Υπό τη σκιά δεκάδων λαβάρων ποντιακών σωματείων τελέστηκε στην πλατεία Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη από τον πατέρα Λάζαρο τρισάγιο στη μνήμη των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού. Ανατριχίλα προκλήθηκε μπροστά από το μνημείο της Μάνας του Πόντου, όταν όλοι μαζί οι παρευρισκόμενοι πολίτες έψαλαν με δυνατή φωνή το «Χριστός Ανέστη», θέλοντας να περάσουν το μήνυμα ότι οι δικοί τους άνθρωποι βρίσκονται δίπλα τους, αφού παραμένει ζωντανή η μνήμη τους.
Ο πρόεδρος της ΠΟΕ Χρ. Τοπαλίδης κατά την κατάθεση στεφάνου
Μετά την επιμνημόσυνη δέηση, ο Πρόεδρος της ΠΟΕ Χρήστος Τοπαλίδης κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο, παρουσία του κεντρικού ομιλητή της Εκδήλωσης Μνήμης, Αμερικανού πολιτικού αρμενικής καταγωγής Πίτερ Κουτουτζιάν.
Ο κεντρικός ομιλητής Πίτερ Κουτουτζιάν και η μεταφράστριά του
Στη συνέχεια ξεκίνησαν οι χαιρετισμοί και πρώτος ανέβηκε στο βήμα ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος μεταξύ άλλων σημείωσε ότι «η 19η Μαΐου δεν είναι μόνο μέρα μνήμης και τιμής, αλλά και ημέρα καθήκοντος και ευθύνης. Στην Παναγία Σουμελά πήγα Έλληνας και γύρισα δύο φορές Έλληνας. Ζητάμε ένα ειλικρινές “συγνώμη” από την Τουρκία. Εύχομαι σε αυτόν το χώρο να ανακοινωθεί σύντομα η καθολική αναγνώριση της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού».
Στο βήμα, μπροστά στο πανό της Παμποντιακής ο Απόστολος Τζιτζικώστας
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της ΠΟΕ χαιρέτισε την Αρμενική Εθνοσυνέλευση που αναγνώρισε την Γενοκτονία των Ποντίων και των Ασσυρίων και κατηγόρησε την Τουρκία επειδή μετέτρεψε σε τζαμί την Αγία Σοφία της Τραπεζούντας. «Η Τουρκία με την άρνηση τέλεσης του εγκλήματος κάνει τη Γενοκτονία της Μνήμης. Θα αγωνιστούμε μέχρι τελικής δικαίωσης. Καλώ όλους σε συστράτευση εναντίον της βαρβαρότητας», είπε ο Χρ. Τοπαλίδης.
Αγωνιστικός στην ομιλία του ο Χρήστος Τοπαλίδης, πρόεδρος της ΠΟΕ
Για χρέος να διεκδικήσουμε αγωνιστικά τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας μέχρι την τελική δικαίωση και για μια συγνώμη από την Τουρκία έκανε λόγο από την πλευρά του ο Πρόεδρος της ΔΙΣΥΠΕ, Γιώργος Παρχαρίδης. «Τιμώ τη Βουλή των Αρμενίων και τον αρμενικό λαό για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων», είπε ο πρόεδρος της ΔΙΣΥΠΕ.
Ο πρόεδρος της ΔΙΣΥΠΕ Γιώργος Παρχαρίδης
Ο κεντρικός ομιλητής, αρμενικής καταγωγής Αμερικανός πολιτικός Πίτερ Κουτουτζιάν, συγκίνησε με την ομιλία του: «Είμαι Αμερικανός εκ γενετής αλλά η ψυχή μου δεν αποχωρίζεται ποτέ την Αρμενία. Σήμερα σας νιώθω σαν οικογένειά μου και κατανοώ τη σημασία της ημέρας αυτής.
«Σας νιώθω οικογένειά μου», είπε ο Π. Κουτουτζιάν
»Οι γενοκτονίες των αρχών του 20ού αιώνα έδεσαν τους λαούς μέσα στην ιστορία», είπε. Έκανε αναφορά σε ιστορικά γεγονότα των αρχών του περασμένου αιώνα τονίζοντας ότι «μόνον ως παράλογη και ανηλεής μπορεί να χαρακτηριστεί αυτή η περίοδος. Είμαστε εκατομμύριοι οι απόγονοι των γενοκτονιών.
Ο Π. Κουτουτζιάν τόνισε επίσης ότι «καθένας από μας έχει το δικαίωμα να ζητήσει από την πολιτική ηγεσία αυτά που ζητάμε σήμερα εμείς εδώ». Πρότεινε την ανέγερση ενός μνημείου όπου να μπορούν να συγκεντρώνονται όλοι όσοι επέζησαν από τη Γενοκτονία, σε όλη την Ελλάδα, και υποσχέθηκε ότι θα ενισχύσει την προσπάθεια του ποντιακού ελληνισμού με όποιον τρόπο μπορεί, ώστε να αναγνωριστεί η Γενοκτονία σε όλον τον κόσμο. «Η Τουρκία απέτυχε γιατί είμαστε εδώ εμείς ζωντανοί», είπε. Έκλεισε την ομιλία του λέγοντας «ευχαριστώ» στα ελληνικά.
«Ποτέ δεν γνώρισα τον παππού και τη γιαγιά μου γιατί τους δολοφόνησαν οι Τούρκοι στη Σμύρνη το 1922», γράφει το πλακάτ
Στη συνέχεια ακούστηκαν ποντιακά τραγούδια από τη χορωδία του Ποντιακού Συλλόγου Καλλιθέας-Συκεών, πριν αναγνωσθεί το ψήφισμα από τη γενική γραμματέα της ΠΟΕ και εγκριθεί από τους παρευρισκομένους.
Όλος ο κόσμος σχημάτισε στη συνέχεια πομπή και ξεκίνησε την πορεία προς το τουρκικό προξενείο. Υπό τους πένθιμους ήχους νταουλιών στην κεφαλή της, τα οποία ακολουθούσαν μαυροφορεμένες γυναίκες με αναμένα κεριά, πραγματοποιήθηκε η πορεία μνήμης.
Χιλιάδες Πόντιοι από διάφορα μέρη της Θεσσαλονίκης αλλά και της Βόρειας Ελλάδας ξεκίνησαν με κατεύθυνση το τουρκικό προξενείο, μέσω των οδών Αγίας Σοφίας, Εγνατία, Ιασονίδου και Αγ. Δημητρίου.
Η πορεία προς το προξενείο της Τουρκίας
«Πόντος, Κύπρος, Αρμενία – Όχι άλλη Γενοκτονία», «Να μπει μες στα σχολεία του Πόντου η ιστορία» και «Τους νεκρούς μας δεν ξεχνούμε, αναγνώριση ζητούμε» ήταν μερικά από τα συνθήματα που κυριάρχησαν στη γεμάτη παλμό πορεία των Ποντίων, στην οποία συμμετείχαν με πανό και εκπρόσωποι της Αρμενικής Νεολαίας Ελλάδος.
Σε απόσταση περίπου 100 μέτρων από το τουρκικό προξενείο κλούβες της αστυνομίας εμπόδισαν τους πορευόμενους να το προσεγγίσουν περισσότερο. Χωρίς να δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα, αντιπροσωπεία της διοίκησης της ΠΟΕ πέρασε τον κλοιό των αστυνομικών, ωστόσο μικροένταση σημειώθηκε λίγα μέτρα πιο πέρα, έξω από το προξενείο, αφού οι αστυνομικοί δεν επέτρεψαν να κολληθεί το ψήφισμα στον εξωτερικό τοίχο του κτηρίου αλλά σε ένα γειτονικό… δέντρο.
«Θα το καταγγείλω στον ελληνικό λαό. Ήμουν δέκα χρόνια πρόεδρος της ΠΟΕ και πρώτη φορά συμβαίνει αυτό», είπε στους αστυνομικούς σε έντονο ύφος ο πρόεδρος της ΔΙΣΥΠΕ, Γιώργος Παρχαρίδης.
Ο πρώην πρόεδρος της ΠΟΕ και νυν βουλευτής ΝΔ, Γιάννης Αντωνιάδης, τοιχοκολλά το ψήφισμα των Ποντίων
Τότε επενέβη ο μέχρι πρότινος πρόεδρος της ΠΟΕ και νυν βουλευτής Φλώρινας της Νέας Δημοκρατίας, Γιάννης Αντωνιάδης, ο οποίος λέγοντας «θα το κολλήσω εγώ, που έχω ασυλία», πήρε το ψήφισμα και το κόλλησε στον τοίχο του προξενείου.
Στη συνέχεια, και αφού όλος ο κόσμος έψαλε τον Εθνικό Ύμνο, οι συγκεντρωμένοι διαλύθηκαν.
Κείμενο: Ρωμανός Κοντογιαννίδης
Φωτογραφίες: Φίλιππος Φασούλας
