Από το πρωί του Σαββάτου 7 Οκτωβρίου βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη το θρυλικό θωρηκτό «Γ. Αβέρωφ», ο μπαρμπα-Γιώργης για τους μυημένους, το οποίο θα παραμείνει στην πόλη για ένα μήνα. Κυβερνήτης του πλοίου το οποίο χρησιμοποιείται και ως έδρα του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού είναι ο αρχιπλοίαρχος Σωτήρης Χαραλαμπόπουλος. Το πλοίο έχει περί τα σαράντα άτομα προσωπικό.
Tο «Αβέρωφ» το ονόμαζαν «Τυχερό πλοίο» και «Τυχερό μπαρμπα-Γιώργο» οι Έλληνες, ενώ οι Τούρκοι «Διαβολοβάπορο» ή « Σεϊτάν παπόρ». Το γιατί, είναι γνωστό.
Το πλοίο ταυτίστηκε με τον ναύαρχο Κουντουριώτη και την παράλογη τόλμη του. Ο Κουντουριώτης ήταν βεβαίως τολμηρός άνθρωπος και ναυτικός, αλλά ήξερε και τι πλοίο κυβερνούσε. Ήταν το καλύτερο της εποχής του.
Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι του 1912-13 αποτέλεσαν την πλέον ένδοξη περίοδο του θωρηκτού. Οι επιχειρησιακές ικανότητες του πλοίου, οι ηγετικές ικανότητες και η τόλμη του Παύλου Κουντουριώτη και το υψηλότατο ηθικό των ελληνικών πληρωμάτων, οδήγησαν στη νίκη.
Το θρυλικό «Γ. Αβέρωφ» απέκτησε διαστάσεις συμβόλου στη λαϊκή μνήμη. Στον Α΄ Παγκόσμιο, η καθυστερημένη είσοδος της Ελλάδας στον πόλεμο δεν παρείχε στον Ελληνικό Στόλο και στο Θωρηκτό «Αβέρωφ» σημαντικές ευκαιρίες συμμετοχής σε ζωτικές ναυτικές επιχειρήσεις. Η είσοδός του στην Κωνσταντινούπολη μετά το τέλος του πολέμου και η ύψωση της ελληνικής σημαίας απέναντι από την Αγια-Σοφιά αποτέλεσαν τη δικαίωση του θάρρους και της αυταπάρνησης του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στον αγώνα για εθνική ολοκλήρωση.
Η επιβλητική σιλουέτα του Θωρηκτού στον Κεράτιο κόλπο, σύμβολο πλέον ναυτικής τόλμης και ηρωισμού, διέγειρε τη συλλογική φαντασία και τα οράματα του ελληνισμού.
Με την έναρξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου το θωρηκτό «Γ. Αβέρωφ» τέθηκε και πάλι επικεφαλής, ως ναυαρχίδα του Ελληνικού Στόλου. Μετά ωστόσο την κατάρρευση του μετώπου, τον Απρίλιο του 1941, το υπουργείο Ναυτικών διέταξε την αυτοβύθιση του Θωρηκτού προκειμένου να μην περιέλθει στα χέρια του εχθρού. Οι άντρες του «Αβέρωφ» δεν υπάκουσαν, και με πρωτοβουλία τους απέπλευσαν προς τη Μέση Ανατολή για να συνεχίσει την αποστολή του. Όταν μετά τον πόλεμο επέστρεψε στην Ελλάδα, στις 17 Οκτωβρίου 1944, αγκυροβόλησε πανηγυρικά στον Φαληρικό Όρμο. Την επομένη, η σημαία του Θ/Κ «Γ. Αβέρωφ» υψώθηκε με τιμές στην Ακρόπολη.
Είναι ζήτημα εάν στην παγκόσμια ναυτική ιστορία θα μπορούσαμε να συναντήσουμε άλλο πολεμικό πλοίο που να συνδέθηκε για σχεδόν μισό αιώνα με τα οράματα και τα πεπρωμένα ενός έθνους. Το θωρηκτό «Αβέρωφ», μοναδική ίσως εξαίρεση, μαζί με την προσωπικότητα και το πατριωτικό σθένος του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη, συνέδεσε άρρηκτα το όνομά του με τη διαμόρφωση ιστορικών γεγονότων εθνικής εμβέλειας, χωρίς ουδέποτε να γνωρίσει την ήττα ή την καταστροφή.
Ακόμα και μετά τον ειρηνικό επίλογο της ενεργού δράσης του, μετά τον Β΄ ΠΠ, η ψυχή του «Μπαρμπα-Γιώργη» εξακολουθούσε να παραμένει ζωντανή, έτοιμη για την τελευταία μάχη.
Το 1983, ύστερα από αρκετές περιπέτειες, το Πολεμικό Ναυτικό ανέλαβε τη γενναία απόφαση να επισκευάσει το «Γ. Αβέρωφ» και να ανακηρύξει το θωρηκτό «εθνικό κειμήλιο», παρακαταθήκη ιστορικής μνήμης και διδαχής.
Ο έρανος που προκήρυξε το Πολεμικό Ναυτικό προκειμένου να συμβάλει στα έξοδα αποκατάστασης του πλοίου, επέφερε εξαιρετικά αποτελέσματα – απόδειξη του ισχυρού συμβολισμού που το θωρηκτό είχε εδραιώσει για δεκαετίες στη συλλογική συνείδηση των Ελλήνων.
Ως Πλοίο Έδρας του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, το Θωρηκτό «Γ. Αβέρωφ» στέκεται σήμερα αγέρωχο, φωτεινό σύμβολο της ελληνικής ναυτοσύνης και του ηρωισμού.
Η «Ναυαρχίδα όλων των Ελλήνων» αναπτερώνει το ηθικό όλων των ηλικιών.
Επισκέψεις στο πλοίο θα αρχίσουν από την Τρίτη 10 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το εξής πρόγραμμα:
Δευτέρα έως Παρασκευή
09:00-13:45 Ανοιχτό για ομάδες μαθητών σχολείων ή κοινού (40 άτομα)
13:45-16:00 Κλειστό
16:00-18:30 Ανοιχτό για το κοινό (ομάδες 40 ατόμων)
Σάββατο, Κυριακή και αργίες
09:00-14:00 Ανοιχτό για το κοινό (ομάδες 40 ατόμων)
14:00-16:00 Κλειστό
16:00-18:30 Ανοιχτό για το κοινό (ομάδες 40 ατόμων)
Από την 29η Οκτωβρίου έως και προ απόπλου:
Δευτέρα έως Παρασκευή
09:00-13:15 Ανοιχτό για ομάδες μαθητών σχολείων ή κοινού (40 άτομα)
13:15-15:00 Κλειστό
15:00-17.30 Ανοιχτό για το κοινό (ομάδες 40 ατόμων)
Σάββατο, Κυριακή και αργίες
09:00-13:15 Ανοιχτό για το κοινό (ομάδες 40 άτομων)
13:15-15:00 Κλειστό
15:00-17:30 Ανοιχτό για το κοινό (ομάδες 40 ατόμων)
Κείμενο, φωτογραφίες: Παντελής Σαββίδης.
