Σε μια συναισθηματικά φορτισμένη ατμόσφαιρα, Αρμένιοι, Έλληνες και Ασσύριοι ένωσαν τις φωνές τους την Τρίτη 13 Σεπτεμβρίου, εκφράζοντας ένα μεγάλο «ευχαριστώ» σε Αυστραλούς που έσωσαν προγόνους τους τις μαύρες ημέρες των γενοκτονιών. Κύριος ομιλητής ο ιστορικός Βίκεν Μπαμπκενιάν, συγγραφέας του βιβλίου Η Αρμενία, η Αυστραλία κι ο Μεγάλος Πόλεμος (όπως είναι γνωστός ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος στους Αντίποδες). Χάρη στις έρευνές του, απόγονοι επιζησάντων των γενοκτονιών έσμιξαν με απογόνους αυτών που έσωσαν τους προγόνους τους σε μια μοναδική εκδήλωση – φόρο τιμής.
Ακόμα και ο χώρος της εκδήλωσης στο Σίδνεϊ ήταν συμβολικός. Η αίθουσα Φέργκιουσον της εκκλησίας St Stephen’s Uniting (των Διαμαρτυρομένων) φέρει το όνομα ενός ιερέα, στελέχους του Ιδρύματος Περίθαλψης των Αρμενίων (Armenian Relief Fund) τη δεκαετία του 1920.
Το αποκορύφωμα της βραδιάς ήταν η παρουσίαση τιμητικών αριστείων σε τρεις απογόνους Αυστραλών και Νεοζηλανδών, οι οποίοι έσωσαν τις ζωές των ορφανών και άλλων που είχαν περάσει από τις πορείες θανάτου και τους μαζικούς εμπρησμούς των Τούρκων εναντίον των γηγενών πληθυσμών των Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Η Νόρα Γκριγκοριάν παρουσίασε και παρέδωσε τρία κάδρα με επιλεγμένες φωτογραφίες στην Τζούντιθ Χάρλεϊ, κόρη του Τόμας Γουόλτερ Γουάιτ. Από τον Νοέμβριο του 1915 μέχρι τον Ιούλιο του 1918, ο λοχαγός Γουάιτ έμεινε αιχμάλωτος πολέμου των Τούρκων και είδε ο ίδιος τις γενοκτονίες των Αρμενίων, των Ελλήνων και των Ασσυρίων. Με τη βοήθεια Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης κατάφερε να φύγει στην Οδησσό, κι από εκεί στην Αγγλία.
Η Τζούντιθ Χάρλεϊ (δ) παραλαμβάνει ένα αναμνηστικό κάδρο από τη Νόρα Γκριγκοριάν, απόγονο επιζησάντων της Γενοκτονίας
Στις 25 Απριλίου 1952, ημέρα των ANZAC για Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς, o Γουάιτ –πλέον πρέσβης της Αυστραλίας στο Λονδίνο– παρευρέθηκε στα εγκαίνια του Κοινοπολιτειακού Πολεμικού Μνημείου στο Πεδίον του Άρεως, στο κέντρο της Αθήνας: Το πασίγνωστο άγαλμα της Αθηνάς. Ο Γουάιτ ποτέ δεν ξέχασε την υποχρέωσή του απέναντι στους Αρμένιους και στους Έλληνες, συμβάλλοντας με δωρεές χρημάτων στο Ιδρύματα Περίθαλψης των Αρμενίων κι εκδίδοντας βιβλίο για τις εμπειρίες του το 1928, με τίτλο Guests of the Unspeakable (Φιλοξενούμενοι του Ακατονόμαστου).
Επόμενα τιμώμενα πρόσωπα ήταν δύο από τα εγγόνια του Τζον και της Λίντιας Κνάντσεν, διευθυντές του Αυστραλιανού Ορφανοτροφείου στη περιοχή του Προφήτη Ηλία (Antelias) έξω από τη Βηρυτό, από τα τέλη του 1922 μέχρι το 1929. Τα ξαδέλφια Τζον Κνάντσεν και Μάργκαρετ Γουόρντεν δέχτηκαν με τη σειρά τους αναμνηστικά προς τιμήν του ανεκτίμητου έργου των προγόνων τους.
Οι Τζον και Λίντια Κνάντσεν έγιναν «γονείς» για σχεδόν 1.700 ορφανά Αρμενόπουλα – μεταξύ τους οι δύο παππούδες της Νόρας Γκριγκοριάν. Ήταν μια φορτισμένη συναισθηματικά στιγμή, όταν η Ν. Γκριγκοριάν είπε απλά «ένα ευχαριστώ», ύστερα από έναν αιώνα.
Βίκεν Μπαμπκενιάν και Π. Διαμάντης (πάνω) με τους τρεις τιμηθέντες
Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν η πρόεδρος, η γραμματέας και ο πρώην πρόεδρος της Αδελφότητας «Ποντοξενιτέας» Ελένη Μακρή, Μαρία Άνθονυ και Δημήτρης Κουκλίδης, ο γενοκτολόγος δρ Παναγιώτης Διαμάντης, ο διευθυντής της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Άριν Μαρκαριάν, τα κορυφαία στελέχη της Ασσυριακής Εθνικής Οργάνωσης Χέρμιζ Σαχέν, Ντέιβιντ Ντέιβιντ, σύσσωμο το Αυστραλιανό Ινστιτούτο Μελετών Γενοκτονιών, καθώς και κορυφαία στελέχη της Uniting Church της Αυστραλίας.
Η εκδήλωση της Τρίτης ήταν ένα μέρος των προσπαθειών των τριών ομογενειών –Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων– να αναβαθμίσουν και να κοινοποιήσουν το ζήτημα των τριών γενοκτονιών στην αυστραλιανή κοινωνία.
Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί ανακάλυψαν ξεχασμένες σελίδες του εθνικού τους βίου.
«Τρεις γενοκτονίες. Μία στρατηγική». Από την επιστημονική έρευνα στις ιστορικές πηγές, αναπτύσσουμε τη γνώση και την ευαισθησία στο θέμα της αναγνώρισης των τριών γενοκτονιών στην ευρύτερη κοινωνία, αλλά και στα διάφορα κέντρα αποφάσεων.
- Το υλικό παραχωρήθηκε στο pontos-news.gr από τον δρ Παναγιώτη Διαμάντη, τον οποίον ευχαριστούμε.
