Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έθεσε η Ελλάδα το ζήτημα της επικύρωσης του Τουρκολιβυκού Μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εξέλιξη αυτή στη σταθερότητα και την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε από τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυ Αγλαΐα Μπαλτά, κατόπιν εντολής του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, κατά τη διάρκεια κεκλεισμένων των θυρών διαβουλεύσεων. Η Ελλάδα ασκεί τον Οκτώβριο την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, με την παρέμβαση να γίνεται υπό την εθνική της ιδιότητα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Αγλαΐα Μπαλτά υπογράμμισε ότι η γεωγραφία δεν αλλάζει και ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν μπορεί να αναδιαμορφώνεται με μονομερείς αποφάσεις. Παράλληλα, επισήμανε ότι η Αθήνα έχει προσεγγίσει τις λιβυκές αρχές με καλή πίστη και έχει συμμετάσχει σε συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η ελληνική πλευρά επανέλαβε επίσης τη θέση της υπέρ του τερματισμού των ξένων παρεμβάσεων στη Λιβύη και της ενοποίησης των θεσμών της, τονίζοντας ότι η σταθερότητα της χώρας δεν μπορεί να επιδιώκεται εις βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων άλλων κρατών.
Η συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας ήταν η πρώτη που αφιερώθηκε στο συγκεκριμένο ζήτημα. Μέχρι σήμερα, οι θέσεις των εμπλεκόμενων πλευρών είχαν διατυπωθεί μέσω επίσημων επιστολών και χαρτών προς τον ΟΗΕ.
Ευρωπαϊκή Ένωση: «Άκυρο και ανυπόστατο»
Κατηγορηματική ήταν η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή στις 20 Οκτωβρίου. Η ΕΕ επανέλαβε ότι η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.
«Το Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και ανυπόστατο, ενώ δεν δύναται να επιφέρει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη», αναφέρει η εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας.
Η ευρωπαϊκή πλευρά υπογράμμισε ακόμη ότι η σταθερότητα και η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο προϋποθέτουν τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Έκκληση για διάλογο
Από την πλευρά των ΗΠΑ, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαντώντας σε ερώτηση της ΕΡΤ και της δημοσιογράφου Λένας Αργύρη για την επικύρωση του μνημονίου και τις πιθανές επιπτώσεις στις ενεργειακές επενδύσεις και τις ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή, κάλεσε τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου να επιλύουν τις διαφορές τους μέσω διαπραγματεύσεων.
«Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύουν τις διαφορές τους σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες μέσω διαπραγματεύσεων με καλή πίστη», δήλωσε ο εκπρόσωπος.
Όπως πρόσθεσε, η διευθέτηση των ζητημάτων αυτών εξυπηρετεί τα συμφέροντα όλων των πλευρών και δημιουργεί προϋποθέσεις για εμπορικές επενδύσεις και ερευνητικές δραστηριότητες προς όφελος της ευρύτερης περιοχής.
«Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι αμφότερες σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ», σημείωσε, καλώντας τις δύο χώρες να συνεχίσουν τον διμερή διάλογο για την αντιμετώπιση των διαφορών τους.
Γεραπετρίτης: «Δεν πρόκειται να εφαρμοστεί»
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι «το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί», χαρακτηρίζοντάς το άκυρο και ανυπόστατο, χωρίς «κανένα νόμιμο αποτέλεσμα».
Παράλληλα, προανήγγειλε σειρά επαφών με εταίρους και συμμάχους, τονίζοντας ότι η ελληνική διπλωματία είναι έτοιμη να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο κυριαρχικό και νομικό μέσο απέναντι σε ενδεχόμενες προκλήσεις.
