Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βρει λύση για το Σκοπιανό; Ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης για το μέλλον

Η έρευνά του επικεντρώνεται στη θεωρητική πληροφορική και στη διεπαφή της με τα οικονομικά, τη στατιστική και την τεχνητή νοημοσύνη. Το επίτευγμά του να λύσει το Γρίφο του Νας τον… έχρισε καθηγητή-ιδιοφυΐα. Ο λόγος για τον 37χρονο δρ Κωνσταντίνο Δασκαλάκη, καθηγητή της Επιστήμης των Υπολογιστών στο περίφημο ΜΙΤ, ο οποίος το βράδυ της Τρίτης γέμισε την αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ.

Η διάλεξή του για την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης καθήλωσε το κοινό, κυρίως γιατί περιέγραψε το μέλλον όπως θα είναι την επόμενη πενταετία.

«Σε πέντε χρόνια από σήμερα θα έχουμε έναν προσωπικό γραμματέα με τεχνητή νοημοσύνη και αυτοκινούμενα οχήματα, ενώ σε 15 χρόνια η διεπαφή του ανθρώπινου εγκεφάλου με την τεχνολογία θα γίνει ενδεχομένως πολύ πιο άμεση, και το όριο που διαχωρίζει το πού ξεκινά ο άνθρωπος και πού αρχίζει η μηχανή θα είναι πιο δυσδιάκριτο», σημείωσε. Έτσι εκείνο που μελλοντικά αναζητείται, διευκρίνισε, είναι η μετάβαση από τη τεχνητή νοημοσύνη –που ήδη βλέπουμε να εφαρμόζεται σε αρκετές περιπτώσεις– στη γενική τεχνητή νοημοσύνη, η πλήρης ανάπτυξη της οποίας πιθανότατα θα απαιτήσει αρκετές δεκαετίες.

Τα τρία πιθανά σενάρια
Στη διάλεξή του ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης ανέφερε και τρία πιθανά σενάρια τα οποία μπορεί να επικρατήσουν στην έρευνα για τη τεχνητή νοημοσύνη:

1. Το πρώτο (θετικό) σενάριο το ονόμασε Wonderland. Πρόκειται για τη θετική αλληλεπίδραση ανθρώπων-μηχανών. Ο άνθρωπος κερδίζει από την ύπαρξη των μηχανών που κάνουν τις χειρωνακτικές εργασίες ώστε εκείνος να έχει περισσότερο ελεύθερο χρόνο. Ταυτόχρονα κερδίζει και το ασφαλιστικό σύστημα μιας και οι εργαζόμενοι-ρομπότ δεν χρειάζονται ασφάλιση ή σύνταξη. Προϋπόθεση για να επαληθευτεί αυτό το σενάριο είναι να κατακτήσει η επιστήμη τη γενική νοημοσύνη, δηλαδή η μηχανή να μάθει να χρησιμοποιεί τη διαίσθηση και την εμπειρία.
2. Το δεύτερο σενάριο, το Pessiland, είναι το αρνητικό. Η επιστήμη κατακτά τη γενική νοημοσύνη, αλλά αυτή δεν είναι προσβάσιμη σε όλους παρά μόνο σε εργαστήρια εταιρειών ή κρατών που τη χρησιμοποιούν για ιμπεριαλιστική επιρροή. «Αν πάμε σε αυτή την κατεύθυνση το σενάριο είναι προφανώς δυστοπικό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής του ΜΙΤ.
3. Το τρίτο σενάριο είναι το Stagnatia, το οποίο, κατά τον δρ Δασκαλάκη, έχει αρκετές πιθανότητες επαλήθευσης. Με βάση αυτό το σενάριο, αν και υπάρχουν ολοένα και περισσότερες εφαρμογές ειδικής τεχνητής νοημοσύνης η επιστήμη δεν καταφέρνει να κάνει το άλμα στη γενική τεχνητή νοημοσύνη και επικρατεί σχετική στασιμότητα.

Στη διάλεξή του στο ΑΠΘ ο καθηγητής μίλησε ακόμα για τα διλήμματα ηθικής, για τα οποία, όμως, δεν υπάρχει ακόμα φιλοσοφική προσέγγιση ώστε να δοθούν απαντήσεις. Μάλιστα έδωσε ένα παράδειγμα με ένα αυτοκινούμενο όχημα: Τι θα συμβεί όταν περνούν από μπροστά του πεζοί; Θα σταματήσει ή θα ρίξει σε μια πινακίδα τους επιβαίνοντες; Ποιος θα το αποφασίσει αυτό και με τι κριτήρια; Ή, τι γίνεται σε περιπτώσεις που ένα ρομπότ υφίσταται ρατσιστική επίθεση; Σχετικό πείραμα απέδειξε πως σε λίγες ώρες γίνεται ρατσιστής.

Καμία εμπιστοσύνη στους πολιτικούς
Χαρακτηριστική ήταν η επισήμανση του ομιλητή ότι δεν έχει καμιά εμπιστοσύνη στους πολιτικούς. Εμείς, είπε, θα αποφασίσουμε για το μέλλον στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, εννοώντας προφανώς ως «εμείς» αυτούς που κατέχουν τη γνώση.

Σε ερώτηση του pontos-news.gr για το αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βρει μια λύση στο Σκοπιανό που θα ικανοποιεί και τις δύο πλευρές, ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης αρκέστηκε να πει ότι δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Μακεδονία είναι ελληνική.

Σε μια δεύτερη ερώτηση για το Θεώρημα της μη πληρότητας του Γκέντελ και αν αυτό εξακολουθεί να ισχύει, η απάντηση που έδωσε είναι πως τα μαθηματικά θεωρήματα δεν καταργούνται. «Αυτό σημαίνει ότι η αντίληψη για την τεχνητή νοημοσύνη πως από ένα σημείο και πέρα μπορεί να αυτονομηθεί, δεν ισχύει. Πάντα θα εξαρτάται από την ανθρώπινη παρέμβαση. Σύμφωνα με άλλους επιστήμονες αυτό δεν μπορεί να υποστηριχτεί με βεβαιότητα σήμερα», πρόσθεσε.

Βούλιαξε η αίθουσα τελετών του ΑΠΘ
Τόσο η ομιλία του Κωνσταντίνου Δασκαλάκη, όσο και η προσέλευση εκατοντάδων φοιτητών, ήταν ένα ράπισμα στην απαξίωση της αριστείας από το υπουργείο Παιδείας το οποίο κάνει το παν για να ισορροπήσει, προς τα κάτω, το επίπεδο της ανώτατης εκπαίδευσης.

(Φωτ.: Παντελής Σαββίδης)

Με δεδομένο ότι ίσως η αίθουσα τελετών του ΑΠΘ να μην έχει γνωρίσει τόση… δόξα από τότε που δημιουργήθηκε, το ερώτημα είναι τι έκανε τόσους νέους να δώσουν το παρών στη χθεσινή εκδήλωση. Ίσως η απάντηση βρίσκεται στο προφίλ του ομιλητή, ο οποίος έχει λαμπρή σταδιοδρομία στο εξωτερικό και είναι διεθνώς γνωστός για τη λύση ενός προβλήματος του Νας.

Από την άλλη η διάλεξη προβλήθηκε τόσο από τα μέσα ενημέρωσης, μιας και το θέμα της ήταν αρκετά ελκυστικό αφού υπάρχει η διάχυτη η εντύπωση ότι η τεχνητή νοημοσύνη έκανε άλματα και σύντομα θα «ξεκολλήσει» από την παραδοσιακή αντίληψη.

Δείτε όλη τη διάλεξη: