Την άμεση παρέμβαση της αμερικανικής κυβέρνησης προκειμένου να αποτραπεί η εκλογή του Τούρκου διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου στη θέση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ζητά το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC). Με επιστολή που απέστειλε στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον πρέσβη των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Μάικ Γουόλτς, η οργάνωση υπογραμμίζει την ανάγκη να εκφράσει η Ουάσιγκτον δημόσια την αντίθεσή της και, εφόσον απαιτηθεί, να κάνει χρήση του δικαιώματος βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Αφορμή για την πρωτοβουλία του HALC αποτέλεσε η ακρόαση του Φεριντούν Σινιρλίογλου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 6 Νοεμβρίου. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, ο υποψήφιος της Άγκυρας δέχθηκε πιεστικά ερωτήματα από τις αντιπροσωπείες της Κύπρου, της Ελλάδας και του Ισραήλ.
Οι απαντήσεις που έδωσε, σε συνδυασμό με τις διαχρονικές διπλωματικές του θέσεις, εγείρουν κατά την οργάνωση αμφιβολίες για το κατά πόσο μπορεί να διατηρήσει την απαιτούμενη ανεξαρτησία και αμεροληψία στην κορυφή του διεθνούς οργανισμού.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και νυν Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣΕ προτάθηκε επισήμως από τη χώρα του την 1η Νοεμβρίου, ως διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες, η θητεία του οποίου λήγει στις 31 Δεκεμβρίου.
Ασαφείς απαντήσεις για την Κύπρο και τα ψηφίσματα
Κεντρικό σημείο της επιχειρηματολογίας του HALC αποτελεί η στάση του Τούρκου διπλωμάτη απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Επισημαίνεται ότι το 2022, ως μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας, είχε υποστηρίξει εγγράφως προς τον ΟΗΕ πως η Κυπριακή Δημοκρατία «έπαψε να υφίσταται ως νομική οντότητα το 1963».
Όταν η εκπρόσωπος της Κύπρου τον κάλεσε να τοποθετηθεί για το αν αναγνωρίζει την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κράτους μέλους του ΟΗΕ, ο Σινιρλίογλου απέφυγε μια ξεκάθαρη απάντηση, αρκούμενος σε γενικές αναφορές περί προσήλωσης στον Καταστατικό Χάρτη και στις αρχές της αμεροληψίας. Παράλληλα, δεν δεσμεύτηκε ρητά για την εφαρμογή των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας (όπως τα 541 και 550), ούτε για την ανάκληση των ενεργειών στα Βαρώσια, ενώ άφησε χωρίς ουσιαστική απάντηση και το ζήτημα των επιθέσεων κατά μελών της UNFICYP στην Πύλα.
Σιγή για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη Χαμάς
Από την πλευρά της, η ελληνική αντιπροσωπεία έθεσε το ζήτημα της εμπλοκής του στην προώθηση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, ρωτώντας πώς συμβιβάζεται η επίκληση του διεθνούς δικαίου με μια συμφωνία που αγνοεί τα κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα. Ο Σινιρλίογλου δεν εισήλθε στην ουσία του θέματος, επικαλούμενος απλώς τη στήριξη που του είχε παράσχει η Ελλάδα για την ηγεσία του ΟΑΣΕ ως απόδειξη της ουδετερότητάς του.
Σε σχετική ερώτηση του Ισραήλ, καταδίκασε γενικά την τρομοκρατία, αλλά απέφυγε να καταδικάσει ονομαστικά τη Χαμάς, παραπέμποντας την απόδοση ευθυνών στις προβλεπόμενες διαδικασίες του διεθνούς δικαίου.
Η σημασία της αμερικανικής στάσης
Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο διορισμός του Γενικού Γραμματέα προϋποθέτει τη θετική σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπου οι ΗΠΑ διατηρούν δικαίωμα βέτο, το HALC καλεί την αμερικανική ηγεσία να καταστήσει σαφή τη διαφωνία της με την υποψηφιότητα Σινιρλίογλου και να επαναβεβαιώσει την υποστήριξή της στην κυριαρχία της Κύπρου.
«Ένας υποψήφιος που δεν επιβεβαιώνει με σαφήνεια την κυριαρχία ενός κράτους μέλους του ΟΗΕ δεν έχει θέση στην ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών», καταλήγει η επιστολή της οργάνωσης.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον ανταποκριτή του στις ΗΠΑ Π. Κασφίκη.
