Ένα από τα πιο αγαπημένα βιβλία της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και μια εμβληματική γυναίκα, την Πολίτισσα Λωξάνδρα της Μαρίας Ιορδανίδου ξαναζωντανεύει στη σκηνή του Θεάτρου «Μεταξουργείο» η Άννα Βαγενά από τις 26 Φεβρουαρίου. Τη διασκευή του κειμένου και τη σκηνοθεσία υπογράφει η ίδια σε μια προσπάθεια να προβάλει το ήθος και τις αξίες ζωής του πολιτισμού των Ρωμιών της Πόλης, σε σχέση με τη σύγχρονη κρίση και τις σημερινές μας ανάγκες για έκφραση, επικοινωνία κι ανθρωπιά.
Η παράσταση απευθύνεται σε όλες τις αισθήσεις, καθώς δεν θα λείπουν οι απαραίτητες γεύσεις και μυρωδιές από την πλούσια πολίτικη κουζίνα της Λωξάντρας.
Και πως θα γινόταν διαφορετικά αφού ολόκληρο το βιβλίο μοσχοβολά από τα αρώματα και τις γεύσεις της Ανατολής: «Μουχαλεμπί και γκιούλ σερμπέτ ο αναστεναγμός σου / και του Χατζή Μπεκίρ λοκούμ ο τρυφερός λαιμός σου / Ο κάθε λόγος σου γλυκός, σαν ραβανί αφράτος / και σαν Αιβάν-Σεράι λοκμάς με μέλι μυρωδάτος», για να θυμηθούμε ένα πανέμορφο τετράστιχο απ’ τη Λωξάντρα.
Ξεχωριστό χρώμα στην παράσταση δίνει και το μελωδικό αφιέρωμα στα τραγούδια και τους χορούς, με τα ταταυλιανά χασαποσέρβικα, τους καρσιλαμάδες, τους αμανέδες και τα πολίτικα συρτά, με την επιμέλεια του Λάμπρου Λιάβα.
Στο συναρπαστικό κείμενο της Μαρίας Ιορδανίδου, εγγονής της Λωξάντρας, οι πραγματικοί και οι φανταστικοί χαρακτήρες συγχωνεύονται για να αναπλάσουν την εικόνα της Πόλης πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. H M. Iορδανίδου έγραψε το βιβλίο το 1963, όταν ήταν ήδη εξήντα έξι χρόνων, επειδή, όπως έλεγε, δεν ήθελε αυτά τα λίγα πράγματα που ήξερε να τα πάρει μαζί της. Και ευτυχώς που αποφάσισε να μην τα πάρει μαζί της, γιατί μας άφησε μια πολύτιμη κληρονομία για τον ελληνισμό της Πόλης.
Στιγμιότυπο από την τηλεοπτική μεταφορά της Λωξάντρας στην ΕΡΤ (1980), με την Μπέτυ Βαλάση στον ομώνυμο ρόλο
Και μαζί μ’ αυτό, μια εμβληματική ηρωίδα με ήθος και αξίες που σήμερα πιο πολύ τις έχουμε ανάγκη. Η αλληλεγγύη της Λωξάντρας, η πάντα ανοιχτή αγκαλιά της και η αγάπη που νοστίμιζε τα φαγητά της αλλά και τις σχέσεις της με τους όλους τους ανθρώπους γύρω της, αποτελούν σίγουρα οδηγό επιβίωσης σε περιόδους κρίσης, όπως η σημερινή.
