδού και με χρηματοδότηση του ραδιοτηλεοπτικού σταθμού του δήμου της πόλης μέχρι και το 2006, όταν άρχισαν οι εργασίες. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις πολυετείς αρχαιολογικές έρευνες, τις διαφωνίες και τους αγώνες των αρχαιολόγων για τη διάσωση των μνημείων της αδιάλειπτης ιστορικής διαδρομής της Θεσσαλονίκης.
Τα κινητά ευρήματα που προέκυψαν από τις ανασκαφές στους σταθμούς του μετρό στη διάρκεια των εργασιών ξεπερνούν τα 300.000, με τα 50.000 από αυτά να είναι αρχαία νομίσματα.
Στο σύνολό τους έχουν καθαρισθεί και συντηρηθεί, ενώ φυλάσσονται και θα αποτελέσουν αντικείμενα ενδελεχούς μελέτης και δημοσιεύσεων, βελτιώνοντας τη γνώση όλων για την αδιάλειπτη πολεοδομική, ιστορική και κοινωνιολογική οργάνωση της πόλης στους 23 και πλέον αιώνες από την ίδρυσή της.
Στα μέσα του ερχόμενου Απριλίου αναμένεται να γίνει έκθεση μέρους των κινητών αρχαιολογικών ευρημάτων σε δύο ολοκληρωμένους σταθμούς του μετρό -πιθανότατα σ’ αυτούς του Πανεπιστημίου και του Παπάφη-, που θα συνδυαστεί με διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων για την ενημέρωση και ψυχαγωγία του κοινού. Προς αναζήτηση εξάλλου χώρου για τη στέγαση του Μουσείου του μετρό βρίσκονται οι εμπλεκόμενοι φορείς.
Ακολούθησαν οι ανακοινώσεις των αρχαιολόγων-ανασκαφέων των σταθμών του μετρό για τα ήδη γνωστά κινητά εντυπωσιακά ευρήματά τους. Αναλυτικά τα ευρήματα που παρουσιάστηκαν: Το 2012, με αφορμή τις εκσκαφές που πραγματοποιήθηκαν στο «Αμαξοστάσιο» της βασικής γραμμής του Μετρό, στην Πυλαία, ήρθε στο φως προκασσάνδρειο πόλισμα του 4ου αι. π.Χ. Ερευνήθηκε έκταση 31 στρεμμάτων και αποκαλύφθηκε τμήμα της πόλης, η οποία ήταν οργανωμένη με το ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα, στα πρότυπα των μεγάλων πόλεων της Μακεδονίας, Ολύνθου και Πέλλας.
Το χρυσό στεφάνι που βρέθηκε στον σταθμό Σιντριβάνι
Τα πολυάριθμα ευρήματα παραπέμπουν σε έναν ακμαίο οικισμό με ισχυρή οικονομία και αναπτυγμένες κοινωνικοπολιτικές δομές. Η μεγάλη ανάπτυξή του τοποθετείται στο δεύτερο μισό του 4ου αι. π.Χ., η οποία όμως διακόπτεται από την ίδρυση της πόλης της Θεσσαλονίκης από τον Κάσσανδρο το 315 π.Χ., οπότε και εγκαταλείπεται.
Ένα άλλο ενδιαφέρον εύρημα αποτελεί το νεκροταφείο ρωμαϊκών χρόνων (2ος-4ος αι. μ.Χ.) που ερευνήθηκε στα όρια του Σταθμού Φλέμινγκ και αποκάλυψε πτυχές ενός άγνωστου, μέχρι τώρα, οικισμού, στις παρυφές της αρχαίας Θεσσαλονίκης.
