Ισχυρές αναταράξεις στις σχέσεις κυβέρνησης και Αγίου Όρους, με αντίκτυπο στον κόσμο των ορθόδοξων πιστών, προκάλεσε η ματαίωση της επίσημης επίσκεψης του Αλέξη Τσίπρα στις Καρυές, την περασμένη Τετάρτη, όπου πλην των επαφών με την ηγεσία των αγιορειτών και την περιήγηση σε μοναστήρια, επρόκειτο να συναντηθεί και με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
Η Ιερά Κοινότητα, το ανώτατο διοικητικό όργανο του Αγίου Όρους, σε μια θυελλώδη συνεδρίασή της τη Δευτέρα αποφάσισε να μην υποδεχθεί επισήμως, αποδίδοντάς του τις τιμές που προβλέπει το αγιορείτικο τυπικό, τον πρωθυπουργό της χώρας, διαμηνύοντας στην κυβέρνηση ότι ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να ταξιδέψει στον Άθω, αλλά ως ιδιώτης προσκυνητής!
Ο λόγος; Σύμφωνα με την άποψη που κυριάρχησε στη σύναξη, δεν μπορεί το Άγιον Όρος να αποδώσει τιμές σε έναν πρωθυπουργό που «έχει δηλώσει άθεος», ψηφίζει νόμους και εφαρμόζει πολιτικές που πλήττουν την Ορθοδοξία. Ωστόσο, δύο χρόνια πριν, τον Αύγουστο του 2014, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης ο Αλ. Τσίπρας είχε γίνει δεκτός με θέρμη –όχι με ιδιαίτερες τιμές, καθώς αυτές αποδίδονται μόνο στους πρωθυπουργούς και αρχηγούς κρατών– στις Καρυές, όπου μάλιστα είχε ζητήσει (και λάβει) την «ευλογία» των μοναχών να παραμείνει επί δεκαπέντε λεπτά μόνος του και να διαλογιστεί με την εικόνα της Παναγίας του «Άξιον Εστί», προστάτιδας του Αγίου Όρους.
Από την παλαιότερη επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στον Άθω (φωτ.: amen.gr / Νίκος Παπαχρήστου)
Έκτοτε πολλά άλλαξαν. Ο Αλ. Τσίπρας έγινε πρωθυπουργός, η κυβέρνησή του άνοιξε μέτωπα με την Εκκλησία που δεν άρεσαν στην «Ιερή Δημοκρατία» –και κυρίως στην πιο συντηρητική της πτέρυγα–, με την άρνηση του πρωθυπουργού και των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ να ορκιστούν στο ευαγγέλιο και ενώπιον του θεού ως υπουργοί να εξαγριώνει τους σκληροπυρηνικούς ζηλωτές στις μονές, τις σκήτες και τα κελιά.
Το ότι η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, με την ψήφο και των κομμάτων της αντιπολίτευσης (πλην Ποταμιού), απάλλαξε από την καταβολή ΕΝΦΙΑ τα εκτός Όρους ακίνητα των μοναστηριών, φαίνεται ότι ουδόλως μέτρησε στην απόφασή τους να αρνηθούν την απόδοση τιμών και να ματαιώσουν, έτσι, την επίσκεψή του.
Από το Μαξίμου μεταδόθηκε λίγες ώρες προτού συνεδριάσει, τη Δευτέρα, η Ιερά Κοινότητα και επισημοποιήσει το ήδη αρνητικό κλίμα, ότι η επίσκεψη του Αλ. Τσίπρα (Τετάρτη 27 Σεπτεμβρίου) η οποία ήδη είχε γνωστοποιηθεί, με διαρροή, αναβάλλεται «λόγω φόρτου εργασίας».
Ωστόσο, με διαρροή επίσης σε εκκλησιαστικές ιστοσελίδες, από τις Καρυές μεταδόθηκε ότι «ακυρώνεται η επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Άγιον Όρος από τους Αγιορείτες και όχι λόγω βεβαρημένου όπως ακούγεται προγράμματος».
Λόγω του εκρηκτικού κλίματος στον Άθω –στη μονή Δοχειαρίου είχαν αναρτηθεί μαύρες σημαίες και πανό με συνθήματα περί…αντίχριστων– και βεβαίως της ματαίωσης του ταξιδιού του Αλ. Τσίπρα, δεν ταξίδεψε στο Άγιον Όρος και ο ευρισκόμενος στη Θεσσαλονίκη Πατριάρχης Βαρθολομαίος για να εγκαινιάσει τη νέα πτέρυγα στη Μονή Παντοκράτορος, όπου θα συναντούσε και τον πρωθυπουργό. Από το Φανάρι, πάντως, διέρρευσε ότι τα εγκαίνια δεν ήταν στο επίσημο πρόγραμμα του πατριάρχη στην Ελλάδα.
Εκκλησιαστικές πηγές, σχολιάζοντας τις πρωτοφανείς εξελίξεις στον Άθω, έκαναν λόγο για ενέργεια δίχως προηγούμενο –να απαγορευθεί, δηλαδή, η είσοδος του πρωθυπουργού της χώρας σε τμήμα της ελληνικής επικράτειας και ειδικά στο Άγιον Όρος–, και μιλούσαν για «αγία απρέπεια», ανεξαρτήτως πολιτικών προσεγγίσεων ή ενδεχόμενων επικοινωνιακών κυβερνητικών σκοπιμοτήτων. Επισήμαιναν, δε, ότι μεταξύ των μοναστηριών που εναντιώθηκαν (δεκαπέντε από τα είκοσι), ήταν και τα τρία στα οποία εγκαταβιούν ρωσικής, σερβικής και βουλγαρικής καταγωγής μοναχοί.
Συντηρητικοποίηση
Πιο ψύχραιμοι και διεισδυτικοί παρατηρητές των αγιορείτικων πραγμάτων θεωρούσαν την όλη στάση της Ιεράς Κοινότητας απόρροια κλίματος συντηρητικοποίησης, με χαρακτηριστικά ενίοτε ορθόδοξου φονταμενταλισμού, που κερδίζει ραγδαία έδαφος στην αθωνική πολιτεία.
Σημειώνεται, τέλος, ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης παρευρέθη σε έκθεση του φωτογράφου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Νίκου Μαγγίνα, στην Αρχαία Αγορά, με τίτλο: «Ο Πατριάρχης της αγάπης, της ειρήνης και του διαλόγου». Μέσα από τον φωτογραφικό του φακό ο Ν. Μαγγίνας αποτυπώνει τη δράση του Βαρθολομαίου σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, φανερώνοντας, με τον πιο απτό τρόπο, την οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας.
- Αναδημοσίευση: kathimerini.gr / Σταύρος Τζίμας.
