Σε ένα εμβριθές άρθρό του στην έγκυρη ιστοσελίδα al-monitor.com ο Τούρκος ακαδημαϊκός και πολιτικός σχολιαστής Αλί Μπαϊράμογλου (τουρκικά: Ali Bayramoglu) αναλύει την πολιτική κατάσταση στην Τουρκία με το βλέμμα στο επικείμενο δημοψήφισμα. Αρχικά αναφέρει ότι το 80% των ψηφοφόρων του κυβερνώντος ΑΚΡ είναι υπέρ του «ναι», ενώ το 90% των ψηφοφόρων της μείζονος αντιπολίτευσης, του CHP, και του φιλοκουρδικού HDP τάσσονται υπέρ του «όχι».
Από το 20% των οπαδών του ΑΚΡ που προτιμούν το «όχι» οι μισοί είναι αναποφάσιστοι, ενώ οι άλλοι μισοί είναι ευθέως αντίθετοι στην μετατροπή της Τουρκίας σε Προεδρική Δημοκρατία. Σε ό,τι αφορά τον έτερο πυλώνα της συμμαχίας, το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (MHP), η εκλογική του βάση είναι διαιρεμένη, με το 65% αυτής να επιλέγει το «όχι».
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;
Κατά τον Αλί Μπαϊράμογλου υπάρχουν τρεις παράγοντες που ασκούν καταλυτική επιρροή στους συντηρητικούς ψηφοφόρους στους οποίους βασίζεται ο Ταγίπ Ερντογάν, και από τους οποίους, να σημειώσουμε εμείς, θα κριθεί το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.
- Ο πρώτος παράγοντας είναι ο ίδιος ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι προσωπικές του πολιτικές φιλοδοξίες, και η προσπάθεια σύνδεσής τους με την τύχη της Τουρκίας, απωθούν πολλούς ψηφοφόρους, λόγω της απολυταρχικής κλίσης που έχει πάρει η δυναμική των πραγμάτων στην χώρα.
Ο πρώτος παράγοντας έχει δύο επιπτώσεις: Η πρώτη είναι ότι ο Ερντογάν εμφανίζεται ως ηγετικός φάρος της χώρας. Και αυτό οδηγεί το 53% της εκλογικής βάσης του ΑΚΡ να ψηφίσει «ναι» επειδή ακριβώς θέλει να δει τον Τούρκο πρόεδρο απόλυτο πολιτικό κυρίαρχο. Την ίδια ώρα, αυτό το γεγονός απομακρύνει τους υπόλοιπους ψηφοφόρους, και αυτή είναι η δεύτερη επίπτωση. Έχει καταγραφεί ότι το 40% των εθνικιστών αποστρέφεται αυτό το ενδεχόμενο εξαιτίας του Ερντογάν.
(Φωτ.: EPA / Justin Lane) - Ο δεύτερος παράγοντας είναι οι Κούρδοι. Στις εκλογές του Νοεμβρίου του 2015 το κουρδικό εκλογικό σώμα χωρίστηκε στα δύο: Το μισό επέλεξε το ΑΚΡ και το άλλο μισό το HDP. Οι Κούρδοι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε συντηρητικούς, που προτίμησαν το κυβερνών κόμμα, και σε εθνικιστές.
Όμως, σύμφωνα με μετρήσεις, το 1/3 των Κούρδων ψηφοφόρων, κατά τα φαινόμενα, θα απέχει από το δημοψήφισμα. Συνεπώς προκύπτει εύλογα το συμπέρασμα ότι αυτοί είναι πρώην υποστηρικτές του Ταγίπ Ερντογάν.
- Ο τρίτος παράγοντας είναι κυρίως ιδεολογικός. Στους κόλπους του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης έχει αναπτυχθεί ένας θύλακας διαφωνούντων που εκφράζει κάθετη διαφωνία, όχι τόσο με το πρόσωπο του Τούρκου προέδρου, όσο με τον τρόπο άσκησης της εξουσίας από αυτόν.
Παράπονα διατυπώνονται και για τον παραγκωνισμό μεγάλων μορφών σχετικά «φιλελεύθερων», ήτοι του πρώην προέδρου Αμπντουλάχ Γκιούλ και του πρώην υπουργού Εξωτερικών και πρώην πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου. Το 44% των ψηφοφόρων που προέρχονται από το ΑΚΡ, και θα ψηφίσουν «όχι», δικαιολογούν την ψήφο τους με το επιχείρημα ότι η εξουσιοδότηση που θα δοθεί στον Ερντογάν θα καταλήξει σε αυταρχική διακυβέρνηση.
Επιπλέον, το 21% πιστεύει ότι το προεδρικό καθεστώς θα αποδειχθεί μοιραίο για την ενότητα της Τουρκίας.
Μετάφραση: Παναγιώτης Μπαλακτάρης.
