Χωρίς συνολική πολιτική συμφωνία ολοκληρώθηκε στην Αττάλεια της Τουρκίας η 31η Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, ύστερα από δύο εβδομάδες διαπραγματεύσεων και περισσότερες από 49 ώρες παράτασης. Η συνάντηση, η οποία ξεπέρασε σε διάρκεια κάθε προηγούμενη αντίστοιχη διοργάνωση, δεν κατέληξε σε κοινή απόφαση για τα κρίσιμα ζητήματα της κλιματικής κρίσης, με τις διαφωνίες γύρω από τα ορυκτά καύσιμα και τη χρηματοδότηση των κλιματικών μέτρων να παραμένουν αγεφύρωτες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες απέρριψαν το τελικό σχέδιο, καθώς δεν περιλάμβανε σαφή αναφορά στα ορυκτά καύσιμα και δεν προέβλεπε επαρκείς δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Αντιρρήσεις διατύπωσαν, μεταξύ άλλων, ο Παναμάς, η Νορβηγία, οι Νήσοι Μάρσαλ, το Βανουάτου και το Μπελίζ, ενώ χώρες όπως το Πακιστάν, η Συρία και η Βενεζουέλα τάχθηκαν υπέρ του κειμένου.
Οι διαπραγματεύσεις επικεντρώθηκαν στην ανάγκη περιορισμού της χρήσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και στην εξασφάλιση χρηματοδότησης για τις αναπτυσσόμενες χώρες που βρίσκονται αντιμέτωπες με τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Ωστόσο, οι διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών δεν επέτρεψαν την επίτευξη συμφωνίας.
Η απογοήτευση του ΟΗΕ και οι αντιδράσεις των χωρών
Τη βαθιά του απογοήτευση για την έκβαση των συνομιλιών εξέφρασε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, επισημαίνοντας ότι οι κυβερνήσεις δεν ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις της κλιματικής κρίσης.
«Συμμερίζομαι τη βαθιά απογοήτευση όλων εκείνων που ήλπιζαν ότι οι κυβερνήσεις θα στέκονταν στο ύψος των απαιτήσεων της κλιματικής κρίσης», δήλωσε, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι «τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν την κινητήρια δύναμη της κλιματικής κρίσης».
Από την πλευρά του, ο Ιρλανδός υπουργός Κλίματος, Ντάρα Ο’ Μπράιαν, ξεκαθάρισε τη θέση της ευρωπαϊκής πλευράς, δηλώνοντας: «Δεν θα εγκρίνουμε μια απόφαση που δεν αναφέρεται καν στα ορυκτά καύσιμα, τα οποία είναι η κύρια αιτία της κλιματικής αλλαγής».
Σε ιδιαίτερα αυστηρό τόνο ήταν και η παρέμβαση του Παναμά. Εκπρόσωπος της χώρας τόνισε ότι «η ατμόσφαιρα δεν διαπραγματεύεται, η επιστήμη δεν διαπραγματεύεται και ο πλανήτης δεν μπορεί να περιμένει άλλο».
Ο Βέλγος υπουργός Ζαν-Λικ Κρουκ χαρακτήρισε αναγκαία τη διατήρηση της πολυμερούς συνεργασίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτείται αποφασιστικότητα απέναντι σε ανεπαρκείς συμφωνίες. «Δεν είναι το τέλος της πολυμερούς προσέγγισης, αλλά πρέπει να υπάρχει το θάρρος να πούμε όχι», ανέφερε.
Οι διαφωνίες για τις τεχνολογίες απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα
Ένα ακόμη σημείο αντιπαράθεσης αποτέλεσε η πρόταση για την ανάπτυξη τεχνολογιών που θα απομακρύνουν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Το σχέδιο αναγνώριζε το ενδεχόμενο υπέρβασης του συμφωνημένου ορίου αύξησης της θερμοκρασίας και περιλάμβανε αναφορά στην ανάγκη ανάπτυξης τέτοιων τεχνολογικών λύσεων.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση υποστηρίχθηκε από πετρελαιοπαραγωγές χώρες, με τη Σαουδική Αραβία να ασκεί ιδιαίτερη πίεση για την ενσωμάτωσή της στο κείμενο. Αντίθετα, επικριτές εξέφρασαν την ανησυχία ότι η έμφαση σε μελλοντικές τεχνολογικές λύσεις θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα για τη συνέχιση της εξόρυξης και χρήσης πετρελαίου.
Εκπρόσωπος της σαουδαραβικής αντιπροσωπείας δήλωσε μάλιστα έκπληκτος από τις αντιδράσεις που προκάλεσε η συγκεκριμένη πρόταση.
Χωρίς νέο κείμενο μέχρι το τέλος των διαπραγματεύσεων
Η τουρκική προεδρία της Διάσκεψης, με επικεφαλής τον υπουργό Περιβάλλοντος Μουράτ Κουρούμ, επέμεινε στην ανάγκη επίτευξης συμβιβασμού, παρά τις αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν. «Κανείς δεν πήρε όλα όσα ήθελε. Ωστόσο, όλοι μπορούν να βρουν κάτι δικό τους σε αυτό το κείμενο. Αυτή είναι η έννοια του συμβιβασμού. Ελπίζω ότι η απόφαση που θα προκύψει από αυτή την αίθουσα θα δείξει στον κόσμο ότι η πολυμερής συνεργασία μπορεί ακόμη να παράγει αποτελέσματα», ανέφερε.
Ωστόσο, αναγνωρίζοντας ότι δεν υπήρχε συναίνεση, δήλωσε: «Υπάρχουν πλευρές σε αυτή την αίθουσα που αντιτίθενται στο κείμενο. Βλέπουμε ότι δεν υπάρχει συμφωνία επί του κειμένου». Στη συνέχεια ξεκαθάρισε: «Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνουμε, κάναμε ό,τι μπορούσαμε» και «Από εδώ και στο εξής δεν θα υπάρξει νέο κείμενο».
Ο Αυστραλός υπουργός Κλίματος Κρις Μπόουεν, ο οποίος είχε κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, χαρακτήρισε την έκβαση «πολύ απογοητευτική».
Τελικά, οι αντιπροσωπείες ενέκριναν τεχνικά κείμενα, χωρίς όμως να καταλήξουν σε συνολική πολιτική συμφωνία. Η ολοκλήρωση της Διάσκεψης χωρίς ουσιαστική κοινή δέσμευση για τα ορυκτά καύσιμα ανέδειξε για ακόμη μία φορά τις βαθιές διαφορές μεταξύ των κρατών ως προς την ταχύτητα και τον τρόπο αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.

















