Με αγωνία περίμενε η Τουρκία την κατάθεση του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Χουλουσί Ακάρ, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου, με την ελπίδα ότι θα έδινε απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα που θα ρίξουν περαιτέρω φως στο τι έγινε εκείνο το βράδυ και τα 24ωρα που ακολούθησαν. Ο ανώτατος αξιωματικός των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων φέρεται να εναντιώθηκε στο πραξικόπημα, και να μην υπέγραψε τη διακήρυξη που του έδωσαν οι πραξικοπηματίες.
Παράλληλα αρνήθηκε την πρόταση που του έγινε από ανώτατο αξιωματικό «να συνομιλήσετε με τον πνευματικό μας ηγέτη Γκιουλέν». Η στάση του αυτή είχε ως αποτέλεσμα τις ευχαριστίες της τουρκικής εθνοσυνέλευσης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Al Jazeera που συνόψισε τα «ερωτήματα χωρίς απάντηση», ο Χουλουσί Ακάρ δεν έδωσε ικανοποιητικές απαντήσεις κατά τη διάρκεια της κατάθεσής του που έγινε σε δύο φάσεις, στις 18 και τις 19 Ιουλίου, λόγω «φόρτου εργασίας».
Αρνήθηκε να μιλήσει με τον Γκιουλέν, λέει ο Χουλουσί Ακάρ
Η πληροφορία από τη ΜΙΤ και το κλείσιμο του εναέριου χώρου
Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου στην κατάθεσή του είπε ότι γύρω στις 17:00-18:00 ήρθε στο γραφείο του ο δεύτερος αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Γιασάρ Γκιουλέρ, και του μετέφερε από τη ΜΙΤ την πληροφορία για ύποπτες κινήσεις στρατιωτικών τμημάτων. Του ανέφερε επίσης ότι θα ερχόταν μια επιτροπή από τη ΜΙΤ, για να συζητήσουν σχετικά με την πληροφορία.
«Λόγω της αρχής από την οποία ήρθε η πληροφορία την πήραμε πολύ σοβαρά. Εγώ ο Γιασάρ και ο Αρχηγός των Δυνάμεων Ξηράς Σαλίχ Ζεκί Τσολάκ, αρχίσαμε να συζητάμε τα μέτρα που έπρεπε επειγόντως να ληφθούν. Αμέσως και με προτεραιότητα συζήτησα με το Κέντρο Πολεμικών Επιχειρήσεων (Savaş Komuta Kontrol Harekat Merkezi, SKKHM), και αποφασίσαμε όχι μόνο να κλείσουμε τον εναέριο χώρο στην Άγκυρα, αλλά έδωσα στους αρχηγούς εντολή να επιστρέψουν στις βάσεις τους όλα τα στρατιωτικά ελικόπτερα και αεροπλάνα που βρίσκονταν σε όλο τον εναέριο χώρο της Τουρκίας και να απαγορέψουν κάθε νέα πτήση.
Το Κέντρο Πολεμικών Επιχειρήσεων (SKKHM)
Ο δεύτερος αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Γιασάρ Γκιουλέρ, έδωσε την εντολή στο Αρχηγείο Επιχειρήσεων των Δυνάμεων Αεροπορίας, και έτσι μεταδόθηκε η εντολή μας για απαγόρευση όλων των πτήσεων των πολεμικών αεροσκαφών. Σε περίπτωση που επιβεβαιωνόταν η πληροφορία αυτή της ΜΙΤ και για την πιθανότητα να πραγματοποιηθούν οι πτήσεις που αναφέρονταν σε αυτή την πληροφορία, έδωσα εντολές στη Διοίκηση Δυνάμεων Ξηράς να ασχοληθούν με το ζήτημα όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και αποτελεσματικά και να λάβουν μέτρα.
Έδωσα εντολές στον επιτελάρχη του ΓΕΕΘΑ να πάρει προσωπικό από την Κεντρική Διοίκηση και από τη Διεύθυνση Νομικών Υποθέσεων και να πάει αμέσως στη Σχολή Αεροπορίας Στρατού (Γκουβερτζινλίκ της Άγκυρας) να λύσει το ζήτημα χωρίς δισταγμούς και να λάβει άμεσα διοικητικά και νομικά μέτρα. Του ζήτησα δε συνεχή ενημέρωση όταν πάει εκεί.
Η εντολή «να μη βγουν έξω από τη μονάδα τα τανκς»
«Στην αξιολόγησή μας σκεφτήκαμε ότι όλο αυτό μπορεί να είναι κομμάτι ενός μεγαλύτερου πλάνου και δεν αρκεστήκαμε στα μέτρα που λάβαμε για τη Σχολή Αεροπορίας Στρατού. Έτσι καλέσαμε τον φρούραρχο της Άγκυρας, αντιστράτηγο Μετίν Γκιουράκ και του ζητήσαμε να πάει ο ίδιος στο Κέντρο Εκπαιδεύσεως Τεθωρακισμένων, στο Ετιμεσγούτ της Άγκυρας, και να μην επιτρέψει για κανέναν λόγο σε τανκ και τεθωρακισμένα οχήματα να βγουν από τη μονάδα. Τον διέταξα να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα. Με τον τρόπο αυτό και αφού πρώτα πήραμε τα μέτρα, έληξε η συνεδρίασή μας».
(Φωτ.: haberturk.com)
Γιατί δεν ενημέρωσε πρωθυπουργό και πρόεδρο της Δημοκρατίας
Ο Χουλουσί Ακάρ δεν εξήγησε σε καμία από τις δύο καταθέσεις του γιατί δεν ενημερώθηκε ο πρωθυπουργός και ο πρόεδρος της δημοκρατίας. Είναι γνωστό ότι η πληροφορία που ήρθε στις 16:00 επιβεβαιώθηκε στις 18:30. Βάση αυτού δόθηκαν εντολές στις σχετικές μονάδες, αλλά έγινε γνωστό ότι ούτε και μετά τις 18:30 δεν υπήρξε κανενός είδους επαφή με τον πρωθυπουργό και τον Τούρκο πρόεδρο.
Δεν ενημερώθηκε ούτε ο Αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας
Άλλο ένα κρίσιμο ερώτημα που περιμένει απάντηση από τον ανώτατο αξιωματικό είναι το γεγονός ότι μετά την επιβεβαίωση της πληροφορίας για το πραξικόπημα και ενώ δόθηκαν εντολές σε όλες τις μονάδες αεροπορίας να απαγορευτεί κάθε πτήση, δεν ειδοποιήθηκε με κανέναν τρόπο ο Αρχηγός της Αεροπορίας, πτέραρχος Αμπιντίν Ουνάλ. Ο αρχηγός της Αεροπορίας που βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη από τις 16:00 που λήφθηκε η πληροφορία, και μέχρι τις 21:45 που απογειώθηκε το πρώτο αεροπλάνο από τη αεροπορική βάση «Ακιντζί» δεν είχε ιδέα για το τι συνέβαινε, και γύρω στις 23:00 συνελήφθη από τους πραξικοπηματίες στην Κωνσταντινούπολη, ενώ βρισκόταν στη γαμήλια τελετή της κόρης ενός ανώτατου αξιωματικού της πολεμικής αεροπορίας.
Πρόσωπο-κλειδί ο Χακάν Φιντάν (φωτ.: ΕΡΑ/ Sedat Suna)
Τι έγινε στη συνάντηση με τον Χακάν Φιντάν της ΜΙΤ
Στην κατάθεση Ακάρ αναφέρεται ότι όταν ο δεύτερος αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Γιασάρ Γκιουλέρ (μικρή φωτο), του μετέφερε την πληροφορία για το πραξικόπημα ήταν καθ’ οδόν προς το ΓΕΕΘΑ μια αντιπροσωπεία της ΜΙΤ. Όμως στη συνέχεια της κατάθεσής του δεν αναφέρεται πουθενά ότι πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την επιτροπή της ΜΙΤ.
Ωστόσο, ο αρθρογράφος της εφημερίδας Hürriyet, Αμπντουλκαντίρ Σελβί, σε άρθρο του που εξιστορεί τα όσα διαδραματίστηκαν εκείνο το βράδυ, αναφέρει ότι στις 18:00 έγινε μια σύσκεψη με τη συμμετοχή του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου στρατηγό Χουλουσί Ακάρ, του Αρχηγού των Δυνάμεων Ξηράς, στρατηγού Σελίχ Ζεκί Τσολάκ και του δεύτερου αρχηγού του Επιτελείου, στρατηγού Γιασάρ Γκιουλέρ.
Ο Τούρκος αρθρογράφος αναφέρει ότι υπήρξε συνάντηση του αρχηγού ΓΕΕΘΑ με τον διοικητή της ΜΙΤ, Χακάν Φιντάν, κάτι που επιβεβαίωσε και το Al Jazeera Türk από δικές του πηγές.
Επίσης, ο υπασπιστής του Ακάρ, ο Λεβέντ Τουρκάν, δηλώνει ότι μετά την απομάκρυνση του Χακάν Φιντάν από το ΓΕΕΘΑ, οι πραξικοπηματίες από τη Διοίκηση Ειδικών Δυνάμεων άρχισαν να εισέρχονται στο κτήριο του Γενικού Επιτελείου.
Συνεχίζεται το μυστήριο του Ακίν Οζτούρκ
Σε επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού ΓΕΕΘΑ, που εκδόθηκε στις 21 Ιουλίου, αναφέρεται ότι ο πτέραρχος Ακίν Οζτούρκ (αυτός με το τραυματισμένο αυτί) –εικάζεται ότι είναι ο αρχηγός του πραξικοπήματος και εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κράτηση– είχε δεχτεί τηλεφώνημα από το ΓΕΕΘΑ, με το οποίο στην ουσία του ανέθεσαν αποστολή να σταματήσει τους πραξικοπηματίες. Η επίσημη ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ ερμηνεύεται ως προσπάθεια των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων να αθωώσουν τον Ακίν Οζτούρκ.
Ακίν Οζτούρκ
Όμως ο Χουλουσί Ακάρ στην κατάθεσή του αναφέρει ότι μετά την απόφαση των πραξικοπηματιών να παραδοθούν, όταν ο Ακίν Οζτούρκ θέλησε να συνοδεύσει τον ίδιο που θα πήγαινε στον πρωθυπουργό για να τον ενημερώσει σχετικά με το πραξικόπημα, τον απέτρεψε. Συγκεκριμένα αναφέρει στην κατάθεσή του πως «όταν μου το ζήτησε, με βάση τις εντυπώσεις που είχα από εκείνο το βράδυ, θεώρησα ότι αυτό δεν θα ήταν σωστό και πρέπον. Έτσι του είπα “εσύ κάθισε εδώ, το σπίτι της κόρης σου είναι εδώ”».
Η αναφορά αυτή του Ακάρ απέχει πολύ από την πρώτη ανακοίνωση των ΤΕΔ που αθωώνει τον Ακίν Οζτούρκ.
Γιατί ο αντιστράτηγος Ντισλί ήταν στο ελικόπτερο
Ο ταξίαρχος Μεχμέτ Ντισλί, εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κράτηση και είναι από τα σημαντικά ονόματα που εμπλέκονται στην απόπειρα πραξικοπήματος. Οι πραξικοπηματίες υποτίθεται ότι κρατούσαν υπό περιορισμό όλο το βράδυ του πραξικοπήματος τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Χουλουσί Ακάρ, στην αεροπορική βάση του Ακιντζί, που ήταν το κέντρο επιχειρήσεων των πραξικοπηματιών. Όταν την άλλη μέρα τον απελευθέρωσαν, ο Ντισλί ήταν μαζί του στο ελικόπτερο που τον μετέφερε στο μέγαρο του πρωθυπουργού με το ίδιο ελικόπτερο (μικρή φωτο). Ο Ακάρ αναφέρεται στον Ντισλί σε δύο διαφορετικά σημεία. Σύμφωνα με τον Ακάρ, ο ίδιος ενημερώθηκε από τον ταξίαρχο Ντισλί για την έναρξη της απόπειρας.
«Ο Ντισλί ήρθε στο τραπέζι που καθόμουν, κάθισε σε μια καρέκλα και με ένα ύφος διαφορετικό από αυτό που τον έχω συνηθίσει και γνωρίζω από το παρελθόν» είπε.
Και συνέχισε λέγοντας: «“Αρχηγέ μου, αρχίζει η επιχείρηση, θα τους πάρουμε όλους, ξεκίνησαν τα τάγματα αι οι ταξιαρχίες. Θα το δείτε σε λίγο”». Στην αρχή δεν μπόρεσα να καταλάβω το νόημα. Ίσως να χρησιμοποίησε και τη λέξη αεροπλάνα στην πρόταση. Αλλά κατάλαβα ότι αυτό είναι μια επιχείρηση που θα μπορούσα να την ερμηνεύσω ως απόπειρα πραξικοπήματος και του φώναξα με οργή “τι λες ρε, ποια επιχείρηση, είσαι τρελός, μην τολμήσεις!”»
Ωστόσο στη συνέχεια μπήκε μαζί του στο ελικόπτερο που τον μετέφερε στο πρωθυπουργικό μέγαρο. «Κάποιος έδειξε ένα ελικόπτερο και το έθεσαν σε λειτουργία. Αλλά όταν είπε κάποιος ότι μπορεί από τη βάση να πυροβολήσουν τα ελικόπτερα που θα απογειωθούν, ειπώθηκε ότι “Πρέπει να δηλώσουν ότι ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου είναι μέσα”. Μάλιστα, παρόλο που είπα στον Μεχμέτ Ντισλί “Εσύ μείνε εδώ”, εκείνος που είπε ότι “θα έλθω για να εξασφαλίσω τηλεφωνική επικοινωνία”». Όταν απογειώθηκε το ελικόπτερο, κάπου τηλεφώνησε και ανέφερε την τελευταία κατάσταση. Όσο το ελικόπτερο ήταν στον αέρα βρισκόταν σε τηλεφωνική επικοινωνία με κάποιο μέρος.
Τελικά προσγειώθηκαν στο πρωθυπουργικό μέγαρο, στην Τσάνκαγια, και τους υποδέχτηκε ο ακόλουθος του πρωθυπουργού.
«Μπροστά πήγαινα εγώ και από πίσω μου ήλθε και ο Ντισλί. Για να είμαι ειλικρινής δεν ήλεγξα ποιοι ερχόταν πίσω από εμένα. Μπήκαμε στο Μέγαρο. Με τον τρόπο αυτό απέκτησα την ελευθερία μου» είπε. Όταν βρεθήκαμε μόνοι με τον κύριο ακόλουθο, με ρώτησε ποιος ήταν αυτός που ερχόταν από πίσω μου. Εγώ του είπα περιληπτικά όλα όσα έζησα και αξιολόγησα πως θα ήταν πρέπον να τεθεί υπό κράτηση ο Μεχμέτ Ντισλί. Τότε έμαθα ότι είχε τεθεί υπό κράτηση.
Μετάφραση: Σάββας Καλεντερίδης
