Ένα ιστορικό αλλά και συγκινητικό ντοκουμέντο του 1953 από την Ποντιακή Εστία. Ο τότε πρωθυπουργός στρατάρχης Παπάγος γράφει στον πρόεδρο της «Παναγίας Σουμελά» Φίλωνα Κτενίδη, προκειμένου να τον ενημερώσει ότι το αίτημά του για την αποστολή μηχανημάτων οδοποιίας ικανοποιήθηκε, αλλά και να του γνωστοποιήσει ότι οι σεισμοί στα Ιόνια Νησιά δεν του επέτρεψαν να παρευρεθεί στον εορτασμό του Δεκαπενταύγουστου.
Κλείνει με ευχές προς όλο το ελληνικό έθνος:
Δημοσιεύομεν μετ’ ιδιαιτέρας υπερηφανείας και ικανοποιήσεως επιστολή του Πρωθυπουργού, Στρατάρχου Αλ. Παπάγου, μέσον των γραμμών της οποίας διαφαίνεται το αμέριστον ενδιαφέρον και η ανυπόκριτος επικρότησις του έργου της ανοικοδομήσεως εν Μακεδονία, της ερειπωθείσης εν Πόντω Ιεράς Μονής της Παναγίας Σουμελά.
Αξιότιμον Κύριον Φίλωνα Κτενίδη,
Πρόεδρον «Παναγίας Σουμελά»
Φίλε Κύριε Πρόεδρε,
Έλαβον τας υπ. αριθ. 1730 και 1731 3/8/53 υμετέρας επιστολάς και με ικανοποίησιν εσημείωσα ότι τα αιτηθέντα μηχανήματα δια την διεύρυνσιν και επισκευήν της προς την Ιεράν Μονήν της Παναγίας Σουμελά αγούσης οδού, έφθασαν εγκαίρως ώστε ελπίζω να επραγματοποιήθη η επιθυμία σας της εκτελέσεως του έργου τούτου προ της 15ης Αυγούστου.
Λυπούμαι όμως ειλικρινώς διότι, αι μεσολαβήσασαι συνεπεία των καταστρεπτικών σεισμών των Ιονίων Νήσων πρόσθετοι απασχολήσεις μου, δεν μοι επέτρεψαν –καίτοι είχον ζωηράν προς τούτον επιθυμίαν– να παρευρεθώ, συμφώνως προς ευγενή πρόσκλησίν σας, εις το κατά την 15η Αυγούστου ε.ε. εορτασμόν της 1540ής πανηγύρεως της Πανσέπτου Εικόνος της Μεγαλόχαρης Παναγίας Σουμελά.
Με ιδιαιτέραν συγκίνησιν εσημείωσα ότι ο εορτασμός ούτος είναι ο πρώτος ο οποίος λαμβάνει χώραν εν Ελλάδι, κατόπιν της μεταφοράς της Πανσέπτου Εικόνος υπό Θεοσεβών Ποντίων και της ενθρονίσεως Αυτής εις την νέαν Μονήν Της εις Καστανιά Βερροίας, του προηγουμένου τοιούτου λαβόντος χώραν εις την παλαιάν και ιστορικήν Μονήν Της εις το Όρος Μελά του Πόντου κατά το τελευταίον προ της εκριζώσεως του Μικρασιατικού Ελληνισμού εκ των εστιών του έτος.
Εύχομαι όθεν ολοψύχως όπως και η Νέα εις την Ακριτικήν Μακεδονίαν Μονή της Παναγίας Σουμελά αποτελέσει –ως και η Παλαιά τοιαύτη του Όρους Μελά– τον τηλαυγή Φάρον της Ορθοδοξίας και του Έθνους προς τον οποίον να στρέφωνται τα βλέμμα των Ελλήνων δια να φωτίζεται η καρδία και ο νους των από τα Θρησκευτικά και Εθνικά ιδεώδη με τα οποία και μόνον η πορεία του Έθνους ανά τους αιώνας εξησφαλίσθη και θέλει εσαεί εξασφαλίζεται.
Αθήνα 25/8/53
Φιλικώτατα
Στρατάρχης Αλ. Παπάγος
Πρόεδρος Κυβερνήσεως
