Η τραγωδία της Μικρασιατικής καταστροφής αλλά και το παρασκήνιο πίσω από τα γεγονότα εκείνης της περιόδου αναλύεται μέσα από το επιστημονικό μάτι του ιστορικού Βλάση Αγτζίδη, στο νέο του βιβλίο ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ – Ένας οδυνηρός μετασχηματισμός (1908-1923). Η παρουσίαση του έργου του έγινε την περασμένη Δευτέρα στο Polis Art Cafe· για το βιβλίο μίλησαν η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών Πέπη Ρηγοπούλου, η ηθοποιός Μιμή Ντενίση και ο ιστορικός Βασίλης Μεϊχανετσίδης.
Η Πέπη Ρηγοπούλου τόνισε στην εισήγησή της ότι βιβλία αυτού του είδους, που προσπαθούν με λέξεις να περιγράψουν τραγωδίες της ανθρωπότητας, δημιουργούν στους αναγνώστες μια ταραχή.
Είναι μια ταραχή ζωογόνα, γιατί βρίσκεται σε ένα συνεχή διάλογο με κάτι το τραυματικό, που όμως τον βοηθάει να δει το σήμερα με έναν άλλο τρόπο.
Αναφερόμενη στον συγγραφέα του βιβλίου, ανέδειξε ότι εκθέτει στα έργα του διαφορετικές απόψεις και μάλιστα αντιμαχόμενες μεταξύ τους. Σέβεται κάθε άποψη χωρίς απαραίτητα να ταυτίζεται, χωρίς να παύει να ακούει πολύ προσεκτικά τον καθένα ξεχωριστά. Από τη μια προσφεύγει κάθε τόσο σε θέσεις που έχουν εκφράσει Τούρκοι συνάδελφοι, με τους οποίους είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί, ενώ από την άλλη δεν διστάζει να κάνει και κριτική στη συμπεριφορά των Ελλήνων προς τους Τούρκους, είπε η Π. Ρηγοπούλου.
Πέπη Ρηγοπούλου
«Ό,τι κάνει ο Βλάσης Αγτζίδης, δεν το κάνει από οπορτουνισμό αλλά αντιθέτως από πεποίθηση στις απόψεις του και από πίστη ότι ο διάλογος ευνοεί όχι αυτόν που απλώς έχει δίκιο αλλά και κάθε κοινωνία που, για να θεμελιώσει τη δημοκρατία και την ελευθερία, διαλέγεται έντονα με τη μνήμη. Δίνει έντιμα και με επιτυχία τον αγώνα του κάθε σοβαρού ιστορικού γιατί το υλικό του ματώνει και η λέξη τραύμα είναι εντελώς περιοριστική», υπογράμμισε η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ο συγγραφέας υπογράφει βιβλία του
Η Μιμή Ντενίση συμφώνησε με την Πέπη Ρηγοπούλου ως προς την αντικειμενικότητα που χαρακτηρίζει το συγγραφέα, η οποία πάντα βασίζεται σε επιχειρήματα. Η αντικειμενικότητα δεν είναι κάτι δεδομένο στη χώρα μας. Ίσα ίσα υπάρχει ένα πολύ μεγάλος είδος φοβίας στο να ειπωθεί η αλήθεια όπου αυτή διαφέρει από οποιαδήποτε κοινή και παγιωμένη άποψη, είπε η Μ. Ντενίση. Το τραύμα του ’22 αντιλαμβάνονται όλοι ότι υπάρχει. Η ελληνική πολιτεία δεν θέλησε ούτε να το αποδεχθεί ποτέ ούτε να το ξεσκεπάσει για να το επουλώσει.
Μιμή Ντενίση: «Το τραύμα πρέπει να το ανοίξεις για να το γιατρέψεις. Δεν μπορείς να παριστάνεις ότι δεν υπήρξε ποτέ».
«Ο Αγτζίδης αναλύει στο βιβλίο του όλους τους τρόπους και τύπους που συνιστούν γενοκτονία. Όλοι εφαρμόστηκαν στην περίπτωση των Ελλήνων της Μικράς Ασίας. Δυστυχώς όμως, η Ελλάδα συγκροτεί μια ιδιαίτερη κατηγορία χώρας που αρνείται τη δική της ιστορία και αμφισβητεί τη γενοκτονία που υπέστη μέρος του πληθυσμού της, που είναι για μένα είναι η πιο συγκλονιστική στιγμή της ιστορίας μας του 20ού αιώνα», υπογράμμισε η γνωστή ηθοποιός.
Η Μιμή Ντενίση κατά την ομιλία της
Ο ιστορικός Βασίλης Μεϊχανετσίδης τόνισε ότι έχουν περάσει πάνω από 90 χρόνια και έχει επιτευχθεί πρόοδος της ιστορικής επιστήμης και έρευνας και θα έπρεπε ήδη να έχει αποκρυσταλλωθεί η ιστορική αποτίμηση και αξιολόγηση των γεγονότων εκείνων. Αν και, η Κατοχή, ο εμφύλιος πόλεμος και οι ιδεολογικές συγκρούσεις συνέβαλαν στον αποπροσανατολισμό του κράτους και στην υποβάθμιση των γεγονότων της δραματικής περιόδου.
Κατά τον Β. Μεϊχανετσίδη, το έργο του Αγτζίδη δίνει μια νέα ερμηνεία για τα γεγονότα και διακρίνεται για την πρωτοτυπία και τη διεισδυτικότητά του.
Περιγράφει με γλαφυρό τρόπο νέες και ενδιαφέρουσες πτυχές για τη γενοκτονική φύση των γεγονότων της περιόδου 1908-1923. Ο αναγνώστης θα αντλήσει ικανοποιητικές εξηγήσεις αναφορικά με τους όρους γενοκτονία και εθνοκάθαρση.
Μετά το πέρας των εισηγήσεων, μίλησε και ο ίδιος ο συγγραφέας, τονίζοντας ότι στόχος του συγκεκριμένου έργου του, αλλά και γενικότερα, είναι να ρίξει φως σε ολόκληρες σελίδες της νεοελληνικής ιστορίας που ακόμα είναι απροσπέλαστες και άγραφες.
Το εξώφυλλο του βιβλίου και το βιογραφικό του συγγραφέα
«Τις προηγούμενες δεκαετίες, ο ποντιακός, ο μικρασιατικός και ο ανατολικοθρακικός ελληνισμός ήταν εξαφανισμένοι από το προσκήνιο. Υπήρχε μια εσωστρέφεια στον τρόπο με τον οποίο προσέγγιζαν οι ιστορικοί την νεοελληνική ιστορία. Σήμερα έχουμε τα εργαλεία για να δούμε τη μεγάλη εικόνα, να κατανοήσουμε τι συνέβη εκείνα τα χρόνια· αυτός ήταν και ο δικός μου ερευνητικός στόχος».
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.
Κείμενο: Κώστας Τσενκελίδης
Φωτογραφίες: Βασίλης Τσενκελίδης
