Νέα συμβιβαστική πρόταση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034 παρουσίασε σήμερα, Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ενόψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη 26 και την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου.
Η πρόταση περιλαμβάνει περικοπές ύψους 204 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 10% της αρχικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε το κείμενο «καλή βάση για την επίτευξη συμφωνίας» πριν από το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι προέκυψε έπειτα από διμερείς διαβουλεύσεις με όλα τα κράτη-μέλη. Στόχος, όπως τόνισε, είναι ο συνδυασμός της χρηματοδότησης των νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων της ΕΕ με τη διατήρηση των παραδοσιακών πολιτικών και τον περιορισμό των εθνικών συνεισφορών.
Οι ισορροπίες μεταξύ των κρατών-μελών
Παρά τη συμβιβαστική πρόταση, οι διαφωνίες στο εσωτερικό της ΕΕ παραμένουν έντονες: η Γερμανία και η Ολλανδία, επικεφαλής των λεγόμενων «φειδωλών» χωρών, επιμένουν σε περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για να συγκρατηθούν οι εθνικές συνεισφορές, ενώ τα κράτη της νότιας και ανατολικής Ευρώπης διεκδικούν ισχυρούς πόρους για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και την Πολιτική Συνοχής.
Ο Κόστα υπογράμμισε ότι η ΚΑΠ και η πολιτική συνοχής παραμένουν βασικές προτεραιότητες, καθώς το νέο ταμείο που τις στηρίζει εξακολουθεί να είναι το μεγαλύτερο του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Σε σύγκριση με τον τρέχοντα προϋπολογισμό (2021-2027), η πρόταση προβλέπει σημαντικές ανακατανομές και αυξήσεις σε κρίσιμους τομείς:
- Αύξηση κατά 232% των κονδυλίων για την άμυνα και κατά 120% για την ανταγωνιστικότητα.
- Διπλασιασμός της χρηματοδότησης προς τα κράτη-μέλη για τη μετανάστευση και την προστασία των συνόρων, καθώς και αύξηση κατά 23% για τη διεθνή παρουσία της ΕΕ.
- Ενίσχυση κατά 57% για το ερευνητικό πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» (Horizon Europe) και κατά 25% για το Erasmus, ενώ τίθεται στόχος το 35% των δαπανών των ευρωπαϊκών προγραμμάτων να κατευθύνεται σε δράσεις για το κλίμα και το περιβάλλον.
- Για πρώτη φορά προβλέπεται εξαρχής χρηματοδότηση για την προσιτή στέγαση, ιδίως σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση, ενώ το 14% των εθνικών και περιφερειακών κονδυλίων στοχεύει στην επίτευξη των κοινωνικών στόχων της ΕΕ.
Αναφορικά με τις εθνικές συνεισφορές, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σημείωσε ότι η πρόταση επιδιώκει να τις διατηρήσει κοντά στα σημερινά επίπεδα, με τον μέσο όρο να αναμένεται να αυξηθεί οριακά από το 0,80% στο 0,82% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος των κρατών-μελών.
Για να περιοριστεί η επιβάρυνση των εθνικών προϋπολογισμών, προτείνεται:
- Νέος ψηφιακός φόρος: Επιβολή φόρου 3% επί του ετήσιου κύκλου εργασιών των μεγάλων επιχειρήσεων του ψηφιακού τομέα, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο (AFP), με τον Αντόνιο Κόστα να διαβεβαιώνει ότι το μέτρο «δεν στρέφεται εναντίον καμίας συγκεκριμένης επιχείρησης ή χώρας».
- Πέντε νέοι ίδιοι πόροι: Δημιουργία εσόδων από τις ψηφιακές υπηρεσίες μεγάλων επιχειρήσεων, τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), τα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, τα προϊόντα καπνού και το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Σύμφωνα με τον Αντόνιο Κόστα, οι νέες αυτές πηγές –σε συνδυασμό με τις υφιστάμενες– εκτιμάται ότι θα αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως, με σταδιακή εφαρμογή για όσες συνδέονται με το ETS και τα προϊόντα καπνού, ώστε να αποφευχθούν δυσανάλογες επιπτώσεις σε συγκεκριμένα κράτη-μέλη. Παράλληλα, συνεχίζονται οι εργασίες για την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περί ιδίου πόρου από τα κρυπτοστοιχεία, ενώ η Κομισιόν θα κληθεί να εξετάσει πρόσθετα έσοδα από μελλοντικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και την ανταποκρίτριά του Μαρία Αρώνη.

















