Η Ιλιάδα ξεκινάει με τη λέξη «μῆνιν» («οργή»). Ο Αιγέας πέφτει συντετριμμένος από το Σούνιο, όταν αντικρίζει τα μαύρα πανιά στο πλοίο που μεταφέρει τον Θησέα από την Κρήτη. Η Αντιγόνη φωνάζει ότι δεν γεννήθηκε για να μισεί, αλλά για να αγαπά μαζί με άλλους, ενώ η Ιοκάστη ρωτάει τον Οιδίποδα: «Ποιος άντρας δεν ονειρεύτηκε να κοιμηθεί με τη μητέρα του;».
Αν ο αρχαίος κόσμος είναι ο κόσμος της λογικής και του μέτρου της νόησης, είναι παράλληλα και ο κόσμος των συναισθημάτων. Από τις 9 Μαρτίου, το Ωνάσειο Πολιτιστικό Κέντρο της Νέας Υόρκης φωτίζει αυτό το εν πολλοίς αθέατο σύμπαν παρουσιάζοντας την πρωτοποριακή έκθεση «Ένας κόσμος συναισθημάτων: Αρχαία Ελλάδα, 700 πΧ-200 μΧ».
Η έκθεση, που θα λειτουργεί έως τις 24 Ιουνίου 2017, συγκεντρώνει περισσότερα από 130 εκθέματα από τα σπουδαιότερα μουσεία του κόσμου, όπως το Μουσείο της Ακρόπολης, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Ελλάδας, το Μουσείο του Λούβρου, το Βρετανικό Μουσείο και τα Μουσεία του Βατικανού. Στόχος της είναι να διερευνήσει τις ιδέες και τις συμπεριφορές των ανθρώπων της κλασικής αρχαιότητας σχετικά με τα συναισθήματα, καθώς και τους τρόπους αποτύπωσής τους.
Αγγεία, γλυπτά, θεατρικές μάσκες, φυλακτά, νομίσματα, αναθήματα, καθώς και πολλά άλλα έργα τέχνης, η δημιουργία των οποίων εκτείνεται από τις αρχές του 7ου αι. πΧ μέχρι και τον 2ο αι. μΧ περιλαμβάνονται στα εκθέματα της μοναδικής αυτής έκθεσης.
Πολλά από αυτά παρουσιάζονται για πρώτη φορά στις ΗΠΑ και ορισμένα ταξιδεύουν για πρώτη φορά εκτός ελληνικών συνόρων.
Στο σύνολό τους, τα εκθέματα μας δίνουν την ευκαιρία να αναστοχαστούμε το ρόλο των συναισθημάτων στην προσωπική, κοινωνική και πολιτική ζωή, ενώ παράλληλα συνδράμουν στην προώθηση του σχετικά νέου τομέα της ιστορίας των συναισθημάτων. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνης Παπαδημητρίου, «Η έκθεση “Ένας κόσμος συναισθημάτων” και τα προγράμματα που τη συνοδεύουν είναι δυναμικές εκφράσεις της αποστολής του Ιδρύματος Ωνάση: της στήριξης εκπαιδευτικών και πολιτιστικών πρωτοβουλιών ως μέσων για την επίτευξη κοινωνικής συνοχής. Η έκθεση δεν αποτελεί μόνο μια σπάνια και αναστοχαστική θεματική συλλογή από όμορφα και συναρπαστικά αντικείμενα του αρχαίου κόσμου, αλλά και κάτι παραπάνω: αποτελεί συμβολή στη βαθύτερη κατανόηση της καθημερινής μας πραγματικότητας. Είμαστε βαθιά ευγνώμονες στους διακεκριμένους επιμελητές για αυτήν τη σημαντική έκθεση και τον αποκαλυπτικό της κατάλογο».
Από την πλευρά της, η Αμάλια Κοσμετάτου, εκτελεστική διευθύντρια και διευθύντρια πολιτιστικών προγραμμάτων του Ιδρύματος Ωνάση στις ΗΠΑ, σημείωσε: «Χάρις στην εκπληκτική δουλειά των επιμελητών, η έκθεση θα συνεισφέρει σημαντικά στην επιστημονική έρευνα, ενώ συγχρόνως θα φέρει το κοινό σε επαφή με αντικείμενα τα οποία έχουν ακόμη τη δύναμη να συναρπάζουν και να ενθουσιάζουν πάνω από 2.000 χρόνια μετά τη δημιουργία τους».
Επιμελητές της έκθεσης είναι: ο Άγγελος Χανιώτης, καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών του Ινστιτούτου Ανώτατων Σπουδών (Πρίνστον) και μέλος του ΔΣ του Θυγατρικού Ιδρύματος Ωνάση στις ΗΠΑ, ο Νικόλαος Καλτσάς, επίτιμος διευθυντής στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Ελλάδας, και ο Ιωάννης Μυλωνόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.
Η έκθεση συνοδεύεται από έναν πλήρως εικονογραφημένο κατάλογο, ο οποίος περιλαμβάνει μελέτες λαμπρών επιστημόνων ‒ανάμεσά τους, ο David Konstan και ο Joseph E. LeDoux‒, καθώς και κείμενα που συνεισέφεραν σχεδόν εξήντα Ευρωπαίοι και Αμερικανοί συγγραφείς. Επιπλέον, η έκθεση πλαισιώνεται από ποικιλία καλλιτεχνικών έργων, προγραμμάτων και εκδηλώσεων, σε ένα δυναμικό και εναλλασσόμενο πρόγραμμα δραστηριοτήτων, με στόχο τη συμμετοχή του κοινού στον διάλογο γύρω από τα συναισθήματα.
- Φωτογραφίες: onassisusa.org.
