Η Αρμενία είναι βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη μέσα από τη νεότερη ιστορία της και τη χριστιανική της κληρονομιά, ωστόσο το αρχαίο της παρελθόν παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο για το ελληνικό και ευρωπαϊκό κοινό. Αυτό το κενό έρχεται να καλύψει η έκθεση «Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης, που θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός νέου εκθεσιακού κύκλου αφιερωμένου σε λιγότερο γνωστούς αρχαίους πολιτισμούς.
Από την προϊστορία στο βασίλειο της Ουραρτού
Η διοργάνωση, αποτέλεσμα συνεργασίας του Μουσείου Ακρόπολης με το Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας –με τη στήριξη των υπουργείων Πολιτισμού Ελλάδας και Αρμενίας και της αρμενικής πρεσβείας στην Αθήνα–, συγκεντρώνει περίπου 200 αρχαιότητες.
Τα εκθέματα καλύπτουν μια τεράστια χρονική διαδρομή: από την Παλαιολιθική και Νεολιθική περίοδο, την Εποχή του Χαλκού και την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, μέχρι την κλασική, ελληνιστική, ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο και την ύστερη αρχαιότητα.
Κεντρικός άξονας της έκθεσης είναι το Βασίλειο της Urartu (9ος – 6ος αι. π.Χ.).
Κατά τη συνέντευξη Τύπου στο αμφιθέατρο του Μουσείου, ο γενικός διευθυντής καθ. Νικόλαος Σταμπολίδης εξήγησε ότι στόχος της νέας σειράς είναι να αναδείξει την αρχαία πλευρά της Αρμενίας πέρα από τη γνωστή χριστιανική της περίοδο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα επιτεύγματα της μεταλλοτεχνίας της Ουραρτού, μέσα από τα οποία ανιχνεύονται άμεσες ή έμμεσες επαφές –ακόμη και σε θρησκευτικό ή ιδεολογικό επίπεδο– με την Εγγύς Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο, την Κύπρο, την Κρήτη και το Αιγαίο.
Τη σημασία της διοργάνωσης υπογράμμισαν επίσης ο διευθυντής του Μουσείου Ιστορίας της Αρμενίας, Dr. Davit Poghosyan, κάνοντας λόγο για έκθεση μείζονος διεθνούς εμβέλειας που αντανακλά τους μακραίωνους δεσμούς Ελλάδας και Αρμενίας, καθώς και ο πρέσβης της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα Tigran Mkrtchyan. Ο τελευταίος υπενθύμισε τη συνάντησή του το 2024 με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σημειώνοντας τη θερμή ανταπόκριση τόσο της ίδιας όσο και της Αρμένιας υπουργού Παιδείας, Επιστήμης, Πολιτισμού και Αθλητισμού Zhanna Andreasyan και του Davit Poghosyan για την υλοποίηση του εγχειρήματος.
Η ιστορική διαδρομή από την ακμή της Urartu έως τον Τιγράνη Β΄
Το Βασίλειο της Urartu συγκροτήθηκε τον 9ο αιώνα π.Χ. και κορύφωσε την ισχύ του τον 8ο αιώνα π.Χ. ως μία από τις ισχυρότερες δυνάμεις της Εγγύς Ανατολής. Η γεωγραφική του έκταση περιλάμβανε εδάφη που σήμερα ανήκουν στην ανατολική Τουρκία (γύρω από τη λίμνη Βαν), την Αρμενία και το βορειοδυτικό Ιράν, οριοθετημένα στα βορειοδυτικά από την οροσειρά και τη θάλασσα του Εύξεινου Πόντου και στα ανατολικά-νοτιοανατολικά από την Κασπία Θάλασσα. Η κληρονομιά του αποτέλεσε θεμέλιο για την πρώιμη αρμενική κρατική οντότητα.
Αιώνες αργότερα, επί βασιλείας του Τιγράνη Β΄ του Μεγάλου (95 – 55 π.Χ.) και έπειτα από νίκες κατά των Πάρθων και των Σελευκιδών, η Αρμενία εξελίχθηκε σε ισχυρή αυτοκρατορία, φτάνοντας στο απόγειό της από την Κασπία Θάλασσα στα ανατολικά έως τον Εύξεινο Πόντο στα βορειοδυτικά και τη Μεσόγειο στα νοτιοδυτικά. Η ακμή αυτή ανακόπηκε μετά τις ρωμαϊκές εκστρατείες του 69 και 66 π.Χ., ενώ το 387 μ.Χ. η χώρα διαιρέθηκε επίσημα ανάμεσα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και την Αυτοκρατορία των Σασσανιδών Περσών.
Από τη σημερινή επικράτεια της Αρμενίας προέρχεται και το μεγαλύτερο μέρος των εκθεμάτων που φιλοξενούνται στην Αθήνα.
Παράλληλα με τις εκθεσιακές ενότητες, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν στην αίθουσα προβολών ένα βίντεο που γεφυρώνει την αρχαία με τη σύγχρονη Αρμενία, φωτίζοντας τη διαχρονική πολιτισμική της επίδραση στην Ασία και την Ανατολική Μεσόγειο.

















